Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.22
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Хамгийн олон хүний аминд хүрсэн ТАХАЛ

2023-8-11
0
ЖИРГЭХ

БАРИМТ 1

Тарваган тахал нь XIV зуунд Европ тивийн нийт хүн амын 30-50 хувь буюу 75-200 сая хүний аминд хүрч байсан хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн аймшигтай тахлаар нэрлэгддэг “Хар тахал”-тай молекулын түвшинд адилхан бүтэцтэй тахал. Монголчууд тарваган тахал болон хар тахлыг хоёр өөр тахал хэмээн ихэнх тохиолдолд андуурдаг.

БАРИМТ 2

Түүхийн уртад хэдэн хүний аминд хүрсэн гэдэг нь тодорхойгүй ч тарваган тахал, хар тахал нь дэлхий дээрх хамгийн олон хүний аминд хүрсэн тахлаар албан ёсоор нэрлэгддэг.

БАРИМТ 3

Тарваган тахлыг үүсгэгч “Yersinia pestis” гэх нянг Монгол, АНУ-ын баруун бүс, БНХАУ-ын ихэвчлэн Өвөр Монголын бүс, Африк тивийн урд бүс болон баруун хойд хэсгийн улсууд, Төв Азийн улсууд болон Өмнөд Америк тивийн хэд хэдэн улсын багахан газар нутгуудаар тархан амьдардаг мэрэгч амьтад биедээ тээдэг.

БАРИМТ 4

“Yersinia pestis” бактерийг биедээ мэрэгчид өөрт нь, эсвэл бөөсөнд нь хазуулах аль эсвэл махыг нь идсэн тохиолдолд тарваган тахал амьтнаас хүнд, хүнээс хүнд агаар дуслын замаар халддаг. Улмаар хүний биед тахлын шинж тэмдгүүд 2-6 хоногийн дотор илэрдэг.

БАРИМТ 5

Хүний биед нэгэнт нэвтэрсэн тарваган тахлын нян хүнийг ойролцоогоор долоон өөр аргаар үхэлд хүргэх боломжтой. Үүний хамгийн түгээмэл арга нь хүний цусан дотор болон тунгалгийн булчирхай дотор үржиж дотоод эрхтнүүдийн үйл ажиллагааг зогсоох юм.

БАРИМТ 6

Тахлын нян хүний биед нэвтэрсэн тохиолдолд цусаар дамжин тунгалгийн булчирхай руу очин үржиж эхэлдэг. Ийнхүү халдвар авсан тунгалгийн булчирхайн зангилаануудаар цус алдаж эд эсийг үхжүүлдэг. Эцэст нь эрхтнүүдийн хэвийн үйл ажиллагаа алдагдаж халдвар авсан хүнийг үхэлд хүргэдэг.

БАРИМТ 7

Тарваган тахлыг эрт оношилж эмчилж чадвал өвчтөний нас барах магадлал ойролцоогоор 10 хувь хүртэл буурдаг. Харин эмчилгээг оройтож эхлүүлбэл энэ тахлаар өвчилсөн хүний нас барах магадлал 90 хүртэл хувь. 

БАРИМТ 8

Тарваган тахлаар өвдсөн тохиолдолд өвчтөнд эхэн үедээ даарч биед тавгүй мэдрэмж төрөх, 39 хэмээс өндөр халуурах, булчин татаж өвдөх гэх мэт ерөнхий шинж тэмдгүүд илэрдэг.

БАРИМТ 9

Харин тарваган тахал хүндэрсэн тохиолдолд хүний биеийн суга, цавь, хүзүү гэх хэсгүүдээр тунгалгийн булчирхай томрох, тухайн хэсгүүдээр өвдөх, хөл гарын хуруу, уруул болон хамрын үзүүр үхжиж харлах гэх мэт шинж тэмдгүүд илэрдэг.

БАРИМТ 10

Өвчний шинж тэмдэг илэрсэн өвчтөнөөс цусны ийлдэсний сорьц аван лабарторид шинжилж тарваган тахал туссан эсэхийг тодорхойлдог. Тарваган тахал туссан тохиолдолд стрептомицин, гентамицин, доксициклин гэх антибиотикуудыг ашиглан эмчилдэг.

БАРИМТ 11

Хэдийгээр тарваган тахал өвчин анх мэрэгчээс хүнд халддаг боловч хүнд халдсаны дараа хүнээс хүнд амьсгалын замаар халдах чадвартай. Мөн уг бактери дулаан уур амьсгалтай үед тархах чадвартай байдаг тул тарваган тахлын тохиолдлууд жилийн зургаа, долоо болон наймдугаар саруудад ихэвчлэн бүртгэгддэг.

БАРИМТ 12

XIV зуунд тарваган тахал дэгдсэнээс шалтгаалж хот төлөвлөлт болон ариун цэврийн байгууламжуудыг шинэчилсэн ба харх болон мэрэгч амьтад тахал тараахаас сэргийлж хог хаягдлыг зайлуулах, суурин газруудад ариутгал хийх ажлуудыг тогтмол хийж эхэлсэн.

БАРИМТ 13

Үүнээс гадна уг тахалтай нүүр тулсны улмаас дэлхий дахины анагаахын шинжлэх ухаанд халдварт өвчин судлал, өвчнийг тархахаас сэргийлэх, өвчтэй хүмүүсийг тусгаарлан эмчлэх гэх мэт нийгмийн эрүүл мэндийн анхан шатны ойлголтууд нэвтэрсэн.

БАРИМТ 14

Манай эриний өмнөх 3800 жилд харьяалагдах хүний шүднээс “Yersinia pestis” гэх тарваган тахал үүсгэдэг нян илэрсэн нь эрдэмтдийг уг тахал одоогоос дор хаяж 5000 жилийн өмнө үүссэн гэх онолыг дэвшүүлэхэд хүргээд байна.

БАРИМТ 15

Тарваган тахлыг түүхийн уртад олон эзэнт гүрнүүд биологийн зэвсэг болгон ашигласаар ирсэн. Тухайлбал, Японы эзэн хааны арми дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Хятадын армийн эсрэг тулалдах үедээ тарваган тахлыг дайсны бүс нутагт санаатайгаар тарааж байсан гэдгээ 1941 онд дайны гэмт хэргийн шүүх хурлын үеэр нэр бүхий цэргийн өндөр албан тушаалтнууд хүлээн зөвшөөрсөн байдаг.  

БАРИМТ 16

Тарваган тахлыг дундад Азиас анх харханд тээгдэж тив хоорондын худалдааны замаар дамжин Европ тивд ирсэн хэмээн үздэг. Иймээс худалдаа наймаа хийдэг зарим замыг “тахал”-тай хэмээн хааснаар өөр олон гарцыг нээсэн. Ингэснээр худалдааны салбарт огцом ахиц дэвшил гарсан.

БАРИМТ 17

Тарваган тахал хүний аминд хүрэхээс гадна ан амьтдын тоо толгойг мэдэгдэхүйц хэмжээгээр багасгаж экологид сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Нян тээгч мэрэгч амьтад олноороо үхсэнээр махчин амьтдын хоол хүнс огцом багасаж байгалийн тэнцвэрийг алдагдуулдаг байна.

БАРИМТ 18

Тарваган тахлын тохиолдол эрс багассан нь XIV зуунд уг тахлаар өвдөж амьд гарсан хүмүүс тахлын эсрэг дархлаатай болсонтой, бас эмчлэх аргуудыг, урьдчилан сэргийлэх аргуудыг нээсэнтэй холбоотой.

БАРИМТ 19

Тарваган тахал нь урлаг, уран зохиол, соёлын илэрхийлэлд XIV зуунаас хойш давтагдан багтсаар ирсэн сэдэв бөгөөд үргэлж хүмүүсийн зовлонг, нийгмийн хар бараан сэдвүүдтэй уялдан холбогддог.

БАРИМТ 20

Одоогийн байдлаар тарваган тахлын эсрэг ямар нэгэн албан ёсны вакцин байхгүй хэдий ч эрдэмтэд өндөр эрсдэлтэй бүлэгт хамаарагддаг хэд хэдэн төрлийн вакциныг боловсруулсан. ​​​​​​​

БАРИМТ 21

Тарваган тахлын тохиолдол XIV зуунаас хойш эрс багассан ч Монгол оронд жил бүр шахам бүртгэгдсээр байна. Уг тахал эрүүл мэндийн салбар өндөр түвшинд хөгжиж амжаагүй Африк тивийн ядуу буурай орнуудад ихээхэн хэмжээний хохирол учруулдаг. ​​​​​​​

БАРИМТ 22

Ойрын хугацаанд бүртгэгдсэн тарваган тахлын тохиолдлуудаас дурдвал 2017 онд Мадагаскар улсад тарваган тахал нэгдэж нийт 2,300 хүн халдвар авснаас 200 хүн нас барсан. Уг үйл явдлаас болж Мадагаскар улсын засгийн газрын зүгээс улсынхаа хилийг хааж аялал жуулчлалыг хязгаарлан эрүүл мэндийн томоохон кампанит ажлуудыг зохион байгуулсан.

БАРИМТ 23

2019, 2020, 2021 онуудад манай урд хөрш болох БНХАУ-д тарваган тахлын тохиолдол бүртгэгдэж байсан ба эдгээр тохиолдлууд нь бүгд тарвага агнаж идсэн өвөр монголчууд байжээ. Улмаар БНХАУ тухайн бүс нутгийн хилийг хааж өвчний тархцыг таслан зогсоож байжээ.

БАРИМТ 24

Дэлхийн ихэнх бүс нутагт харх, жирх, туулай, хэрэм гэх мэт мэрэгч амьтдад хазуулснаас болж хүмүүс тарваган тахал тусдаг бол зөвхөн монголчууд болон БНХАУ дахь өвөр монголчууд тарвага агнаж идсэнээс болж уг өвчнийг тусдаг байна.

image

Монгол орны ихэнх аймаг тарваган тахлын голомттой гэж тэмдэглэгддэг ч эдгээр нутгаас тарвага агнах, түүхийгээр эд эрхтэнийг нь идэх зэрэг эрсдэл өндөр үйлдлүүд гарсаар буй. Сүүлийн хэдхэн хоногт 1.3 сая хүнтэй нийслэл хотод тарваган тахлын сэжигтэй хоёр тохиолдол илэрч, нэг нь шинжилгээгээр батлагдаад байна. Энэ тахал бол дэлхийн түүхэнд хамгийн олон хүний амийг авсан гэж тэмдэглэгдсэн байдаг. Уг тахлын талаарх 24 баримтыг бэлтгэн хүргэж байна.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Титмийн эзнийг үлдээж, дэлхийн тэмцээнд туулайчилж явсан 30 настай мисс О.Намуунаагийн тухай баримтууд
Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Зочин (192.82.80.102)
    Sonirkholtoi medeelel baina
    2023 оны 08 сарын 11 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Нийслэлийн 2027 оны төсвийн төслийн нийт орлогыг 4.6 их наяд төгрөг байхаар тооцжээ
    3 цаг 12 мин
  • Титмийн эзнийг үлдээж, дэлхийн тэмцээнд туулайчилж явсан 30 настай мисс О.Намуунаагийн тухай баримтууд
    4 цаг 4 мин
  • ХҮН нам 2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн штабын даргаа томиллоо
    4 цаг 5 мин
  • С.Цогтбаяр, С.Цацралт нарыг Соёлын элчээр томилжээ
    4 цаг 20 мин
  • "Гэртээ ганцаараа" цувралын шинэ ангийг хийж, Маколэй Калкин дүр бүтээнэ
    4 цаг 28 мин
  • "НЭГДЭЛ" НЭГ САНААГҮЙ БОЛОВ УУ?
    Өчигдөр 10 цаг 00 мин
  • АЛТАН ЦОМ: Улсын аварга О.Хангайгийн баг Улсын гарьд М.Лхагвагэрэлийн багийн эсрэг тулна
    Өчигдөр 09 цаг 20 мин
  • АЛТАН ЦОМ: Бүрнээ аваргын баг Улсын арслан Ц.Бямба-Отгоны ахалж үлдсэн "Апу, Скайтел" багийн эсрэг
    Өчигдөр 09 цаг 10 мин
  • АЛТАН ЦОМ: Хатантынхны анхны барилдаан Дархан аваргын манлайлсан "Увс нуур" багийн эсрэг
    Өчигдөр 09 цаг 00 мин
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
    Уржигдар 17 цаг 45 мин
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
    Уржигдар 16 цаг 53 мин
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
    Уржигдар 16 цаг 51 мин
  • “Мөс”, “өвс”, “шавар”, “спийд”, “дроп” зэрэг хэрэглээний нэршилтэй сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар авч, хадгалжээ
    Уржигдар 16 цаг 36 мин
  • 2000 жилийн настай Хүннүгийн хамгийн том булшийг судалж, 413 эд өлгийн зүйл олжээ
    Уржигдар 16 цаг 31 мин
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
    Уржигдар 16 цаг 14 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    Уржигдар 14 цаг 34 мин
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    Уржигдар 12 цаг 45 мин
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    Уржигдар 11 цаг 58 мин
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    Уржигдар 11 цаг 58 мин
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    Уржигдар 11 цаг 34 мин
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
24 баримт
  • Титмийн эзнийг үлдээж, дэлхийн тэмцээнд туулайчилж явсан 30 настай мисс О.Намуунаагийн тухай баримтууд
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК