Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.20
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Х.Бат-Ялалт: Надаар Монгол Улс дутахгүй

2024-2-28
0
ЖИРГЭХ

Монголын хүний төлөө намын дарга Х.Бат-Ялалттай ярилцлаа. Тэрбээр 2024 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихгүй гэх байр суурийг илэрхийлээд байгаа юм.


-Таны хувьд УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихгүй гэх байр суурийг илэрхийллээ. Шударга бус сонгууль болно хэмээн урьдчилаад дүгнэчхэв үү? 

-Нам байгуулж ажиллана гэдэг бол эх оронч зүйл. Харин УИХ-д нэрээ дэвшүүлнэ гэдэг эх оронч үйлдэл. Гэхдээ Үндсэн хуулиа зөрчиж байна гэдэг шударга бус сонгуулийн эхлэл болно. Тухайлбал, өмнөх сонгуулиас эхлээд тойрог дээр зарцуулах мөнгөн дүнгийн доод хэмжээг тогтоосон. Энэ нь хөрөнгө чинээгээр хүнийг ялгаварлан гадуурхахгүй гэдэг Үндсэн хуулийн заалтыг зөрчиж байгаа юм. Бид ямар нам байхаас үл хамааран ягштал мөрдөх ёстой бичиг баримт бол Үндсэн хууль. МАН, АН-ын Үндсэн хууль гэсэн тусдаа баримт бичиг байхгүй. Харамсалтай нь, манай улсад хууль хэрэглээ болж төлөвшөөгүй байна.

-Энд хэлээд буй ягштал мөрдөх ёстой баримт бичгээ мэддэггүй дарга байхыг үгүйсгэхгүй юм?

-Байна л даа. Үндсэн хуулиа мэдэхгүй дарга байна гэдэг бол жолооны дүрэм мэддэггүй жолоочтой адил. Төрийн бага доод шатны албан хаагчид үндсэн хуулиа мэдэхгүй байгаа юм. Ямар үүрэгтэй, ямар хариуцлага хүлээдгээ ч мэдэхгүй дарга нар байна гэдэг хамгийн хариуцлагагүй зүйл. Тиймээс бид оюуны хувьсгал хийх юм сан. Тайван замаар ойлголцож зөв амьдрах юм сан гэж боддог. Бүгдээрээ хэлэлцвэл буруугүй, бүлээн усаар угаавал хиргүй гэх зүйр үг бий шүү дээ. Бүгдээрээ хэлэлцэх гээд байгаа шалтгаан бол юу зөв, юу буруу вэ гэдгийг л тогтоох асуудал. 

-Та УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихгүй юм бол танай намаас өөр хүн нэр дэвших үү?

-Манай нам 2017 онд Улсын дээд шүүхэд бүртгэгдсэн. Эх орныхоо нийгмийг сайн сайхан болгох юмсан гэсэн хүсэл мөрөөдөлтэй хүмүүсийн нэгдэл л дээ. Бид улс төрийн намуудын дунд судалгаа хийсэн. Тэгэхэд гишүүдээ хөгжүүлж, системтэйгээр институт болон төлөвшиж буй нам байгаагүй. МАН-ын тухайд мөнгөө хуримтлуулсан хэмжээгээр нь удирдах зөвлөлөө байгуулдаг болсон. АН ч мөн энэ жишгээр л явж байгаа.

Харин Монголын хүний төлөө намын хувьд илүү их гишүүдээ хөгжүүлдэг бодлогын байгууллага байх юм сан гэдэг чиглэлээр ажилладаг. Нам гэдэг яг л хүнтэй адилхан. Хүмүүс хамтарч намыг байгуулдаг. Төлөвшил, ойлголцол гээд тодорхой цаг хугацааны шалгуурыг давах ёстой шүү дээ. Бид нэгдээд одоо долоон жилийн хугацаанд ажиллаж байна.

-Улс төрийн намын нэг томоохон зорилго нь УИХ-д суудалтай болох биш гэж үү?

-Манай нам МАН, АН хоёр шиг аймаг, сум, дүүрэгт хороо байгуулаагүй ч үзэл бодол нэгтэй хүмүүсээр цар хүрээгээ тэлэх байдлаар ажиллаж байгаа. Бидэнд нэр дэвшигчид байна. Соён гэгээрлийн ажил гэдэг цаг хугацаа шаардана. Тиймээс энэ удаагийн сонгуульд эрх баригч болно, бодитой томоохон өөрчлөлт хийнэ гэхээсээ илүү эрдэмтэн судлаачдаас олон хүн оруулах сан гэж бодож байна. Тухайлбал, УИХ-д сууж байх ёстой хүмүүсийн нэрсийг гаргаад, тэр хүмүүсийг дэмжиж ажиллах "сан" байгуулъя хэмээн ярьж байгаа.

Нэг мянган ухуулгын байр худалдаад авчихсан хүнтэй нэг ухуулгын байртай хүн яаж өрсөлдөх юм бэ.

-Өөр шалтгаан бий юу?

-Би нэр дэвшихгүй гэх юм бол бидний яриад буй зүйл үнэ цэнтэй болж байгаа юм. Хэрэв нэр дэвшинэ гээд яваад байвал адилхан л хулгайч болох гэж байна хэмээн яригдана.

Надаар Монгол Улс  дутахгүй. Улс төрийн намыг удирдаж буй нөхдүүд өөрөөр нь л Монгол Улс дуусчих  юм шиг, нар мандахгүйгээр төсөөлөөд байдаг.

Ийм улс төр хоцрогдчихсон. Сонгогчид хэн ч байсан ялгаагүй хулгайч гэх ойлголттой болчихсон байна.

-Энэ жилээс парламентад 126 гишүүн сонгогдоно. Энэ тал дээр ямар байр суурьтай байгаа вэ? Ер нь одоогийн УИХ-ын гишүүдийн нөхцөл байдлыг юу гэж дүгнэж байна вэ?

-Юуны өмнө бид УИХ-ын гишүүн гэдгийг маш сайн ойлгох хэрэгтэй.  УИХ-аас хууль гэдэг баримт бичиг гардаг. Тухайн хуулийг хэрэгжүүлэх үүднээс улсын төсвийг тавьдаг. Эргээд УИХ-ын гишүүд хуульд хяналт тавих үүрэгтэй байдаг шүү дээ. Гэтэл өнөөдөр УИХ нь Үндсэн хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ биелүүлэх чадамжгүй байгууллага болоод хувирчихсан. Одоо манай УИХ бол хөрөнгөлөг хүмүүсийн байдаг газар боллоо. Өөрийн ашиг сонирхолтой хуулийн төсөл дээр очиж оролцдог. Бусдад нь оролцдоггүй, бүр хуралдаа ч суудаггүй гишүүд олон бий. УИХ-ын гишүүн хуралдаа суухгүй байна гэдэг бол төлөөллийн систем алдагдаж буй хэрэг.

УИХ-ын гишүүд дунд хоёрхон минут бусдын үгийг анхааралтай сонсдог хүн байхгүй. Өөрийнхөө үгийг хэлчхээд л гараад явчихдаг. Гэтэл нэг УИХ-ын гишүүн 22 мянган хүний өмнөөс ярьж байгаа юм. Өрөөлийг сонсдоггүй хүнээс ямар л оновчтой үг гарах вэ дээ.

-Таны бодлоор ямар хүмүүс УИХ-д дэвшиж, сонгогдох учиртай гэж?

Хөрөнгө мөнгөгүй ч гэсэн улс эх орныхоо төлөө бодлогын баримт бичиг боловсруулах чадамжтай салбар салбарын эрдэмтэн мэргэд судлаачдыг УИХ-д оруулж байж бодлогын хувьд үсрэнгүй хөгжил гарах юм. Хууль боловсруулах нь судлаач зэрэг бичгийн хүмүүсийн хийх ажил байгаа юм. Гэтэл өөртөө ашиг хайсан хүмүүс УИХ-д оччихоод байгаа нь хамгийн том зөрчил болчхоод байна.

-Тэгвэл сонгууль хүртэлх хугацаанд ямар ажлуудыг хийх вэ?

-Үлдэж буй дөрвөн сарын хугацаанд бид чадах зүйлээ хийх хэрэгтэй. Зургаадугаар сарын 28-нд сонгуулийн үр дүн сайн гарах юм бол бид тайван замаар энэ хэдэн хулгайч нараасаа салчих гээд байна. Энэ өдрийг хүртэл муулах ажил хийх юм бол сайн үр дүн гарахгүй. Яагаад саналаа өгөх ёстой вэ, яагаад сонгох ёстой вэ гэдгийг хүмүүст ойлгуулах ажлыг сайн хийж чадвал цөөхөн хулгайч УИХ-д гарах болов уу.

Бид Ардчилсан нийгэм хэмээн яриад л байдаг. Гэхдээ ардчилсан нийгэм гэх тодорхойлолтоо буруу ойлгосон юм шиг. Ардчилсан нийгэм гэдэг бол хүмүүсийн оролцох эрх. Сонгууль ч мөн ард иргэдийн оролцоотой л хийгддэг зүйл шүү дээ. Сонгуульд ард түмэн ч хариуцлагатай оролцох хэрэгтэй. Сонгууль дууссаны маргааш худал хэлсэн хүмүүст хариуцлага тооцдог хүсэл эрмэлзэлтэй байх юм бол аливаа хүн эрх мэдэлтэй болох гээд улайран зүтгэх ямар хэрэг байна вэ.

-Сонгуулийн тойргийн хуваарилалтыг та ямар өнцгөөс харж байгаа вэ? Ихээхэн шүүмжлэлтэй хандаж байсан.

-Нэг аймагт 17 хоног сурталчилгаа хийж байхад, нөгөө талд дөрвөн аймгийн 80 орчим сумд мөн 17 хоногт сурталчилгаа хийхээр байгаа. Энэ бол харьцангуй ойлголт. Энэ хуваарилалт өөрсдөд нь ямар ашигтайг ч сайн ойлгохгүй байна. Дангаараа улс төр хийхийг боомилсон эерэг тал харагдаад байгаа юм.

Энэ удаагийн сонгууль их сонирхолтой сонгууль болно. Эрх баригчид өөрсдийн дүрмийг бидэнд тулгаж байхад, ард иргэд ч мөн өөрсдийн дүрмийг зохиох боломж байгаа шүү дээ.

-Ярилцсанд баярлалаа.

Д.Батчулуун

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • Иргэн (203.23.199.2)
    гуцаа
    2024 оны 02 сарын 29 | Хариулах
  • zochin (98.214.171.138)
    zail myy bue unelegch
    2024 оны 02 сарын 28 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    54 мин
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    2 цаг 44 мин
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    3 цаг 30 мин
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    3 цаг 30 мин
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    3 цаг 55 мин
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
    4 цаг 12 мин
  • НҮБ-ын олон улсын шүүх Мьянмар улсыг Рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж үзлээ
    4 цаг 39 мин
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
    4 цаг 41 мин
  • Жил бүр 700 мянга гаруй хүүхэд уушгины хатгалгааны улмаас эндэж байна
    5 цаг 17 мин
  • Багануур дүүргээс хөнгөлөлтттэй зээлийн санхүүжилт хүссэн 5 аж ахуйн нэгжид нарийвчилсан шатны үнэлгээ хийлээ
    5 цаг 22 мин
  • УИХ: Усны тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
    5 цаг 25 мин
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
    5 цаг 33 мин
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
    5 цаг 45 мин
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
    5 цаг 51 мин
  • Улаанбаатарт шөнөдөө ялимгүй цастай
    6 цаг 7 мин
  • Трамп, Путин, Ши Жиньпин нарын түүхэн уулзалтаас онцлох таван дүгнэлт
    6 цаг 13 мин
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
    20 цаг 10 мин
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
    21 цаг 8 мин
  • Европын 23 орны 23 киног БНСУ-ын Сөүл хотод үнэ төлбөргүй толилуулна
    22 цаг 12 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
    22 цаг 29 мин
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
24 баримт
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК