Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Зээлийн хүүд хязгаар тогтоох нь зөв үү?

2019-8-07
0
ЖИРГЭХ

Сүүлийн үед хүмүүсийн ярьдаг гол сэдвүүдийн нэг нь зээлийн хүү болжээ. Монгол Улсын зээлийн жигнэсэн дундаж хүү нь 17 орчим хувь байна. Энэ нь бусад улс орнуудтай харьцуулахад өндөр түвшин гэдэгт эргэлзэх зүйлгүй. Гэхдээ улстөрчид болон зарим популист судлаачид манай улсын мөнгөний эргэлтийн суурь үндэс болсон салбараа боомилж байж хүүг бууруулах сонголтыг ярьж байна. Тэр нь зээлийн хүүд хуулиар хязгаар тогтоох. Ингэхдээ хуулийг зөвхөн банк болон банк бус санхүүгийн байгууллагууд руу чиглүүлж байгаа аж. Тэгэхээр энэ нийтлэлд зээлийн хүүд хязгаар тогтоохын ашиг тус болон үр төлөөсийн талаар бичхээр шийдлээ.

 

Зээлийн хүү яагаад өндөр байна вэ?

Өвчинг суурь шалтгааныг нь эмчлэхгүйгээр, шинж тэмдэгийг нь эмчлээд байвал нөхцөл байдал сайжирч болох ч үр дүн муутай, өвчин байсаар байдаг. Түүнтэй адил зээлийн хүүд хязгаар тогтоовол иргэд бидэнд ашиг тустай ч энэ нь шийдэл биш бөгөөд богино хугацааны л аргацаасан зүйл болно. Зээлийн хүү өндөр байгаагийн суурь шалтгаан бол Монгол Улсын өөрийнх нь эрсдэл өндөр байгаа юм. Манай инфляци 8 хувь орчим байгаа, гадаадын зах зээлээс эдийн засаг ихээхэн хамааралтай, улмаар Засгийн газрын зээлжих зэрэглэл сул байгаа нь суурь хүчин зүйл аж. Монголчууд гадаадаас 8 хувь орчим хүүтэй зээл авч байхад бид дотооддоо валютын ханшийг бодсон ч тэр 15 хувийн хүүтэй зээл олгох боломжгүй. Нөгөө талаас инфляци 8, бодлогын хүү 11 хувь байхад хадгаламжийн хүү буюу зээл гаргахад үндсэн зардал 11 хувиас бага байх боломжгүй юм. Тэгтэл эдийн засагч, судлаач нэртэй нөхдүүд зээлийн хүүг захиргаадалтын аргаар бууруулахыг цорын ганц арга зам мэт ярих нь өрөөсгөл билээ.

Зээлийн хүүд хязгаар тогтоовол богино хугацаанд ашигтай байж болох ч дунд урт хугацаанд жинхэнээсээ ломбард, өдрийн зээл зэрэг зохицуулалтгүй зах руу иргэд очиж, банкууд зардлаа хэмнэхийн тулд орон нутаг дахь салбаруудааа хаахад хүргэнэ. Үнэн хэрэгтээ жижиг дунд бизнесийг дэмжих нэрийдлээр хүүгийн тааз тогтоож байгаа ч жилийн дараанаас өнөөх зээлийг хэвийн авч байсан иргэд аж ахуйн нэгжүүд ч зээлээ авч чадахаа болино. Учир нь орон нутаг дахь банкны салбарууд хаалгаа барихаас гадна зээлийн хүүг хүчээр бууруулах үед эрсдэлтэй зээлдэгчид биш өнөөх том аж ахуйн нэгжүүд л зээл авна. Зээлийн хүү бол зээлийн үнэ гэдэг утгаараа эрсдэл өндөртэй хүнд илүү өндрөөр тогтдог зүйл. Миний эрсдэл 20 хувийн хүү байхад үүнээс бага хэмжээнд хязгаар тавьбал надад зээл олдохгүй. Учир нь банк эрсдэлээ бодоод төлөлтөө асуудалгүй хийж байсан түүхтэй аж ахуйн нэгжүүдэд зээл өгнө.

 

Зээлийн хүүнд хязгаар тогтоох нь тэгээд буруу гэж үү?

Зээлийн хүүд хязгаар тогтоосон улсууд олон байдаг учраас судлаачид тэдгээрийн жишээг татах дуртай. Гэтэл тэдгээр улсуудын зарчмыг төдий л сайн ойлгоогүй юм уу эсвэл түүнийг нь тайлбарладаггүй юм уу чухамхүү банкууд руу л дайраад байна. Төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгаас зах зээлийн эдийн засаг руу шилжих үед бидний хийсэн нэг алдаа бол санхүүгийн зах зээлийн бүтцийг зөв тодорхойлж өгч чадаагүй. Иргэдэд хувьцааны талаар ойлголт өгөөгүй байж хувьцаа тараасан. Тэр үед хэсэг мэдлэгтэй хүмүүс хувьцааг цуглуулж томорч чадсан бол өдгөө энгийн иргэд ямар ч ашиг хүртэж чадалгүй үлдсэн. Үр дүнд нь банкны салбарт төвлөрөл үүсгэсэн. Сууриа өөрчлөх асуудлыг ярих ёстой.

Хүүнд тааз тогтоож амжилтад хүрсэн улсуудыг харвал аль нэг салбар луу биш нийт эдийн засаг, тэр дундаа саарал эдийн засгийг зохицуулах зорилготой байдаг. Манайд ломбард, өдрийн зээл гэсэн ямар зохицуулалтгүй бүлэг нөхдүүд байгаа. Зөвшөөрөл, хяналт гэж байхгүй газрууд. Тэгвэл хууль санаачилж байгаа хүмүүс энэ чиглэл рүү хүүгийн хязгаар тогтоовол бодитоор үр дүнгээ өгч болох юм. Үүнийг л жинхэн мөнгө хүүлэлттэй тэмцэх гэнэ. Тухайлбал Монгол Улсын нутаг дэвсгэрд 40 хувиас дээш зээл олгохыг хориглоно гэвэл банкуудын зээл ч татрахгүй, өнөөх ломбард өдрийн зээл ч зохицуулагдах боломжтой. Олон улсад ч энэ жишгээр хүүгийн таазыг тогтоосон байдаг.

Зээлийн дундаж хүү 17 хувь гэхээр хүмүүс ипотекийн 8 хувийн хүүг багтаасан гэж ойлгодог. Гэтэл үнэн хэрэгтээ 8 хувийн зээлийн нөлөө бага бөгөөд төдийлөн багтааж тооцдоггүй байна. Тэгээд ч зээлийн хүүг буурч байгааг бид бэлээхэн харж болно. Урьд нь дундаж хүү 20 орчим хувь байсантай харьцуулахад хүү буурч байна. Төв банкнаас хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ үр дүнгээ өгч байна. Ерөөс хүү гэдэг бол эдийн засгийн халууны шил юм. Эдийн засаг хүндэрч, эрсдэл нэмэгдэхэд хүү өсдөг. Харин эдийн засаг сайжирч, суурь тогтвортой бол хүү буурч, тогтворждог болохыг ойлгох хэрэгтэй.

 

Б.Жаргал

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
"Зэсийн баяжмалын арилжааны идэвхжил нэмэгдэж, молибдений баяжмалын үнэ огцом өслөө
Эмэгтэй бизнес эрхлэгчдэд зээлийн батлан даалтын дэмжлэгийг танилцууллаа
Зээлийн батлан даалтын сан ACSIC-ийн 34 дэх удаагийн уулзалтад оролцлоо
Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (6)

  • DR. ADITYA (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
    2024 оны 08 сарын 23 | Хариулах
  • DR. ADITYA (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
    2024 оны 08 сарын 23 | Хариулах
  • Illuminati club (127.0.0.1)
    Өнөөдөр онлайн Illuminati-д нэгдээрэй. Иллюминати нь дэлхийн ихэнх асуудал, тэр дундаа Шинэ ертөнцийг төлөвлөхөд гол нөлөө үзүүлдэг Олон саятнуудаас бүрддэг нь сайн мэддэг зүйл юм. Дэлхийн олон удирдагчид, Ерөнхийлөгчид, Ерөнхий сайдууд, роялти болон өндөр албан тушаалтнууд. Хэрэв та агуу Иллюминати ахан дүүсийн холбоонд нэгдэхийг хүсч байвал аваарай эд баялаг, алдар нэр, эд баялаг, эрх мэдэл Өнөөдөр illuminati-д нэгдэж, санхүүгийн асуудлаа шийдээрэй. Зүгээр л энэ хаягаар холбогдож, ядуурлаас ангид байх болно. Имэйл: eng.jamespius9@gmail.com
    2024 оны 07 сарын 25 | Хариулах
  • DR. ADITY (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар)
    2024 оны 07 сарын 25 | Хариулах
  • DR. ADITY (127.0.0.1)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!! Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар)
    2024 оны 07 сарын 25 | Хариулах
  • Zochin (49.248.38.6)
    Zuv oilgomjtoi tailbarlaj. Mungu huulegch gedeg chin yostoi lombarduud yum
    2019 оны 08 сарын 07 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • СЗХ-ны гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгууллаа
    1 цаг 5 мин
  • Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
    1 цаг 35 мин
  • Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын газар хөдөлжээ
    2 цаг 1 мин
  • Электрон тамхи уушгины хорт хавдар үүсгэдэг үү? Шинжлэх ухаан юу хэлж байна вэ?
    2 цаг 42 мин
  • Танилц: Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд
    3 цаг 18 мин
  • Б.Пүрэвдагва: Шөнө ажилладаг иргэддээ зориулж 22:00-02:00 цаг хүртэл явах шөнийн автобусыг  үйлчилгээнд гаргаад байна
    3 цаг 38 мин
  • Ши Жиньпин Трампыг очихоос өмнө В.Путинтэй уулзлаа
    3 цаг 50 мин
  • Сошиалд олны хайрыг татсан Фиона нэртэй усны үхэр сүлжмэл малгай залгисны улмаас эмнэлэгт очжээ
    4 цаг 5 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
    4 цаг 36 мин
  • “Хятадын засаглал ба дэлхийн хөгжил” хэлэлцүүлэг боллоо
    4 цаг 46 мин
  • Б.Дамдинням: Шатахууны нийлүүлэлт, түгээлтийг хэвийн байлгахад анхаарна
    4 цаг 58 мин
  • Ц.Идэрбат: Монгол Улс 1990 оноос хойших хамгийн өндөр буюу 1.4 сая тонн ургац хураан авлаа
    5 цаг 11 мин
  • Тавантолгой Түлш ХХК-ийн бүтээгдэхүүн чанар, стандартын шаардлага хангаж буйг дахин баталгаажууллаа
    5 цаг 31 мин
  • Ц.Идэрбат: Малын вакцины асуудалд онцгой анхаарна
    5 цаг 31 мин
  • Энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэсэн алба хаагчдыг хүлээн авч уулзжээ
    5 цаг 54 мин
  • "Нойрсож буй гоо бүсгүй" хүүхэлдэйн киноны хөдөлгөөний зураач Флойд Норман "Оскар" авчээ
    6 цаг 4 мин
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
    6 цаг 35 мин
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
    7 цаг 5 мин
  • Н.Учрал: Төр эзгүйдэж болохгүй
    7 цаг 33 мин
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    8 цаг 6 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • СЗХ-ы даргыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх асуудалыг хэлэлцэнэ
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
24 баримт
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК