БАРИМТ 1
Монголд амьдардаг хүрэн баавгайн шинжлэх ухааны нэр нь Ursus arctos бөгөөд Монголын ой, уулын бүсэд тархсан том хөхтөн амьтан юм.
БАРИМТ 2
Намар баавгай илүү идэвхтэй хооллодог. Өвөл ичээндээ орохын өмнө биеийн өөх тосоо нэмэгдүүлэхийн тулд их хэмжээний хоол тэжээл хайдаг.
БАРИМТ 3
Идэш тэжээлийн хомсдол баавгайг уулнаас буухад нөлөөлдөг. Байгалийн хүнс багасах үед амархан олдох хоол тэжээл хайж, хүний суурьшлын бүс рүү ойртох эрсдэл нэмэгддэг.
БАРИМТ 4
Хуш модны самар чухал хүнсний нэг. Самар, жимс, ургамлын үндэс зэрэг нь хүрэн баавгайн намрын хоол тэжээлийн чухал хэсгийг бүрдүүлдэг.
БАРИМТ 5
Энэ жил хушны самрын ургац муу байгаа нь анхаарал татаж байна. Хүнсний байгалийн нөөц багассанаар зэрлэг амьтад суурьшлын бүс рүү ойртох нөхцөл бүрдэж байна.
БАРИМТ 6
Баавгай холимог идэштэн. Ургамал, жимс, самар, шавж, загас, жижиг амьтан болон зарим тохиолдолд малын сэг зэмээр хооллодог.
БАРИМТ 7
Үнэрлэх чадвар маш сайн. Хоол хүнсний үнэрийг хол зайнаас мэдэрч чаддаг тул ил задгай хаясан хог, хүнсний үлдэгдэл баавгайг татах эрсдэлтэй.
БАРИМТ 8
Хогийн сав ч баавгайн анхаарлыг татаж болно. Хүнсний үлдэгдэлтэй хогийг ил задгай байлгах нь зэрлэг амьтан суурьшлын бүсэд орж ирэх нэг шалтгаан болдог.
БАРИМТ 9
Улаанбаатарын ногоон бүсэд хүрэн баавгай бий. Судалгааны автомат камерын мэдээллээр нийслэлийн ойролцоох уулын бүсэд хүрэн баавгай байгааг тогтоожээ.
БАРИМТ 10
Нийслэлд баавгай орж ирсэн тохиолдол өмнө нь ч бүртгэгдэж байсан. Тиймээс энэ нь зөвхөн сүүлийн жилд бий болсон үзэгдэл биш юм.
БАРИМТ 11
2026 онд нийслэлд баавгайн тухай дуудлага нэмэгджээ. Наймдугаар сарын 11-нээс хойш “баавгай орж ирсэн” гэх долоон дуудлага бүртгэгдсэн талаар мэдээлсэн байна.
БАРИМТ 12
Зарим баавгайг суурьшлын бүсээс шилжүүлсэн байна. Нийслэлийн Байгаль орчны байгууллагаас барьсан баавгайнуудыг хүн амын суурьшлын бүсээс хол байгальд буцаан нутагшуулжээ.
БАРИМТ 13
Хөвсгөл, сэлэнгэ зэрэг 10 орчим аймагт мөн баавгай суурин газарт ойртжээ. Хатгал тосгоны ойролцоо хэд хэдэн баавгай үзэгдсэн талаар энэ есдүгээр сард мэдээлсэн.
БАРИМТ 14
Баавгай хол зайд шилжин хөдөлж чадна. Хоол тэжээл хайх үедээ нэг газраас нөгөө газар руу ихээхэн зай туулдаг.
БАРИМТ 15
Баавгай ихэвчлэн хүнээс зайлсхийдэг. Хүний үнэр, дуу чимээг мэдрэх үедээ ихэнхдээ холдох хандлагатай байдаг ч гэнэт ойрхон таарах нь эрсдэлтэй.
БАРИМТ 16
Бамбарууштай эх баавгайд ойртож болохгүй. Бамбаруушаа хамгаалах үедээ эх баавгай хүн рүү дайрах эрсдэлтэй тул аль болох хол байх шаардлагатай.
БАРИМТ 17
Баавгайг хөөж, ойртох нь аюултай. Зураг авах, бичлэг хийхийн тулд араас нь дагах, замыг нь хаах зэрэг үйлдэл нь амьтныг цочоож болзошгүй.
БАРИМТ 18
Баавгайтай таарвал тайван байх хэрэгтэй. Гэнэт орилох, гүйхээс илүүтэй зайгаа барьж, аажмаар холдохыг зөвлөдөг.
БАРИМТ 19
Баавгайг хооллож болохгүй. Хүнээс хоол авч сурсан баавгай хүнээс айх нь багасч, дахин суурьшлын бүсэд орж ирэх эрсдэл нэмэгдэнэ.
БАРИМТ 20
Баавгайн ичээ намар эхэлдэг. Ичээндээ орохоос өмнө идэш тэжээлээ эрчимтэй хайдаг тул намрын улиралд хүнтэй таарах магадлал нэмэгдэх боломжтой.
БАРИМТ 21
Ичээндээ орохдоо өөхний нөөцөө ашигладаг. Өвлийн улиралд хөдөлгөөн нь эрс багасч, биеийнхээ хуримтлуулсан өөх тосыг энергийн эх үүсвэр болгон ашигладаг.
БАРИМТ 22
Баавгай модонд ул мөр үлдээдэг. Модны их биеийг маажих, үрэх зэргээр үнэрийн тэмдэг үлдээж, бусад баавгайтай мэдээлэл солилцдог.
БАРИМТ 23
Баавгайн суурьшлын бүсэд ойртох нь экологийн дохио юм. Идэш тэжээл, ус, амьдрах орчны өөрчлөлт зэрэг олон хүчин зүйл зэрлэг амьтны хөдөлгөөнд нөлөөлдөг.
БАРИМТ 24
Хүн ба баавгайн зөрчлийг бууруулахад хог хаягдлын зөв менежмент чухал. Хүнсний үлдэгдэл, малын сэг зэм болон бусад үнэртэй зүйлсийг ил задгай орхихгүй байх нь баавгайг суурьшлын бүсэд татагдах эрсдэлийг бууруулах нэг арга юм.
Сэтгэгдэл (3)