Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

3$ буцааж авахын тулд 66$ хаядаг хөрөнгө оруулагч байх уу?

2025-12-03
0
ЖИРГЭХ

Оюу толгойг Хянан шалгах түр хороог байгуулснаас хойш, ялангуяа Засгийн газар Рио Тинтотой хэлэлцээр хийж эхэлснээс хойш УИХ-ын гишүүд, нэр бүхий улстөрчдийн зүгээс “Менежментийн төлбөр хэт өндөр байна, зардлын өсөлтөөс төлбөр авч байна” гэх шүүмжлэлийг гаргаж тавьж байгаа. Салбарын сайд нь хүртэл “Менежментийн төлбөрийг зардлыг нэмэгдлээс авдаг биш, ашигтай ажиллагаанаас авдаг байх ёстой” гэж ярьсан. Түр хорооноос зохион байгуулсан хэвлэлийн бага хурал дээр П.Сайнзориг гишүүн “Монголын ард түмэн төслийн нийт үр өгөөжийн 50-иас дээш хувийг  хүртэх хүлээлттэй байсан боловч өнгөрсөн хугацаанд 25 орчим хувийн үр ашиг хүртэж байна. Төслийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр гаргасан УИХ-ын шийдвэрүүд хэрэгжихгүй байна” хэмээн мэдэгдсэн.

Оюу толгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээг байгуулсны дараа С.Баярцогт сайд “Монголын тал 34 хувийн хувьцааг эзэмших боловч төслийн нийт үр ашгийн 50-иас илүү хувийг хүртэх болно” гэдэг мэдээлэл хийж, үндэслэл, тооцооллыг танилцуулсан. Энэ бол хувьцаа эзэмшигчид өнгөрсөн 16 жилийн турш “Оюу толгой” оруулсан зардлаа нөхөж дуусаад ноогдол ашиг хуваарилсны дараа бий болох үр ашиг юм. Монголын тал 34 хувийн ноогдол ашиг авна. Дээр нь татвар, хураамж, ажилчдын цалин, НДШ, дотоодын компаниудад хийж байгаа хөрөнгө оруулалт, худалдан авалт гэх мэтчилэн Монгол Улсад үлдэж байгаа нийт үр өгөөжийг тооцсон дүн. Гэтэл далд уурхайн бүтээн байгуулалт дуусаагүй, уурхай бүрэн хүчин чадлаараа ажиллаж эхлээгүй байхад 25 хувийн үр ашиг хүртэж байна гэдэг бол маш том тоо. Энэ 25% гэдэг нь зөвхөн татвар хураамжийг ярьж байгаа бөгөөд, бусад мөнгөн урсгал болох худалдан авалт, ажил олголт, CSR хөрөнгө оруулалт зэргийг оруулаагүй.  

“Оюу толгой” ХХК 2010 оноос үндэсний компаниудтай хийсэн худалдан авалт, бусад хамтын ажиллагаа, татвар, хураамж, үндсэн ажилчдын цалинд 53.3 их наяд төгрөгийг зарцуулсныг компанийн цахим хуудсаар нээлттэй мэдээлсэн байна. 2025 оны гуравдугаар улиралд аж ахуйн нэгж, бусад байгууллагад төлсөн төлбөр, улс, орон нутгийн төсөвт төлсөн татвар, хураамж, үндсэн ажилчдын цалин нийлээд 2.2 их наяд төгрөг болсон байна. 

Энэ бол “Оюу толгой” төслөөс Монголд ирж байгаа үр өгөөж юм. Үүний тулд төслийг удирддаг менежментийн баг ажилладаг, “Оюу толгой” ХХК менежментийн төлбөр төлдөг. Төслийг үр ашигтай, бага зардлаар өндөр гүйцэтгэлтэй хэрэгжүүлэх нь хувь нийлүүлэгч талуудын эрх ашиг. Иймээс 150 жилийн туршлагатай Рио Тинто группэд “Оюу толгой” төслийн менежментийг хариуцуулсан хэрэг. Хувьцаа эзэмшигчид буюу хувь нийлүүлэгчид зөвхөн оруулсан хөрөнгөнийхөө зарцуулалтад хяналт тавина. Төслийг хэрэгжүүлэгчээр мэргэжлийн баг ажиллана гэсэн үг. Менежментийн төлбөр нь үйл ажиллагааны зардлын 6 хувь, бүтээн байгуулалтын зардлын 3 хувь юм байна. Бас л компанийн цахим хуудсанд байгаа нээлттэй мэдээлэл. Далд уурхайн бүтээн байгуулалтыг зардлыг анх 4,5 тэрбум доллараар төлөвлөсөн дээр 1,4 тэрбум долларын зардлын хэтрэлт гарсан гэж тооцвол таван жилийн хугацаанд 177 сая ам.долларыг менежментийн төлбөрт авах ёстой. Зардлын хэтрэлт болох 1.4 тэрбум доллараас менежментийн төлбөр аваагүй.

Тиймээс “Зардлын өсөлтөөс менежментийн төлбөр авч байна” гэдэг улстөрчдийн яриа бол цэвэр гүтгэлэг. Хувь нийлүүлэгчийн хувьд Рио Тинто зардлаа нэмэх бус, аль болох хэмнэх сонирхолтой. Төслийн 66 хувийг эзэмшдэгийн хувьд үүнд оногдох зардал Рио Тинтогоос өөрөөс нь гарна. 3$ буцааж авахын тулд шаардлагагүй 66$ үрэх хөрөнгө оруулагч байх уу?

Менежмэнтийн төлбөр төлснөөр Рио Тинтогоос юу олж авдаг вэ гэж үү?

  • Рио Тинтогийн 150 жилийн туршид, 35 улсад  хуримтлуулсан туршлага, know-how
  • Бүтээн байгуулалтыг аюул осолгүй, чанартай хийж гүйцэтгэх төслийн удирдлага
  • Үйлдвэрлэл, уулын ажлын төлөвлөгөөг оновчтой хуваарилах арга барилууд
  • Блокчлон олборлох арга техникийн судлагаа, мэргэжлийн зөвлөгөө
  • Аюулгүй ажиллагааны шилдэг туршлага, системчилэгдсэн ажлын дэс дараалал, сургалтын арга барилууд
  • Дэвшилтэт техник технологийг нэвтрүүлэх худалдан авалтын сүлжээ, зах зээлийн хүч...

Учир нь мэдлэг бол мөнгө, туршлага мөнгө, технологи бас мөнгө. Эдгээрийг мөнгө төлж авдаг, эргүүлээд мөнгө болгодог. Ийм л юм.

Тиймээс Түр хорооны сонсголын тухайд шуудхан хэлэхэд “хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүүг бууруулах, олон улсын жишигт нийцүүлэх асуудлаар хяналт шалгалт хийх” гэдэг нь анхнаасаа илүүц байлаа. Энэ бол гэрээний оролцогч талууд болох Рио Тинто групп, Монгол Улсын Засгийн газар хоорондоо ярилцаад шийдвэрлэх ёстой асуудал. Тэр тусмаа хувьцаа эзэмшигчид хоорондоо хэлэлцээр хийгээд эхэлчихсэн үед парламентын оролцоо бүр ч шаардлагагүй. Угаасаа гэрээндээ “Зээлийн хүүг 7 жилд нэг удаа хэлэлцэнэ” гээд тусгачихсан, тэр дагуугаа хэлэлцээр хийгээд явж байгаа энэ үед ямар ч улс төржилт хэрэггүй. “Гүйх нохойд гүйхгүй нохой сайд” гэдэг л болно.

Менежментийн гэрээний хувьд мөн ялгаагүй. Гэрээнд өөрчлөлт оруулах нь зөвхөн гэрээний талуудад олгогддог эрх. Нэг талаас гэрээнд өөрчлөлт оруулах санал тавибал нөгөө тал нь заавал хэлэлцэх үүрэгтэй. Өөрчилж болдоггүй гэрээ гэж байдаггүй.

Харамсалтай нь, манайхны хувьд гэрээний буюу хувийн эрх зүй гэдэг зүйл огт хөгжөөгүй, судлаагүй, ийм соёлд суралцаагүй. Тиймээс бүх асуудлыг хүчээр, тулгалтаар, улс төрийн арга хэрэгслээр шийдэх гэж оролддог. “Оюу толгой” төсөл бол монголчуудын бие дааж хэрэгжүүлж байгаа анхны том төсөл. Дараа дараагийн том төслүүдээ амжилттай эхлүүлэх, үр ашгийг нь хүртэх, хөрөнгө оруулагчидтай нэг хэлээр, нэг түвшинд ярилцаж сурахын тулд одооноос туршлага хуримтлуулмаар байгаа юм даа.

Б.СЭМҮҮН

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    14 цаг 23 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    14 цаг 31 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    14 цаг 40 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    15 цаг 28 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    15 цаг 33 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    15 цаг 45 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    16 цаг 37 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    16 цаг 59 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    17 цаг 2 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    17 цаг 16 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    17 цаг 26 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    17 цаг 28 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    17 цаг 34 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    17 цаг 45 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    17 цаг 46 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    18 цаг 1 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    18 цаг 5 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    18 цаг 5 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    18 цаг 18 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    18 цаг 22 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК