Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны хэлтсийн дарга А.Лувсан-Очироос цаг үеийн асуудлаар тодрууллаа.

-IPTV-гийн үйлчилгээ үзүүлэгч компаниуд интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэхдээ олон айлын дунд хувааж өгч байна гэсэн хардлага, сэжиг таамаг иргэдийн дунд их яригддаг. Шалтгаан нь өдрийн цагаар интернэтийн хурд хэвийн байснаа оройн цагаар хурд саарах, тестерээр шалгаад үзэхээр гэрээнд заасан хурддаа хүрдэггүй гэдэг. Энэ талаарх асуудлыг танай байгууллага шалгаж үзсэн үү?

-Манай салбарын үндсэн статистик үзүүлэлтээр олон суваг дамжуулах үйлчилгээн дотроо IPTV-гийн 331 мянган хэрэглэгч бий. Эдгээр хэрэглэгч нь интернэт, суурин утас, кабелийн телевизийн гэсэн гурван үйлчилгээ авдаг. IPTV-г дагалдаж олгогддог интернэтийн үйлчилгээний хурдын асуудал их яригддаг л даа. Суурин интернэт хэрэглэгчдийн 95 орчим хувь нь 1-5 мега бит секүнтийн хурдтай интернэт хэрэглэдэг. IPTV-гийн хэрэглэгчдийн хувьд үүнээс доош хурдтай хэрэглэгч байдаггүй. Хэрэглэгчид “Оройн цагаар интернэтийн хурд удааширлаа, гэрээнд заасан интернэтийн хурдаа өгөхгүй байна” гэдэг гомдол манайд ирдэг. Шалгаад үзэхээр интернэтийн хурдтай холбоотой асуудал биш байдаг. Тухайн IPTV-г анх суурилуулж, зах зээлд үйлчилгээнд хүргэхдээ нэг айлд нэг гар утас, нэг таблет байна гэдгээр сүлжээний флатформоо тооцоолсон байдаг. Гэтэл тухайн айл хэдэн гишүүнтэй хамаарч олон тооны гар утас, таблет, компьютер хэрэглэдэг шүү дээ. Ингэхээр интернэтийн хурд удааширдаг.

-Гэхдээ тэр олон хүмүүс нэг агшинд зэрэг холбогдохгүй шүү дээ?

-Яг энэ асуудлыг тавьдаг. Нэг агшинд тэдэн хүн нэгэн зэрэг холбогдоно гэж систем тооцож үздэггүй. Нийт 24 цагаас 3-4 цаг нь оргил ачаалалтай үе байдаг. Ийм байхад 24 цагаа оргил ачаалалтай үеэр тооцож болохгүй шүү дээ. Тиймээс ТЭЗҮ хийхдээ өдрийн оргил цаг нь дундажаар ийм байна. дунджаас ийм хувиар давсан ч гэсэн систем даана гэдэг байдлаар системийн хэт ачаалал, хэт бага ачааллаа тооцож үздэг. Хэт бага ачаалал нь алдагдал болох бол хэт их ачаалал нь тухайн компанидаа эрсдэл болно. Өөрөөр хэлбэл, хэт ачаалал үүсэхээр интернэтийн хурд удааширна. Ингэхээр компанид ашиг болохоосоо илүүтэй хэрэглэгчийн сэтгэл ханамжгүй байдал нэмэх учир эрсдэлд тооцдог. Та бүхэн анзаардаг байх. Оператор компаниуд шөнийн цагаар систем өргөтгөх гэж байгаа тухай мэдэгдэл хүргүүлдэг шүү дээ. Энэ ямар учиртай юм бэ гэхээр тухай ачаалалтай хэсгийн системийг өргөтгөдөг. Ингэхээр интернэтийн хурд сайжирна гэсэн үг.

-Автозамын түгжрэлтэй холбож тайлбарлаж болох нь ээ?

-Яг зөв. Баруун дөрвөн зам орчимд түгжрэл их болдог бол туслах замуудыг байгуулах замаар автомашины нэвтрэх чадамжийг нэмэгдүүлэхтэй ялгаагүй гэсэн үг. Түүнээс биш автомашины хөдөлгөөн багатай Баянхошууны замд гүүрэн гарц эсвэл нүхэн гарц байгуулах ямар ч шаардлага байхгүй шүү дээ. Үүнтэй адилхан.

-Интернэтийн үнэ тариф дэлхийн жишигтэй харьцуулахад ямар байдаг юм бэ. Зарим иргэд хэт өндөр байна гэдэг зүйл ярьдаг?

-Харилцаа холбооны салбар нь дэд бүтцийн салбар. Тэр дотроо аль дэд бүтцийн салбарын үнэ хэдэн хувир, юунаас болж өсөж, буурч байна вэ гэдэгт анализ хийж үзэх хэрэгтэй. Нэг ийм үг бий л дээ. Юмны үнэ өсөж байхад харилцаа холбооны салбарын үнэ буурч байгаа гэж. Манай Монгол Улс дахь интернэтийн үнэ дэлхийн бусад орнын улстай харьцуулахад өндөр биш. Учир нь нэгдүгээрт, ам.долларын ханш 1500 төгрөг байх үед нэг мега датагийн үнэ 1000-1500 төгрөг байсан. Гэтэл өнөөдөр ам.долларын ханш 2700 төгрөг давчихсан. Гэтэл энэ үнэ хэвээрээ л байгаа. Тэгсэн атлаа интернэтийн хурдаа харин ч 10 дахин нэмэгдүүлсэн. Уг нь бол интернэтийг гаднын улсаас авдаг шүү дээ. Бид дотооддоо хийж, бүтээдэг юм биш. Гаднаас мэдээж валютаар худалдаж авдаг. Валютын ханш чангараад байдаг. Гэтэл харилцаа холбооны компаниуд аль 10 жилийн өмнө 100-1500 төгрөгөөр зардаг байсан үнээ өнөөдрийг хүртэл хадгалж байгаа. Үүнээс гадна утасны төлбөр байна. Өмнө нь нэг нэгжээр нэг л минут ярьдаг байсан. Хэдэн төгрөгийн үнэтэй байсныг хүмүүс мартаагүй байх. Тэгвэл одоо тэр хэмжээний мөнгөөр хэдэн минут ярих боломжтой болсон билээ дээ. Ингээд бодохоор харилцаа холбооны салбарын үнэ тариф харин ч зах зээлийн үнэ ханштай уялдсан гэж хэлж болно.

-4G сүлжээ хэчнээн нутагт нэвтрээд байгаа юм бол?

-Үүн холбооны дөрвөн оператор дөрвүүлээ 4G үйлчилгээ нэвтрүүлэх тусгай зөвшөөрөл авсан. Мобиком компанийн хувьд бүх аймгийн төв, томоохон сум сууринд хүргэсэн. Юнител компани бүх бүх аймаг, сумдад, Скайтел болон Жи-мобайл компанийн хувьд Улаанбаатар хот, аймгийн төвүүдэд нэвтрүүлсэн. Өнөөдрийн байдлаар үүрэн холбооны 4 сая 360 мянган хэрэглэгч бий. Эдгээрээс 1 сая 680 мянган хэрэглэгч нь 4G, 2 сая 258 мянган хэрэглэгч нь 3G хэрэглэгч бол үлдсэн нь 2G хэрэглэдэг.