Нохойн хошуу бол сарнайн овгийн сөөглөг ургамлын жимсгэнэ юм. 470 гаруй зүйл байдгаас 100 гаруйг нь тарималжуулсан байна. Монгол оронд 9 зүйл нохойн хошуу байдаг. Эдгээрээс хамгийн өргөн тархсан, аж ахуйн ач холбогдол илүүтэй нь өргөст нохойн хошуу юм. Өргөст нохойн хошууны жимсгэнийг жамар гэж нэрлэдэг. Өргөст нохойн хошуу Хөвсгөл, Хэнтий, Хангай, Монгол дагуур, Хянган, Монгол Алтай, Говь-Алтай, Дундад халх, Дорнод Монголд шинэсэн ойн зах, голын шугуй, уулсын ам, хөндийн хусан төгөл, холимог ойн захаар ургана. Хэнтийн нурууны өмнөд хэсэгт Улаанбаатар хот орчмын Туул, Тэрэлж, Сөгнөгөр, Баянголын савд ашигт нөөц арвинтай. Нохойн хошуунд сахар, аминдэм, эфирийн тос, идэлэгч бодис агуулагдана. Нохойн хошуугаар С аминдэм үйлдвэрлэхээс гадна ундааны зүйл хийж болно.

Орц:

• Сүү 1 л
• Хатаасан нохойн хошуу 10 гр
• Шар тос 10 гр Давс 1/4 c/h
• Хужир 1/5 c/h
• Ус 2 л

Хийх арга:

• 1. Хатаасан нохойн хошууг сайтар нүдэж нунтаглана.
• 2. Усандаа нүдсэн нохойн хошуугаа хийн ИДЭЭШТЭЛ буцалгаад сүүлгээрээ сүлээд давс, хужир, шар тос хийж сайтар самарч бэлэн болгоно.

Уламжлалт анагаах ухаанд “Сэгод" хэмээх нэрээр хэрэглэнэ. Чийг бам, уушгины сүрьеэ, ядарч сульдах, турах, цус багадах, цус алдах, элэг, цөсний үрэвсэл, мэдрэлийн ядаргаа, аминдэмийн дутагдсанаас шалтгаалсан бусад өвчинд тустай. 7-р сарын сүүлч, 8-р сарын эхээр нохойн хошууны замар (улаан өнгөтэй боловсорсон жимс нь)-ыг иш согсоог нь цэвэрлэж хатаана.

Хатаасан замрыг нүдэж нунтаглан цайны идээний оронд хэрэглэх, сүүтэй цайнд оролцуулж самарч сувиллын чанартай цай болгож ууна. Хүний биемахбодид нэн шаардлагатай олон чухал бодис, япангуяа аминдэмээр баяжуулдаг тул цайгаа битүү таглаж уувал зохино.

ЧАЦАРГАНА

Жигдийн мод, сөөгөн ургамлын жимсгэнэ юм. Манай оронд яшилдуу чацаргана хэмээх сөөг элбэг. Яшилдуу чацаргана Хангай, Монгол дагуур, Ховд, Монгол Алтай, Говь-Алтай, Их нууруудьш хотгор, нууруудын хөндийд, нуурын эргийн хайрган хурдас, голын шугуй, ойн хаяа зах, хавцал хөндийн ёроолоор ургана. нь цацраг "Жимсний хаан" гэгддэг чацаргана идэвхжилтийн хордлогыг тайпж, хортой туяанаас хамгаалан, хөлдөлт, түлэгдэлт, ходоод, гэдэсний шархлааг анагаадаг. Дорно дахины ард түмэн чацарганыг эмийн чанарыг номхотгох, эмийн бодисыг уусгахад өргөн хэрэглэж ирсэн бөгөөд тос нь шарх, арьсны төрөл бүрийн өвчин, цус багадалт, чихрийн шижин, өмөн үү, төрөл бүрийн хавдрыг анагаах болон эмчилгээг дэмжихэд голлон хэрэглэгддэг. Чацарганы холтосны хиппофан хэмээх бодис нь өмөн үүгийн эсийн өсөлтийг саатуулдгийг эрдэмтэд тогтоожээ. Мөн тос, шүүс, холтосны хандыг цус, өвчинд ашигладаг. нүд, даралт, зүрх судасны Орчин үед озоны цоорхойн гайгаар үүсдэг цацраг идэвхжилтийн өвчнийг анагаахад онцгой нөлөөтэй гэж үзэж байна. Чацарганад өөх тос, сахар, нөсөө, аминдэм, аргаагч бодис, органик хүчил, үрэнд нь өөх тос агуулагдана. Чацарганыг ундаанд өргөн хэрэглэх. ба эмчилгээний зорилгод олон талаар ашиглана

БӨӨРӨЛЗГӨНӨ

Сарнайн овгийн сөөгөн ургамлын жимсгэнэ юм. Манай оронд 4 зүйл бөөрөлзгөнө ургадаг. Манай орны бөөрөлзгөнөөс ач холбогдол, тархцаараа Сахалиний болон асганы бөөрөлзгөнө дээгүүр байр эзэлнэ. Сахалиний бөөрөлзгөнө нь манай орны Хөвсгөл, Хэнтий, Хангай, Монгол дагуурт ойн ба дэд тагийн бүслүүрт гацуур жодоот тайга, шинэсэн ба хус-шинэсэн ой, тэдгээрийн зах, хад, асга, үхэр чулууны дэргэд ургана. Бөөрөлзгөнийг шинэхнээр нь хэрэглэхээс гадна боловсруулж ундаа, чанамал, бөсмөг, дарс зэрэг бүтээгдэхүүн хийхэд ашиглана.

ГҮЗЭЭЛЗГЭНЭ

Сарнайн овгийн олон наст өвслөг ургамлын жимсгэнэ юм. Манай орны ургамлын аймагт Дорнодын гүзээлзгэнэ элбэг. Гүйцэд боловсорсон үедээ суурь хэсгээрээ улбар ягаан, оройн хэсэг нь цайвар ягаан, заримдаа цагаан өнгөтэй болно. Дорнодын гүзээлзгэнэ Манай орны Хангай, Хэнтий, Монгол дагуурт шинэсэн ба холимог ойн зах, цоорхой, уулсын сүүдэрлэг ам хажууд ургана. Гүзээлзгэнийг шинэхэн байдлаар хүнсэнд хэрэглэхээс гадна төрөл бүрийн ундаа, чанамал зэрэг бүтээгдэхүүн хийж ашиглана.

ЗЭДГЭНЭ

Сарнайн овгийн нэг төрлийн ургамлын жимсгэнэ юм. Зэдгэнэ хэмжээгээрээ гүзээлзгэнээс том, анхилуун сайхан үнэртэй, гонзгой шовх хэлбэртэй, гүн хөх ягаан өнгөтэй байна. Зэдгэнниг цоморлигоос нь салгахад нэлээд төвөгтэй.

ХУШНЫ СAMAP

Нарсны овгийн хуш модны жимс юм. Сибирь, Монголын өргөн уудам ой хөвчид хуш элбэг ургадаг. Хушны үр жимс буюу самар нь гацуур, нарсны боргоцойтой төстэй бөгөөд нэлээд том боргоцойд байрлана. Хушны самар хэмжээгээр жижиг, өндгөрхүү хэлбэртэй, хар хүрэн өнгийн нимгэн ясан гэртэй байна. Ясан гэрэнд цайвар шар өнгөтэй идээ байрлах ба гадуураа цайвар бор өнгийн амархан хуурдаг хальсаар хучигдана. Хушны самрыг цас орж хүйтрэхийн өмнөхөн хурааж, зооринд хадгалж хэсэг хугацаанд байлгасны дараа цайруулж хатаадаг. Хушны самар өөх тос, уургаар баян бөгөөд цардуул нэлээд хэмжээтэй байна. Хушны самрыг хуурч хэрэглэхийн зэрэгцээ чихэр, нарийн боов, сүү, цагаан идээ үйлдвэрлэхэд баяжуулагч болгож ашиглана. Бас тос гарган авна.

Эх сурвалж: "Уламжлалт ба Орчин цагийн Монгол хоолны 99 жор" ном