Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

МУСГЗ Ү.Хүрэлбаатар: Уран бүтээлээрээ цэргийн алба хаая гэж бодож явдаг

2019-9-11
0
ЖИРГЭХ

Зохиолч, утга зохиол судлаач, шүүмжлэгч, Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, хэл бичгийн ухааны доктор Үржингийн Хүрэлбаатар “Уран бүтээлчид улсын хилд” төслийн хүрээнд Хилийн 0214 дүгээр ангид зочлох үед хэсэг хором хөөрөлдсөнөө  хүргэе.

-Танай төслийн багийн зорилго юу вэ?

-“Уран бүтээлчид улсын хилд” төсөл нь Монгол Улсын Ерөнхий сайдын ивээл дор, ХХЕГ-ын дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулагдаж байна. Энэхүү төслийг МҮОНТ-ийн сэтгүүлч, яруу найрагч, МУСТА Ч.Ууганбаяр санаачилж, уран бүтээлчдийг эх орны хилийн дагуу аялуулж байна. Уран бүтээлчдийн гол сэдэв нь ихэвчлэн эх орон, ээж аав байдаг. Тийм болохоор эх орон гэдэг бидэнд их ойрхон сэдэв. Манай төслийн хамт олон таван баг болж таван чиглэлд аялж, эх орныхоо хилийг бүтэн тойрох юм. Миний хувьд Говь-Алтай аймгийн төгрөг сумын хүн болохоор эхний багт нь явъя, төрсөн нутаг усаараа ч оръё гэж зорьсон юм. Нутгийнхаа хилийн дагуу ерөөсөө явж үзээгүй юм билээ. 

-Төслийн үр дүнг хэрхэн харж байна вэ?

-Мэдээж уран бүтээлчидтэй гэрээ хийсэн байгаа. Миний хувьд ч тодорхой уран бүтээлийн гэрээтэй ажиллаж байна. Уран бүтээлийн үндсэн чиглэл мэдээж эх орон, тусгаар тогтнол, хилчдийн амьдрал, дархан хил гэсэн сэдвийн хүрээнд туурвигдана. Гэхдээ залуу үе рүүгээ чиглүүлэх бодолтой байгаа. Тухайн уран бүтээлийг сонсогч, үзэгчид насны ангилалтай байдаг шүү дээ. Ингэж залуу үе рүү анхаарч байгаа нь ч учиртай. Эх оронч сэтгэлгээг багаас нь төлөвшүүлж байж, эх орноо хайрлах, харамлах сэтгэлтэй иргэн болж төлөвшинө. Тиймээс  манай төслийн багт төрөл бүрийн салбарын залуучууд багтсан байгаа. Энэ удаагийн баг зураач, жүжигчин, дуучин, бүжигчин, зураглаач, зохиолч, хөгжимчин гэх мэтчилэн 37 хүний бүрэлдэхүүнтэй явж байна. Эдгээр уран бүтээлчдийн бүтээлийг залуу үеийнхэн үзэж, сонсож, даган дуурайн төлөвшиж байдаг учраас ирээдүй хойч руугаа хандсан ажил хийж байна гэж ойлгож болно. 

-Таны туурвисан уран бүтээлд эх орны сэдэвт бүтээл хэр их байдаг вэ?

-Би цэргийн алба хаагаагүй хүн шүү дээ. Үүндээ одоо хүртэл жаахан харамсаж явдаг. Эх орныхоо хилийг биеэр хамгаалаагүй ч гэсэн уран бүтээлээрээ эх оронч гэдгээ харуулж, цэргийн алба хаах хүсэлтэй явдаг. Сургууль төгсөөд шинжлэх ухааны академи, сонин, сэтгүүл дамжиж ажилласаар цэрэгт явж амжаагүй. Хэдэн жилийн өмнө хөгжмийн зохиолч Алтангэрэл аялгууг нь, би шүлгийг нь тэрлэж “Хилийн цэрэг” хэмээх дуу хийсэн байдаг. Мөн Хаянхярваа гуайтай хамтраад “Халх голын марш”-ийг бүтээсэн. Одоо Халхын голын ойгоор тоглогдох байх. Энэ мэтчилэн хэд хэдэн бүтээл туурвисан. Гэхдээ уран бүтээлч хүн уран бүтээлдээ сэтгэл ханана гэж байдаггүй. Илүү ихийг хийх зорилго тавин ажилладаг. 

-Өмнө нь хилийн отрядод ирж байв уу? 

-Хилийн 0168 дугаар ангид очиж байсан. Ерөнхийдөө хилийн амьдралыг мэднэ гэж бодож байна. Энд нэг гайхалтай жишээг дурдъя гэж бодлоо. Манай дүүгийн хүү гадаадад сурч байгаад Монголдоо ирээд АУИС-д сурсан юм. Тэгсэн хавар бидэнд хэлэхгүйгээр цэрэг татлагад ороод цэргийн албанд явахаар болчихсон. Тэгэхээр нь би, “Миний хүү сургуулиа төгсчихөөд явбал дээр юм биш үү гэсэн чинь” надад, “Би Хилийн цэрэгт явмаар байна. Хилийн зурвас, багана дээр очиж алба хаамаар байна” гэж хэлсэн. Энэ хүү чинь гадаадад олон жил болчихсон эх орны үнэ цэнийг илүү сайн ойлгосон юм болов уу гэж бодоод олон үг хэлээгүй орхисон. Одоо Дорнод аймагт цэргийн алба хааж байна. Анзаараад байхад одоогийн залуучууд цэрэгт явах их дуртай болчихож, тэр тусмаа Хилийн цэрэгт алба хаах сонирхол их болжээ. Мөн цэргийн штабаар ороод хасагдсан залуус их л сэтгэл гундуу гарч байгаа нь анзаарагдсан. Энэ чинь л эх оронч сэтгэлгээний илрэл юмуу даа. Одоо уран бүтээлчид бид уран бүтээлээ шинэчилж, шинэ зууны цэргүүд, залууст зориулсан уран бүтээл хийх зайлшгүй шаардлага тулгарч байна гэж ойлгосон. 

-Эх оронч үзэл гэдгийг юу гэж тодорхойлох вэ?

-Эх орноо хайрлах хайр, эх орондоо итгэх итгэлийг хэлнэ. Монгол эх орон миний болоод өвөг дээдэс, үр хүүхдийн маань үнэт зүйл гэдгийг ойлгох ёстой. Монгол эх орон гэж монгол хүн, монгол газар шороо, монголоо гэх сэтгэл гурваас тогтоно. 

-Тэгвэл монгол бахархал гэж юуг хэлээд байна вэ?

-Манай залуучууд гадагшаа их гарч ажиллаж, сурч байна. Тэднийг эргэж эх орондоо татах хүч хэрэгтэй. Миний зохиосон “Сар шиг хол нутаг” гэдэг дуу бий. Яг энэ дуун дээр гардаг шиг амьдралын төлөө мөнгө хөөж гадагшаа явдаг үе байсан. Одоо илүү их боломж нээгдсэн. Амьдрал өөр болсон байна. Монголоо гаднаас нь харсан хүмүүс монгол бахархалыг илүүтэйгээр тээдэг юм болов уу гэж бодогдсон. 

-Та сүүлийн үеийн уран бүтээлийнхээ сонин сайхнаас хуваалцаач?

-Би дууны яруу найрагч хүн. Олон сайхан дуу бүтээж, сэтгүүл зүйн чиглэлийн бичвэрүүд бичиж байна. Мөн японы хайку хэмээх гурван мөрт шүлгийн төрөл байдаг. Энэ чиглэлээр уран бүтээл туурвиж, ном гаргасан.

-Тусгаар тогтнол юун дээр оршин тогтноод байна вэ?

-Гэр бүл итгэл, итгэлцэл дээр оршин тогтнодог шиг улс орон ч мөн адил итгэл дээр оршин тогтнодог гэж боддог. Монгол хүн төрдөө итгэж байж улс орон оршин тогтноно. Гэтэл төрд итгэх иргэдийн итгэл сул, ард иргэд бухимдалтай  байна. Төр, төрийн түшээд өөрсдөө ойлгомжгүй байдалтай байна. Анх иргэд УИХ-ын гишүүдийг сонгохдоо итгээд сонгодог. Гэтэл нөгөө түшээд маань үйл ажиллагааны үр дүнгээрээ ард иргэдийнхээ итгэлийг алдаж байна. Хувь хүн, гэр бүл, уран бүтээл, дарга цэрэг, төрийн алба гээд аль ч түвшинд итгэл хамгийн чухал асуудал. Төрд итгэх итгэл буурч байна гэдэг ард иргэдээ алдана гэсэн үг. Ард иргэдгүй төр гэж байхгүй шүү дээ. Энэ нь тусгаар тогтнолын хамгийн том тодорхойлолт гэж би бодож байна. Сүүлийн үед би итгэлийн тухай уран бүтээл, дуу хийж байгаа.  Дээр үед Ш.Сүрэнжав гуай “Итгэлийн дуу” гэж хийж байсан. Энэ хайр сэтгэлийн итгэлийн тухай дуу юм. Ер нь хүн хүндээ итгэхгүй, төр улсдаа итгэхгүй, ард иргэд нь гадагшаа тэмүүлэлтэй болчихвол улс орныг хэн хөгжүүлэх вэ гэх асуудал гарч ирнэ. 

-Залуу гэр бүлүүдэд гэр бүлийн үнэ цэнэ, эвтэй сайхан амьдрах зөвлөгөө өгөөч?

-Амьдрал бол итгэл, хайр дээр тогтдог. Хайр гэж өөрийгөө марттал өрөөлд уусахыг хэлнэ гэж би тодорхойлно. Итгэлээ эвдэж болохгүй. Итгэсэн шиг итгэж, нэг нэгэндээ уусаж хайрлах хэрэгтэй. Итгэл дүүрэн байсан цагт хүн ямар ч асуудлыг өнгөрөөж, уучилж амьдралаа аварч үлдэж чадна. Нарийн ярих юм бол хосуудын муудалцаад байгаа асуудал ялихгүй зүйл  байдаг. Хамтдаа амьдарсан хугацаа, цаашид амьдрах хугацаатайгаа харьцуулаад үзвэл шалихгүй зүйл шүү дээ. Ийм жижиг зүйлээр том зүйлээ нураах хэрэггүй гэж залуустаа хэлье. 

-Нийт хилчдэдээ хандаж хэлэх үг?

-Би хилчдэдээ хандаж ганцхан үг хэлье гэж бодож байна. Монгол хүн өөрөө монгол эх орон байдаг. Тэр дундаа хилчин хүн эх орныхоо эрэлхэг хамгаалагч, эзэн нь юм шүү. Өөрийнхөө ажилд бардам байгаарай гэж хэлье. Мөн энэ төслийн хүрээнд хийсэн нэвтрүүлэг маань есдүгээр сарын 01-нээс МҮОНТ-ээр гарна. Тэр үед нэвтрүүлгээр уулзацгаая. 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (3)

  • зочин (202.126.89.245)
    СОЛИОТ, ҮХЭЖ ДАЛД ОРМОР
    2019 оны 09 сарын 13 | Хариулах
  • 00 (122.201.22.172)
    Новшийн амьтан. Авгайгаа өөрийн оронд шоронд суулгачихаад гадуур нийтийн бүжиг хэсээд явсан дурак даа!?
    2019 оны 09 сарын 11 | Хариулах
  • цэцгээ (202.9.42.161)
    энэ муу сахалт ч ёстой жудаггүй новш доо.би чамайг мэднэ дээ. ёстой хөгийн шаар шүү дээ чи Хүрлээ
    2019 оны 09 сарын 11 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
    7 мин
  • Н.Учрал: Төр эзгүйдэж болохгүй
    35 мин
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    1 цаг 8 мин
  • Украины цохилтын улмаас Оросыг Крымтэй холбодог стратегийн гүүрний хэсэг нуржээ
    1 цаг 40 мин
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
    1 цаг 42 мин
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
    2 цаг 13 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг 13.30 цагаас хэлэлцэнэ
    2 цаг 22 мин
  • Оросын цэргийн онгоц Сибирьт осолдсоны улмаас зорчиж явсан 19 хүн бүгд амиа алджээ
    2 цаг 24 мин
  • Засгийн газар: Ургац хураалтын урьдчилсан дүнг хэлэлцэнэ
    2 цаг 25 мин
  • ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
    2 цаг 28 мин
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
    2 цаг 32 мин
  • "Зэсийн баяжмалын арилжааны идэвхжил нэмэгдэж, молибдений баяжмалын үнэ огцом өслөө
    16 цаг 58 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа
    18 цаг 45 мин
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    18 цаг 49 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    18 цаг 58 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    19 цаг 6 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    19 цаг 55 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    20 цаг 0 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    20 цаг 11 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    21 цаг 3 мин
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
24 баримт
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК