Монголын хөрөнгийн бирж дээрх алтанд суурилсан ETF — бага дүнгээр, төгрөгөөр, хэзээ ч худалдан авч, хэзээ ч зарах боломжтой хөрөнгө оруулалт.

Монголчууд бид алтыг эрт дээр үеэс үнэ цэнийн баталгаа гэж үзсээр ирсэн. Гэвч биет алт худалдан авахад их хэмжээний мөнгө шаардагддаг, хадгалах, хамгаалах, дахин худалдах нь төвөгтэй байдаг. Энэ бүх асуудлыг шийдсэн бүтээгдэхүүн Монголын хөрөнгийн зах зээлд бий болоод удаагүй байна: 2024 оны 5 дугаар сарын 14-нд Монголын хөрөнгийн бирж (MSE) дээр бүртгэгдсэн «Гоулд Траст» биржээр арилжаалагддаг хөрөнгө оруулалтын сан ALTT тиккерээр арилжаалагдаж байна.

ETF гэж юу вэ?

ETF (Exchange Traded Fund) буюу биржээр арилжаалагддаг сан нь олон хөрөнгө оруулагчийн мөнгийг нэгтгэн, тодорхой хөрөнгийн үнийг дагаж өгөөж бий болгодог, дэлхийд хамгийн өргөн хэрэглэгддэг хөрөнгө оруулалтын хэрэгслүүдийн нэг юм. Та хувьцаа худалдан авдаг шигээ л биржээс ETF-ийн нэгж эрхийг худалдан авна. «Гоулд Траст» сангийн хувьд нэгж эрх бүр 0.01 грамм алттай тэнцэх бөгөөд сан хөрөнгөө дэлхийн хамгийн том алтны ETF болох SPDR Gold Shares (GLD, Нью-Йоркийн бирж)-д байршуулдаг. Нэгж эрхийн үнэ олон улсын LBMA алтны үнэ болон ам.долларын ханшид тулгуурлан ил тод тодорхойлогдоно.

Тоо баримт юу өгүүлж байна вэ?

2010 онд нэг унц алт төгрөгөөр ойролцоогоор 1.7 сая ₮ байсан бол 2026 онд ~17 сая ₮ болж, 10 дахин өссөн байна. Энэ нь жилийн дунджаар ~15%-ийн өгөөжтэй тэнцэнэ. Мөн хугацаанд хэрэглээний үнийн индекс ~3.7 дахин, ам.долларын ханш 1,357₮-өөс 3,595₮ болж 2.6 дахин өссөн. Өөрөөр хэлбэл алт инфляцыг ч, төгрөгийн ханшийн сулралыг ч нөхөөд зогсохгүй, худалдан авах чадварыг бодитоор өсгөжээ.

Бусад түгээмэл хөрөнгөтэй харьцуулбал: 16 жилийн хугацаанд жилийн 14%-ийн хүүтэй хадгаламж ~8.2 дахин, орон сууцны үнэ ~5 дахин, MSE TOP20 индекс ~4.3 дахин өссөн бол алт ~10 дахин өсч, бүх ангиллыг тэргүүлсэн байна.

«Гоулд Траст» сангийн давуу талууд

• Бага дүнгээс эхлэх боломж. Нэгж эрх 0.01 грамм алтыг төлөөлдөг тул нэг аяга кофены үнээр буюу ~5,300₮-өөр (2026.08.31-ний ханшаар) алтанд хөрөнгө оруулж эхэлнэ. Биет алт авахад сая, тэрбумаар хэмжигдэх мөнгө хэрэггүй.
• Худалдан авахад хялбар. Үнэт цаасны данстай хэн бүхэн брокерийн апп эсвэл онлайн платформоор хувьцаа шиг л ALTT-г худалдан авна.
• Өндөр хөрвөх чадвар. Нэгж эрх бирж дээр өдөр бүр арилжаалагдахаас гадна сан нэгж эрхээ байнга буцаан худалдан авах үүрэг хүлээдэг. Тиймээс «зарах гэхээр авах хүн олдохгүй» гэж санаа зовох шаардлагагүй — энэ бол биет алтнаас хамаагүй илүү хөрвөх чадвартай хэлбэр юм.
• Инфляц болон ханшийн эрсдэлийн хамгаалалт. Сангийн хөрөнгө ам.доллароор үнэлэгдэх алтад байршдаг тул төгрөгийн ханш суларвал нэгж эрхийн үнэлгээ ханшийг даган өсдөг. Ингэснээр таны хөрөнгө инфляц, валютын ханшийн уналтын аль алинаас нь хамгаалагдана.
• Мэргэжлийн удирдлага, найдвартай бүтэц. Сангийн менежерээр БиБиЭсЭй ҮЦК, үндсэн оролцогчоор БиДиСек ҮЦК, кастодиан банкаар Хаан Банк, аудитаар Онч Аудит ажиллаж, зохицуулагч байгууллагын хяналт дор ил тод үйл ажиллагаа явуулдаг.

Хэрхэн худалдан авах вэ? — 4 алхам

1. Данс нээх. Аль ч үнэт цаасны брокерийн компанид арилжааны данс нээлгэнэ.
2. Мөнгө шилжүүлэх. Банкны данснаасаа брокерийн данс руугаа хөрөнгө оруулах мөнгөө шилжүүлнэ.
3. Худалдан авах. Брокерийн апп эсвэл онлайн платформоор ALTT тиккерээр захиалга өгнө.
4. Худалдах. Хүссэн үедээ нэгж эрхээ зарж, өгөөжөө хүртэнэ.

Урт хугацааны хөрөнгө оруулагчдад

Алт бол богино хугацаанд ашиг олох хэрэгсэл биш, харин урт хугацаанд хөрөнгөө хамгаалж, өсгөх актив юм. Дэлхийн төв банкууд алтны нөөцөө нэмэгдүүлж, нийлүүлэлт хязгаарлагдмал байгаа энэ үед олон улсын шинжээчид алтны эрэлт цаашид ч дэмжигдэнэ гэж үзэж байна. Сар бүр тогтмол, бага дүнгээр худалдан авч хуримтлуулах нь үнийн хэлбэлзлийн эрсдэлийг бууруулдаг, дэлхий нийтэд түгээмэл арга билээ.

Анхаарах нь: Алтны дэлхийн зах зээлийн үнэ болон валютын ханш хэлбэлзэх тул нэгж эрхийн үнэ богино хугацаанд буурч ч болно. Өнгөрсөн үеийн өгөөж ирээдүйн өгөөжийн баталгаа биш тул хөрөнгө оруулахын өмнө сангийн танилцуулга, эрсдэлийн мэдээлэлтэй танилцахыг зөвлөж байна.

Эх сурвалж: ҮСХ (1212.mn), Монголбанк, MSE, олон улсын зах зээлийн өгөгдөл, BBSA Research. Танин мэдэхүйн шинжтэй энэхүү мэдээлэл нь хөрөнгө оруулалтын зөвлөгөө биш болно.