Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.16
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Т.Аюурсайхан: Бизнесийн бүлэглэлүүд улс төрд өөрийн хүнээ шахах үүднээс намуудыг санхүүжүүлдэг

2019-6-25
0
ЖИРГЭХ

 

УИХ-ын гишүүн Т.Аюурсайхантай ярилцлаа.

-Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг дэмжиж гарын үсэг зурсан гишүүдийн нэг нь та. Өнөө үед МАН 65 суудал буюу хэт олонх болж эрх барьж байна. Хүчтэй сөрөг хүчингүй энэ үед Үндсэн хуулийн төслийг хэлэлцэх нь хэр зөв юм бэ?

-Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухайд МАН сонгуулийн мөрийн хөтөлбөртөө тусгасан улс төрийн амлалтуудынх нь нэг байсан. Мэдээж ард түмэндээ амалсан амлалтдаа хүрэх ёстой. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр нэн тэргүүнд өнөөдрийн нийгмийн улстөрийн тулгамдсан асуудлууд болоод нийгэм дэх улс төрийн талцал хуваагдлыг арилгасан, шударга ёсыг тогтоосон өөрчлөлтүүд хийх ёстой гэж үзэж байгаа. Үндсэн хуульд тусгаж буй нэмэлт өөрчлөлтийн төслийг маш сайн хэлэлцэх ёстой. Хэлэлцүүлгийн явцад зүйл, заалт бүрээр нь ярих ёстой. Аль нэг улс төрийн нам олонх байж Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг явуулна. Өмнөх парламентын үеүдэд ч Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлтийг санаачилж байсан. Гэвяч улс төрийн өнцөг, эрх мэдлийн тэмцлээс шалтгаалж бүтэж байгаагүй. Одоогийн нэмэлт, өөрчлөлтөд хэрэгтэй олон зүйл заалтууд бий.

-Шүүхийг улстөрөөс хараат байлгахын тулд ямар заалтууд оруулж өгч байгаа вэ?

-Үндсэндээ шударга ёсыг шүүхээс шаардаж байна. Сүүлийн үеийн томоохон хэргүүдийг нэр бүхий гишүүд 23 зүйлд багцалж Улсын Ерөнхий прокурор, АТГ-ын удирдлагуудад хүргэсэн. Үүний дагуу уг байгууллагууд дээр ажлын хэсэг ажиллаж, эхнээс нь хэргүүдийг боон шүүхрүү шилжүүлж байна. Өнөөдөр бид нийтээрээ шүүхээс хамааралтай. Шүүхийг хэрхэн ажиллахыг эндээс харна. Өнгөрсөн хугацаанд шүүх засаглал яаж ажилласан нь иргэдэд тодорхой. Шүүх шударга бус ажиллаж, авилгад идэгдэж байгааг шүүмжилдэг. Тиймээс хариуцлагажуулах хэрэгтэй учраас Шүүхийн хариуцлагын зөвлөл гэж Үндсэн хуулиараа зааж өгөх юм. Шүүхийн томилгоог нэлээн сайн хуульчилж өгсөн. Ямар зарчмаар хэрхэн томилох зэргийг тодорхой тусгасан. Дээд шүүхийн шүүгчийг 12 жилээр томилно гэдэгтэй санал нийлэхгүй байгаа. Шүүхийн хариуцлагын зөвлөлтэй болчихлоо гэхэд эндээс ямар нэг асуудлын үндэслэлийг нь гаргах бол 12 жилээс өмнө чөлөөлөгдөх эрх зүйн орчинтой болох юм. Ингэхээр тухайн хүн ажилдаа шударга хариуцлагатай болно. Үндсэн хуульд 12 жил гээд заачихвал хэн ч өөрчлөх эрхгүй болно. 12 жилийн турш нэг хүнийг сонгоно гэдэг өндөр эрсдэлтэй. Мөн Үндсэн хуулийн Цэцийн гишүүнийг есөн жилээр сонгоно гэж бий. Зургаан жилээр байдаг хэрнээ халдашгүй дархан эрхийн цаана ард түмний бухимдлыг төрүүлсээр байна.

Зарим нь бүр сугардаггүй нэр авчихсан.

Хуулийн байгууллага иргэдээс асуудал үүсгээд байхад сугарч өгдөггүй. Есөн жил болчихвол яах вэ гэдэг асуулт гарна. Ядаж одоогийн зохицуулалтаараа зургаан жил хэвээрээ үлдсэн нь зөв гэж үзэж байгаа. Мөн 21.4-т сонгуулийн тогтолцоо, журмыг хуулиар тогтооно гэж оруулсан. Өмнө нь журмыг хуулиар тогтооно гэж байсан. Тогтолцоо гэж оруулснаар шууд пропорцианал намын жагсаалтаар сонгогддогийг хуульд оруулж өг гэж байгаа юм. Хуульдаа оруулчихбал Үндсэн хуулийн зөрчил биш болно. Яагаад гэвэл, Үндсэн хуулийн тогтолцоог хуулиар зохицуулна гээд заачихсан. Хэдий гишүүдийг ард түмэн шууд сонгоно гэдэг заалт нь хэвээрээ ч хоёр дахь заалтаараа тогтолцоог хуулиар зохицуулна гээд оруулсан учраас Үндсэн хуулийн зөрчил биш байна гээд одоогийн намын нэрсийн жагсаалтын цаана сонгогддог заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн гээд Цэцийн дүгнэлт байгаа. Энэ дүгнэлт хуулийн үйлчлэл нь шууд зогсоно. Улс төрийн намын шинэчлэлийг хэлэх нь зүйтэй байх. Улстөрийн нам бол нийт ард түмний нийтлэг эрх ашигт нийцэж ажиллана гэж Үндсэн хуульд заасан. Үүнийг зөрчсөн хуваагдал, талцал, нийтлэг эрх ашигт нийцээгүй явцуу зорилготой улс төрийн нам Үндсэн хуулийн дагуу үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болох юм. Улс төрийн намуудын үйл ажиллагааг ил болгохыг Үндсэн хуульдаа заана гэдэг нь улс төрийн намын санхүүжилтийн цаана төрийн шинэчлэлийн асуудал нягт уялдаатай байдагтай холбоотой. Улс төрийн намуудаар дамжуулж төрийн эрхийг барьдаг тогтолцоо манай улсад үйлчилж байна. Бизнесийн бүлэглэл өөрсдийн төлөөллийг улстөрийн намаар дамжуулж, төр лүү оруулдаг. Тэр нь эргээд бизнес бүлэглэлдээ үйлчилдэг. Ийм зүйл яваад байдаг. Угтаа улс төрийн нам иргэдийг төртэй холбох ёстой байтал бизнес бүлэглэлийг төртэй холбодог шинж чанартай болчихоод байгаа юм. Бизнесийн бүлэглэлүүд улс төрийн намаар дамжуулж төрд өөрийн хүнээ оруулдаг гол шалтгаан нь далд санхүүжилтээр улс төрийн намыг тэтгэдэг асуудал.

Энэ бол төрийн хямрал.

Улс орон буруу явж байгаагийн нэг жишээ. Намын санхүүжилтийг ил болгоно гэдэг энэ зүйлийг таслан зогсоож байгаа хэлбэр юм.

-Хуулийн төслөөр сумын иргэд засаг даргаа сонгоно. Харин чөлөөлөх, орны хнүнийг томилох асуудлыг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга шийднэ хэмээн зүйлчилсэн байна. Энэ заалтыг шүүмжлэх иргэд олон байна. Учир нь энд хэт улс төржилт болоод, иргэдийн сонголтод аймгийн Засаг дарга нөлөөлөх эрхийг нээж өгч байна гэж шүүмжилж байна?

-Аливаа томилсон субьект нь өөрөө чөлөөлдөг эрх зүйн орчин байдаг. Сум дүүргийн засаг даргыг иргэдээсээ сонгогдоно гэж заасан. Харин тухайн хүнийг хэн нэгэн дээд шатны дарга нь чөлөөлнө гэдэг бол энэ зарчимд нийцэхгүй. Тиймээс сум, дүүргийн иргэдийн хурлын саналаар дээд шатны Засаг дарга нь чөлөөлдөг заалт оруулж байгаа. Яагаад иргэдээс сонгуулах гээд байна гэхээр сонгогдосон хүн нь иргэдийн хурлын хэдэн хүнд үйлчлэхгүй, нийт иргэддээ үйлчилдэг улс төрждөггүй байлгахын тулд. Гэтэл тухайн хүнийг томилдог хүмүүс нь намын хүмүүс болчихоор иргэдээсээ мандатаа авсан хэрнээ ажлаасаа чөлөөлөгдөхгүйн тулд намдаа үйлчилдэг хоёрдмол заалт орж байна. Энэ тал дээр анхаарч засах ёстой. Сум, дүүргийн Засаг даргыг иргэд сонгоод нийслэл, дүүрэг, аймгийн Засаг дарга нь 15 хоногийн дотор батламжлана гэж заасан. 15 хоног бол дэндүү урт хугацаа. Иргэдээсээ сонгогдсон хүнийг гурав хоногийн дотор батламжлахад ямар ч асуудалгүй. Аймаг, нийслэлийн Засаг даргыг тухайн шатны иргэдийн хурал нь нэр дэвшүүлж, Ерөнхий сайд томилно гэж байгаа. Харин энэ тал дээр Ерөнхий сайд хэд хоногийн дотор томилох ёстой гэсэн хугацаатай заалт оруулж болно.

-Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг нэмэгдүүлж, Ерөнхий сайд өөрөө кабинетаа бүрдүүлснээр дэвшилтэт зүйл юу байна гэж харж байгаа вэ?

-Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудал нь нийт гишүүдийн ¼-ийн саналаар эрх нь хадгалагдаж үлдэнэ. Харин хэлэлцэх хугацааг нь богинохон болгосон. Хэлэлцэх хугацаа нь долоо хоногийн дотор байнгын хороо, дараа нь чуулган гээд Үндсэн хуульд 15 хоногийн дотор эцэслэн шийдвэрлэнэ гэдгийг гурав, гурав хоногоор болгож хугацааг нь заасан. Ерөнхий сайд огцорвол кабинет нь бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцорно гээд заалт нь хэвээрээ. Ерөнхий сайд Ерөнхийлөгчтэй зөвшилдөж, сайд нараа нэг нэгээр нь чуулганаар оруулж, томиолдог байсан. Тэгвэл УИХ болон Ерөнхийлөгчид мэдэгдээд сайд нараа өөрөө томилон, чөлөөлөх эрхтэй болж байна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл кабинетын зарчмаар ажиллах боломжыг нь өгөх хэрэгтэй гэдэг утгаар нь ийм өөрчлөлт, оруулахаар төлөвлөсөн. Улстөрийн нам шахалтаар каминатаа бүрдүүлдэг тогтолцоо одоог хүртэл байна. Тэр тогтолцоо яг шууд удирдлагад бус шахааны хүн орж Засгийн газрын нэр хүндийг унагааж байна. Хэдий Ерөнхий сайдыг 19 гишүүн санал гаргаж огцруулах болон дараагийн Ерөнхий сайдын нэрийг өргөн барих ч дараагийн Ерөнхий сайдыг нь зэрэг хэлэлцээд явна гэсэн үг. Ингэхээр төрийн ажил цалгардахгүй, эрсдэлд оруулахгүй гэх үндэслэлтэй гэж ойлгож болно.

-Байгалийн баялгийг төр иргэдэд тэгш хүртээнэ гэж байгаа. Байгалийн баялагийг ард түмний эрх мэдэлд оруулах заалт бий юу?

-Одоогийн 6.1-т байгаль эх газрын хэвлий дэх баялаг ард түмний хяналтад төрийн өмч байна гэдгийг илүү тодотгож, тэгш шударга хүртээх зохицуулалтыг нь оруулж өгсөн. Баялагийн сан байгуулж орлогын дахин хуваарилалтын асуудлыг Үндсэн хуулиар боломжыг нь нээж өгч байна гэсэн үг.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЛИЙН ЭРХ ЧӨЛӨӨГ ХАНГАХЫН ТУЛД ХУУЛИЙН ХЭРЭГЖИЛТИЙГ БОДИТОЙ БОЛГОХ ШААРДЛАГАТАЙ
Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (6)

  • Zochin (202.9.45.42)
    Ayursaihan ta neeh unench tsarailad shudarga es yridag getel ta egch dvv naraa Toriin ondor alban tushaald tavisan bdag ene chin ariun yvdalu .ta nar bugd hudlaa yridag hoer nuurten Ard tumniig hezee ch bodohgui
    2019 оны 07 сарын 02 | Хариулах
  • Бор (66.181.161.42)
    Өнгөрсөн хугацаанд ҮХ-ийг хамгийн ихээр гажуудуулсан хүмүүс бол төрийн дээр байгаа хүмүүс өөрсдөө хуулиа биелүүлэхгүй монголын баялагыг хувааж идэхээр хоорондоо зодолдохоос өөр ажилгүй авилга хээл хахуулийг хөгжүүлсэн хүмүүс ҮХ-ийг өөрчиллөө гээд нэг их ахиц харагдахгүй байна төрд ажиллаж байгаа хүмүүс эсвэл төрдөө шудрагаар ажиллах эсвэл бизнесээ хийгээд төрөөс хол явдаг эрх зүйн зохицуулалтыг оруулж өгвөл монгол хөгжинө бизнес улстөрийг хамтад нь хийгээд л монголын баялагыг хувааж идээд байхад монгол яаж хөгжих вэ
    2019 оны 06 сарын 25 | Хариулах
  • Ахмад настан (66.181.161.21)
    ПОП та нар хоосон чанарын юм ярихаас өөр юу ч алга албан тушаалын шунал хөрөнгө мөнгөний шуналаас өөр юм ёстой алга хурдан төрөөс зайлаасай гэж хүсэж байна
    2019 оны 06 сарын 25 | Хариулах
  • Зочин (59.153.112.95)
    Prokurorin baiguullagin udirdlaguud Tsagdaagaar duurch b san shig Shuukhin Erunkhii Zuvlugig Huulich bish Bagsh naraar duurgesen Tsetsin gishuud bugd namin hariyalaltai humuuseer duurgesen aldaagaa hezee zasah ve gishuun darga aa!!!!
    2019 оны 06 сарын 25 | Хариулах
  • Иргэн (122.201.26.206)
    Хамгийн гол нь ҮХ-даа өөрчлөлт оруулаад авах хэрэгтэй?! Ямартайч хуулиа дээрдүүлээл авбал чухал алхам болох нь дамжиггүйшдээ?! Өөрчлөлтийн шинэ хувилбарыг дэмжиж байгаа?! Авурсайхан бол худлаа шоулаж л байна?!
    2019 оны 06 сарын 25 | Хариулах
  • zochin (66.181.161.55)
    Хагас галзуу ийм хүнээр төр бариулахаар монгол яаж хөгжих вэ дээ
    2019 оны 06 сарын 25 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
    17 мин
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
    34 мин
  • ОХУ-ын тулаанч Сергей Билостенный PFL холбооны хүнд жингийн дэлхийн аварга боллоо
    41 мин
  • Аравдугаар сард гадаадын 3,646 иргэнд визийн зөвшөөрөл олгожээ
    1 цаг 15 мин
  • Шинэ дасгалжуулагчийн эхний сорилт эх орондоо...
    1 цаг 32 мин
  • Мэдэгдэл
    1 цаг 32 мин
  • Нийтийн тээврийн зарим чиглэлийг богино эргүүлж байна
    2 цаг 9 мин
  • Т.Сайфолла ДАШТ-ээс мөнгөн медаль хүртлээ
    2 цаг 32 мин
  • Израилын цэрэг газын зурваст хамас бүлгийн ахлах командлагчийг устгажээ
    2 цаг 56 мин
  • Дональд Трамп Путин, Ши Жиньпин нартай анх удаа гурван талт уулзалт хийнэ
    3 цаг 41 мин
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
    3 цаг 48 мин
  • Мексикийн хар тамхины нэрт толгойлогч, “боссуудын босс” хочит Мигель Анхель Феликс Гальярдо таалал төгслөө
    4 цаг 0 мин
  • Өөрийн барааг худалдаж авахыг хориглодог Өмнөд Солонгос наймаачин эр
    4 цаг 8 мин
  • Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
    4 цаг 24 мин
  • Энэ долоо хоногт ордуудын амьдрал хэрхэн өрнөх вэ?
    4 цаг 30 мин
  • Битүүний өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгох уу?
    4 цаг 45 мин
  • Төв аймгийн ихэнх сумдын нутгаар 0.2-3.0 мм нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурна
    5 цаг 1 мин
  • Үйл явдал: Хил хамгаалах байгууллагад хүний эрхийн сургагч багш бэлтгэх сургалт болно
    5 цаг 4 мин
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
    21 цаг 47 мин
  • Шинэхэн дэлхийн аварга Спенсер Лий өвдөгний чагтан холбоос залгах хагалгаанд оржээ
    23 цаг 45 мин
  • Чингис хааны тухай гадныхны бичсэн сонирхолтой баримтууд
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Чингис хааныг магтан дуулсан БҮХ дуу
  • Чингис хааны тухай өгүүлэх БҮХ кино
  • Сагсанбөмбөгт ур чадвараараа гайхагдаж байгаа Өлзийбатын Индра гэж хэн бэ?
  • “Нэткапитал ХБҮЦ 2.0”-ийн анхдагч зах зээлийн арилжаа эхэллээ
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • ФОТО: УИХ-ын хүндэтгэлийн хуралдаан эхэллээ
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • "Чингис хаан" одонг хүртсэн эрхмүүд
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Чингис хааны тухай гадныхны бичсэн сонирхолтой баримтууд
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Чингис хааныг магтан дуулсан БҮХ дуу
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Чингис хааны тухай өгүүлэх БҮХ кино
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • У.Хүрэлсүх: Их Монгол Улсын үргэлжлэл болохоо өглөө бүр санаж, өдөр бүр хичээж, үдэш бүр цэгнэж явахыг уриалж байна
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК