Монголчуудын эчнээ танил болсон "Хорвоотой танилцсан түүх, Тамгагүй төр, Оройгүй сүм" зэрэг зохиолуудыг бичсэн Монголын төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, эрдэмтэн зохиолч, их соён гэгээрүүлэгч Хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын Төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч, ХХ зууны “Манлай сэтгүүлч”  Лодонгийн Түдэв агсны мэндэлсний  90 жилийн ойд зориулан 10 дугаар сарын 31-ний өдөр “Дурсамж уулзалт”-ыг зохион байгууллаа.

Лодонгийн Түдэв гуай нь МУБИС-ийн алдар цуутан төгсөгчдийн нэг, анхны оюутнуудын томоохон төлөөлөл, “багш” хэмээх эрхэм алдрын үлгэр дууриалал болсон эзэн, МУБИС-ийн анхны “хүндэт профессор” гээд түүний алдар цуу дуусашгүй.  

Тэрээр: “… Хорвоо бид хоёр мэндлэлцсэн тэр цагаас эхлээд нэг талд би, нөгөө талд хорвоо эсрэг ширтэлцэн орших болов оо. Намайг өмссөн цамц ч үгүй гар хоосон төрөхөд хорвоо яндашгүй баян байлаа. Би энгийн хялбар амьтан төрж байхад хорвоо ээдрээтэй нарийн ертөнц байлаа. Хорвоо нууц, хорвоо сүртэй, би нялх , би гэнэхэн. Гэвч би хорвоог таних ёстой. Хорвоо бол намайг таних хэрэгцээгүй байж. Хорвоог таних хэмээж нь миний төрсний хэрэг бүтэх учиртай юмсанж. Тэгээд би ээж аавын заяасан бие сэтгэлийн эрдмийг нээгдүүлэхээр хорвоогийн учрыг танин мэдэх аянд гарч дээ. Тэр аян төгсгөлгүй урт, нэг нас богинодож, нэгэн бие хэврэгдэх байж. Тэгэвч аянаас зүрхшиж, алжаалаас айлгүй одсон өвөг дээдсийн зам намайг хөтөлжээ. Над таван сайн зэвсэг байлаа. Ихийг үзэж сонс гэж нүд чихийг хосоор, бага чалч гэж амыг ганцаар заяажээ. Зэвсгээ тийн агсаад би танин мэдэх аянд гарсаар гучин гурав дах жилдээ явж байнам. Анх намайг харахад хорвоо үлгэрийн орон шиг байжээ, хүүхдийн нүдээр би харж дээ. Одоо над хорвоо гэгч гэр шиг минь үзэгднэм. Хожмын нэг өдөр хорвоо над таван хуруу шиг минь бодогдох болуужин. Танин мэдэхийн их аян өлзийтэй болтугай…” хэмээн эхэлдэг 1970 онд хэвлэгдсэн Монголчуудын сайн мэдэх “ХОРВООТОЙ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ” хүүхдийн уран зохиолын ном нь нас, насны олон хүмүүсийг хүүхэд насны сайхан дурсамжуудаар аялуулж, сэтгэл зүрхийг нь догдлуулдаг бүтээл юм. Ганцхан эл бүтээлийг нь онцлоход л тус “Хорвоотой танилцсан түүх” ном дэлхийн 10 гаруй улсын хэлээр орчуулагдан олон орны хүүхэд багачуудад хүрсэн гээд бодоход л гайхамшигтай бөгөөд тус номыг судлаачид “Сонгодог зохиол” хэмээн онцолжээ. 2010 онд “Дэлхийн шилдэг ном”-ын нэгээр шалгарсан байдаг.

Ийнхүү үүнээс хойш жил алсахгүй түүний бүтээж туурвисан давтагдашгүй сонин, содон ном зохиол, сэтгүүл зүйн болон судалгааны туурвил бүтээлүүд, дэлгэцийн томоохон зохиолуудыг 70 гаруй жилд бүтээн бидэнд хүргэсээр байсан. Тэрээр утга зохиолын "роман, тууж, өгүүллэг, туурь, исээ, яруу найраг, дуу, хүүхдийн зохиол, кино зохиол, улс төрийн болон уран сайхны нийтлэл  зэрэг төрлүүдээр бичиж хойч үедээ 40 боть үлдээсэн ба 1965 оноос эхлэн олон арван зохиол бүтээл нь дэлхийн 30 аад орны хэлээр (Орос, Англи, Франц, Испани, Болгар, Чех, Унгар, Герман, Польш, Куба, Япон, Солонгос, Молдав, Белорусь, Узбек, Украйн, Тажик, Литва, Тува, Буриад, Казах,… гэх мэт) орчуулагдан түгэж байсан.

Мөн тэрээр кино зохиол бичдэг байсан ба “Зэрэг нэмэхийн өмнө”, “Говь хянганд тулалдсан нь” он бүрэн хэмжээний уран сайхны кинонууд олны сэтгэлд хоногшин үлджээ.

Эрдэмтэн зохиолч, багш Лодонгийн Түдэвийн олон зохиол бүтээлүүд нь  1966 оноос хойш 2000- аад он хүртэл ЕБС-ийн багаас ахлах анги хүртэлх бүх ангийн “Уран зохиол”, “Унших бичиг”, “Монгол хэл”-ний сурах бичгүүдэд орсон байдаг. Энэ бүхэн нь түүнийг өөрийн зохиол бүтээлээрээ дамжуулан олон үеийг сургаж, хүмүүжүүлж, ухааруулж, бодуулж, сэтгүүлж, удирдан чиглүүлж, манлайлж, сэдэлжүүлэн багш хүний үүргээ насан туршдаа биелүүлж явжээ.