Есдүгээр сарын 26-ны өдөр дэлхийн түүхэнд дайн тулаан, улс төрийн томоохон өөрчлөлт, байгалийн гамшиг, хөгжим, технологийн түүхэнд үлдсэн олон үйл явдалтай холбогддог. Тэдгээрийн дундаас нэг нь хүн төрөлхтний хувь заяанд онцгой нөлөө үзүүлж болох байсан үйл явдал юм.
1983 оны есдүгээр сарын 26-нд ЗХУ-ын пуужингийн эрт сэрэмжлүүлэх систем АНУ-аас тив алгасагч баллистик пуужин харвасан гэх дохио өгчээ. Тухайн үед Хүйтэн дайн ид өрнөж, АНУ, ЗХУ цөмийн зэвсгийн асар их нөөцтэй байсан тул ийм мэдээлэл хамгийн өндөр түвшний түгшүүр үүсгэх нөхцөл байв.
Гэвч ЗХУ-ын офицер Станислав Петров уг дохиог шууд үнэн гэж үзэлгүй, системийн алдаа байж болзошгүй хэмээн дүгнэсэн байна. Түүний шийдвэрийн дараа уг дохио хуурамч болох нь тогтоогджээ. Хожим хийсэн шалгалтаар хиймэл дагуул нарны гэрлийн тусгалыг пуужингийн харвалт гэж андуурснаас сэрэмжлүүлэг үүссэн нь тодорхой болсон юм.
Мөн энэ өдөр дэлхийн улс төрийн түүхэнд чухал үйл явдал болсон. 1960 онд Жон Кеннеди, Ричард Никсон нарын АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуулийн анхны телевизийн мэтгэлцээн зохион байгуулагджээ. Энэ мэтгэлцээн улс төрийн өрсөлдөөнийг телевизээр олон нийтэд шууд хүргэсэн шинэ эрин үеийн эхлэл болсон гэж үздэг.
Хөгжмийн ертөнцөд 1969 оны есдүгээр сарын 26-нд “The Beatles” хамтлагийн алдарт “Abbey Road” цомог Их Британид худалдаанд гарсан нь онцгой үйл явдал байв. Цомгийн нүүр зураг нь Лондонгийн Abbey Road дахь явган хүний гарцаар гарч буй хамтлагийн дөрвөн гишүүнийг дүрсэлсэн бөгөөд хөгжмийн түүхийн хамгийн танил зургуудын нэг болсон.
Түүнчлэн 1918 онд Дэлхийн нэгдүгээр дайны төгсгөлийн шатанд холбоотнууд Мёз-Аргонны давшилтыг эхлүүлж, 1950 онд Солонгосын дайны үеэр НҮБ-ын хүчнүүд Сөүлийг эргүүлэн эзэлжээ.
Есдүгээр сарын 26 байгалийн гамшгийн хар бараан түүхтэй. 1959 онд “Vera” хар салхи Японыг дайран, олон мянган хүний аминд хүрч, асар их сүйрэл учруулсан бол 1954 онд Японы “Tōya Maru” галт тэрэгний усан онгоц хар салхины үеэр живж, 1,000 гаруй хүн амиа алдсан байна.
Ийнхүү есдүгээр сарын 26 нь нэг талаас дэлхий сүйрлийн ирмэгт хүрсэн ч нэг офицерын шийдвэрээр хамгийн аюултай нөхцөлөөс зайлсхийсэн өдөр, нөгөө талаас улс төрийн мэтгэлцээн телевизийн эринд шилжиж, хөгжмийн түүхэнд “Abbey Road” мэндэлсэн өдөр болон түүхэнд үлджээ.
Л.Баяр
