Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.17
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Зээлийн хүүд хязгаар тогтоох нь зөв үү?

2019-8-07
0
ЖИРГЭХ

Сүүлийн үед хүмүүсийн ярьдаг гол сэдвүүдийн нэг нь зээлийн хүү болжээ. Монгол Улсын зээлийн жигнэсэн дундаж хүү нь 17 орчим хувь байна. Энэ нь бусад улс орнуудтай харьцуулахад өндөр түвшин гэдэгт эргэлзэх зүйлгүй. Гэхдээ улстөрчид болон зарим популист судлаачид манай улсын мөнгөний эргэлтийн суурь үндэс болсон салбараа боомилж байж хүүг бууруулах сонголтыг ярьж байна. Тэр нь зээлийн хүүд хуулиар хязгаар тогтоох. Ингэхдээ хуулийг зөвхөн банк болон банк бус санхүүгийн байгууллагууд руу чиглүүлж байгаа аж. Тэгэхээр энэ нийтлэлд зээлийн хүүд хязгаар тогтоохын ашиг тус болон үр төлөөсийн талаар бичхээр шийдлээ.

 

Зээлийн хүү яагаад өндөр байна вэ?

Өвчинг суурь шалтгааныг нь эмчлэхгүйгээр, шинж тэмдэгийг нь эмчлээд байвал нөхцөл байдал сайжирч болох ч үр дүн муутай, өвчин байсаар байдаг. Түүнтэй адил зээлийн хүүд хязгаар тогтоовол иргэд бидэнд ашиг тустай ч энэ нь шийдэл биш бөгөөд богино хугацааны л аргацаасан зүйл болно. Зээлийн хүү өндөр байгаагийн суурь шалтгаан бол Монгол Улсын өөрийнх нь эрсдэл өндөр байгаа юм. Манай инфляци 8 хувь орчим байгаа, гадаадын зах зээлээс эдийн засаг ихээхэн хамааралтай, улмаар Засгийн газрын зээлжих зэрэглэл сул байгаа нь суурь хүчин зүйл аж. Монголчууд гадаадаас 8 хувь орчим хүүтэй зээл авч байхад бид дотооддоо валютын ханшийг бодсон ч тэр 15 хувийн хүүтэй зээл олгох боломжгүй. Нөгөө талаас инфляци 8, бодлогын хүү 11 хувь байхад хадгаламжийн хүү буюу зээл гаргахад үндсэн зардал 11 хувиас бага байх боломжгүй юм. Тэгтэл эдийн засагч, судлаач нэртэй нөхдүүд зээлийн хүүг захиргаадалтын аргаар бууруулахыг цорын ганц арга зам мэт ярих нь өрөөсгөл билээ.

Зээлийн хүүд хязгаар тогтоовол богино хугацаанд ашигтай байж болох ч дунд урт хугацаанд жинхэнээсээ ломбард, өдрийн зээл зэрэг зохицуулалтгүй зах руу иргэд очиж, банкууд зардлаа хэмнэхийн тулд орон нутаг дахь салбаруудааа хаахад хүргэнэ. Үнэн хэрэгтээ жижиг дунд бизнесийг дэмжих нэрийдлээр хүүгийн тааз тогтоож байгаа ч жилийн дараанаас өнөөх зээлийг хэвийн авч байсан иргэд аж ахуйн нэгжүүд ч зээлээ авч чадахаа болино. Учир нь орон нутаг дахь банкны салбарууд хаалгаа барихаас гадна зээлийн хүүг хүчээр бууруулах үед эрсдэлтэй зээлдэгчид биш өнөөх том аж ахуйн нэгжүүд л зээл авна. Зээлийн хүү бол зээлийн үнэ гэдэг утгаараа эрсдэл өндөртэй хүнд илүү өндрөөр тогтдог зүйл. Миний эрсдэл 20 хувийн хүү байхад үүнээс бага хэмжээнд хязгаар тавьбал надад зээл олдохгүй. Учир нь банк эрсдэлээ бодоод төлөлтөө асуудалгүй хийж байсан түүхтэй аж ахуйн нэгжүүдэд зээл өгнө.

 

Зээлийн хүүнд хязгаар тогтоох нь тэгээд буруу гэж үү?

Зээлийн хүүд хязгаар тогтоосон улсууд олон байдаг учраас судлаачид тэдгээрийн жишээг татах дуртай. Гэтэл тэдгээр улсуудын зарчмыг төдий л сайн ойлгоогүй юм уу эсвэл түүнийг нь тайлбарладаггүй юм уу чухамхүү банкууд руу л дайраад байна. Төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгаас зах зээлийн эдийн засаг руу шилжих үед бидний хийсэн нэг алдаа бол санхүүгийн зах зээлийн бүтцийг зөв тодорхойлж өгч чадаагүй. Иргэдэд хувьцааны талаар ойлголт өгөөгүй байж хувьцаа тараасан. Тэр үед хэсэг мэдлэгтэй хүмүүс хувьцааг цуглуулж томорч чадсан бол өдгөө энгийн иргэд ямар ч ашиг хүртэж чадалгүй үлдсэн. Үр дүнд нь банкны салбарт төвлөрөл үүсгэсэн. Сууриа өөрчлөх асуудлыг ярих ёстой.

Хүүнд тааз тогтоож амжилтад хүрсэн улсуудыг харвал аль нэг салбар луу биш нийт эдийн засаг, тэр дундаа саарал эдийн засгийг зохицуулах зорилготой байдаг. Манайд ломбард, өдрийн зээл гэсэн ямар зохицуулалтгүй бүлэг нөхдүүд байгаа. Зөвшөөрөл, хяналт гэж байхгүй газрууд. Тэгвэл хууль санаачилж байгаа хүмүүс энэ чиглэл рүү хүүгийн хязгаар тогтоовол бодитоор үр дүнгээ өгч болох юм. Үүнийг л жинхэн мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх гэнэ. Тухайлбал Монгол Улсын нутаг дэвсгэрд 40 хувиас дээш зээл олгохыг хориглоно гэвэл банкуудын зээл ч татрахгүй, өнөөх ломбард өдрийн зээл ч зохицуулагдах боломжтой. Олон улсад ч энэ жишгээр хүүгийн таазыг тогтоосон байдаг.

Зээлийн дундаж хүү 17 хувь гэхээр хүмүүс ипотекийн 8 хувийн хүүг багтаасан гэж ойлгодог. Гэтэл үнэн хэрэгтээ 8 хувийн зээлийн нөлөө бага бөгөөд төдийлөн багтааж тооцдоггүй байна. Тэгээд ч зээлийн хүүг буурч байгааг бид бэлээхэн харж болно. Урьд нь дундаж хүү 20 орчим хувь байсантай харьцуулахад хүү буурч байна. Төв банкнаас хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ үр дүнгээ өгч байна. Ерөөс хүү гэдэг бол эдийн засгийн халууны шил юм. Эдийн засаг хүндэрч, эрсдэл нэмэгдэхэд хүү өсдөг. Харин эдийн засаг сайжирч, суурь тогтвортой бол хүү буурч, тогтворждог болохыг ойлгох хэрэгтэй.

 

Б.Жаргал

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Эмэгтэй бизнес эрхлэгчдэд зээлийн батлан даалтын дэмжлэгийг танилцууллаа
Зээлийн батлан даалтын сан ACSIC-ийн 34 дэх удаагийн уулзалтад оролцлоо
Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
“Нэткапитал ХБҮЦ 2.0”-ийн анхдагч зах зээлийн арилжаа эхэллээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (6)

  • DR. ADITYA (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
    2024 оны 08 сарын 23 | Хариулах
  • DR. ADITYA (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
    2024 оны 08 сарын 23 | Хариулах
  • Illuminati club (127.0.0.1)
    Өнөөдөр онлайн Illuminati-д нэгдээрэй. Иллюминати нь дэлхийн ихэнх асуудал, тэр дундаа Шинэ ертөнцийг төлөвлөхөд гол нөлөө үзүүлдэг Олон саятнуудаас бүрддэг нь сайн мэддэг зүйл юм. Дэлхийн олон удирдагчид, Ерөнхийлөгчид, Ерөнхий сайдууд, роялти болон өндөр албан тушаалтнууд. Хэрэв та агуу Иллюминати ахан дүүсийн холбоонд нэгдэхийг хүсч байвал аваарай эд баялаг, алдар нэр, эд баялаг, эрх мэдэл Өнөөдөр illuminati-д нэгдэж, санхүүгийн асуудлаа шийдээрэй. Зүгээр л энэ хаягаар холбогдож, ядуурлаас ангид байх болно. Имэйл: eng.jamespius9@gmail.com
    2024 оны 07 сарын 25 | Хариулах
  • DR. ADITY (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар)
    2024 оны 07 сарын 25 | Хариулах
  • DR. ADITY (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар)
    2024 оны 07 сарын 25 | Хариулах
  • Zochin (49.248.38.6)
    Zuv oilgomjtoi tailbarlaj. Mungu huulegch gedeg chin yostoi lombarduud yum
    2019 оны 08 сарын 07 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    1 цаг 4 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    1 цаг 12 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    1 цаг 21 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    2 цаг 9 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    2 цаг 15 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    2 цаг 26 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    3 цаг 18 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    3 цаг 40 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    3 цаг 43 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    3 цаг 57 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    4 цаг 7 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    4 цаг 9 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    4 цаг 15 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    4 цаг 26 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    4 цаг 27 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    4 цаг 42 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    4 цаг 46 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    4 цаг 46 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    4 цаг 59 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    5 цаг 3 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК