Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.19
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

МУСГЗ Ү.Хүрэлбаатар: Уран бүтээлээрээ цэргийн алба хаая гэж бодож явдаг

2019-9-11
0
ЖИРГЭХ

Зохиолч, утга зохиол судлаач, шүүмжлэгч, Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, хэл бичгийн ухааны доктор Үржингийн Хүрэлбаатар “Уран бүтээлчид улсын хилд” төслийн хүрээнд Хилийн 0214 дүгээр ангид зочлох үед хэсэг хором хөөрөлдсөнөө  хүргэе.

-Танай төслийн багийн зорилго юу вэ?

-“Уран бүтээлчид улсын хилд” төсөл нь Монгол Улсын Ерөнхий сайдын ивээл дор, ХХЕГ-ын дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулагдаж байна. Энэхүү төслийг МҮОНТ-ийн сэтгүүлч, яруу найрагч, МУСТА Ч.Ууганбаяр санаачилж, уран бүтээлчдийг эх орны хилийн дагуу аялуулж байна. Уран бүтээлчдийн гол сэдэв нь ихэвчлэн эх орон, ээж аав байдаг. Тийм болохоор эх орон гэдэг бидэнд их ойрхон сэдэв. Манай төслийн хамт олон таван баг болж таван чиглэлд аялж, эх орныхоо хилийг бүтэн тойрох юм. Миний хувьд Говь-Алтай аймгийн төгрөг сумын хүн болохоор эхний багт нь явъя, төрсөн нутаг усаараа ч оръё гэж зорьсон юм. Нутгийнхаа хилийн дагуу ерөөсөө явж үзээгүй юм билээ. 

-Төслийн үр дүнг хэрхэн харж байна вэ?

-Мэдээж уран бүтээлчидтэй гэрээ хийсэн байгаа. Миний хувьд ч тодорхой уран бүтээлийн гэрээтэй ажиллаж байна. Уран бүтээлийн үндсэн чиглэл мэдээж эх орон, тусгаар тогтнол, хилчдийн амьдрал, дархан хил гэсэн сэдвийн хүрээнд туурвигдана. Гэхдээ залуу үе рүүгээ чиглүүлэх бодолтой байгаа. Тухайн уран бүтээлийг сонсогч, үзэгчид насны ангилалтай байдаг шүү дээ. Ингэж залуу үе рүү анхаарч байгаа нь ч учиртай. Эх оронч сэтгэлгээг багаас нь төлөвшүүлж байж, эх орноо хайрлах, харамлах сэтгэлтэй иргэн болж төлөвшинө. Тиймээс  манай төслийн багт төрөл бүрийн салбарын залуучууд багтсан байгаа. Энэ удаагийн баг зураач, жүжигчин, дуучин, бүжигчин, зураглаач, зохиолч, хөгжимчин гэх мэтчилэн 37 хүний бүрэлдэхүүнтэй явж байна. Эдгээр уран бүтээлчдийн бүтээлийг залуу үеийнхэн үзэж, сонсож, даган дуурайн төлөвшиж байдаг учраас ирээдүй хойч руугаа хандсан ажил хийж байна гэж ойлгож болно. 

-Таны туурвисан уран бүтээлд эх орны сэдэвт бүтээл хэр их байдаг вэ?

-Би цэргийн алба хаагаагүй хүн шүү дээ. Үүндээ одоо хүртэл жаахан харамсаж явдаг. Эх орныхоо хилийг биеэр хамгаалаагүй ч гэсэн уран бүтээлээрээ эх оронч гэдгээ харуулж, цэргийн алба хаах хүсэлтэй явдаг. Сургууль төгсөөд шинжлэх ухааны академи, сонин, сэтгүүл дамжиж ажилласаар цэрэгт явж амжаагүй. Хэдэн жилийн өмнө хөгжмийн зохиолч Алтангэрэл аялгууг нь, би шүлгийг нь тэрлэж “Хилийн цэрэг” хэмээх дуу хийсэн байдаг. Мөн Хаянхярваа гуайтай хамтраад “Халх голын марш”-ийг бүтээсэн. Одоо Халхын голын ойгоор тоглогдох байх. Энэ мэтчилэн хэд хэдэн бүтээл туурвисан. Гэхдээ уран бүтээлч хүн уран бүтээлдээ сэтгэл ханана гэж байдаггүй. Илүү ихийг хийх зорилго тавин ажилладаг. 

-Өмнө нь хилийн отрядод ирж байв уу? 

-Хилийн 0168 дугаар ангид очиж байсан. Ерөнхийдөө хилийн амьдралыг мэднэ гэж бодож байна. Энд нэг гайхалтай жишээг дурдъя гэж бодлоо. Манай дүүгийн хүү гадаадад сурч байгаад Монголдоо ирээд АУИС-д сурсан юм. Тэгсэн хавар бидэнд хэлэхгүйгээр цэрэг татлагад ороод цэргийн албанд явахаар болчихсон. Тэгэхээр нь би, “Миний хүү сургуулиа төгсчихөөд явбал дээр юм биш үү гэсэн чинь” надад, “Би Хилийн цэрэгт явмаар байна. Хилийн зурвас, багана дээр очиж алба хаамаар байна” гэж хэлсэн. Энэ хүү чинь гадаадад олон жил болчихсон эх орны үнэ цэнийг илүү сайн ойлгосон юм болов уу гэж бодоод олон үг хэлээгүй орхисон. Одоо Дорнод аймагт цэргийн алба хааж байна. Анзаараад байхад одоогийн залуучууд цэрэгт явах их дуртай болчихож, тэр тусмаа Хилийн цэрэгт алба хаах сонирхол их болжээ. Мөн цэргийн штабаар ороод хасагдсан залуус их л сэтгэл гундуу гарч байгаа нь анзаарагдсан. Энэ чинь л эх оронч сэтгэлгээний илрэл юмуу даа. Одоо уран бүтээлчид бид уран бүтээлээ шинэчилж, шинэ зууны цэргүүд, залууст зориулсан уран бүтээл хийх зайлшгүй шаардлага тулгарч байна гэж ойлгосон. 

-Эх оронч үзэл гэдгийг юу гэж тодорхойлох вэ?

-Эх орноо хайрлах хайр, эх орондоо итгэх итгэлийг хэлнэ. Монгол эх орон миний болоод өвөг дээдэс, үр хүүхдийн маань үнэт зүйл гэдгийг ойлгох ёстой. Монгол эх орон гэж монгол хүн, монгол газар шороо, монголоо гэх сэтгэл гурваас тогтоно. 

-Тэгвэл монгол бахархал гэж юуг хэлээд байна вэ?

-Манай залуучууд гадагшаа их гарч ажиллаж, сурч байна. Тэднийг эргэж эх орондоо татах хүч хэрэгтэй. Миний зохиосон “Сар шиг хол нутаг” гэдэг дуу бий. Яг энэ дуун дээр гардаг шиг амьдралын төлөө мөнгө хөөж гадагшаа явдаг үе байсан. Одоо илүү их боломж нээгдсэн. Амьдрал өөр болсон байна. Монголоо гаднаас нь харсан хүмүүс монгол бахархалыг илүүтэйгээр тээдэг юм болов уу гэж бодогдсон. 

-Та сүүлийн үеийн уран бүтээлийнхээ сонин сайхнаас хуваалцаач?

-Би дууны яруу найрагч хүн. Олон сайхан дуу бүтээж, сэтгүүл зүйн чиглэлийн бичвэрүүд бичиж байна. Мөн японы хайку хэмээх гурван мөрт шүлгийн төрөл байдаг. Энэ чиглэлээр уран бүтээл туурвиж, ном гаргасан.

-Тусгаар тогтнол юун дээр оршин тогтноод байна вэ?

-Гэр бүл итгэл, итгэлцэл дээр оршин тогтнодог шиг улс орон ч мөн адил итгэл дээр оршин тогтнодог гэж боддог. Монгол хүн төрдөө итгэж байж улс орон оршин тогтноно. Гэтэл төрд итгэх иргэдийн итгэл сул, ард иргэд бухимдалтай  байна. Төр, төрийн түшээд өөрсдөө ойлгомжгүй байдалтай байна. Анх иргэд УИХ-ын гишүүдийг сонгохдоо итгээд сонгодог. Гэтэл нөгөө түшээд маань үйл ажиллагааны үр дүнгээрээ ард иргэдийнхээ итгэлийг алдаж байна. Хувь хүн, гэр бүл, уран бүтээл, дарга цэрэг, төрийн алба гээд аль ч түвшинд итгэл хамгийн чухал асуудал. Төрд итгэх итгэл буурч байна гэдэг ард иргэдээ алдана гэсэн үг. Ард иргэдгүй төр гэж байхгүй шүү дээ. Энэ нь тусгаар тогтнолын хамгийн том тодорхойлолт гэж би бодож байна. Сүүлийн үед би итгэлийн тухай уран бүтээл, дуу хийж байгаа.  Дээр үед Ш.Сүрэнжав гуай “Итгэлийн дуу” гэж хийж байсан. Энэ хайр сэтгэлийн итгэлийн тухай дуу юм. Ер нь хүн хүндээ итгэхгүй, төр улсдаа итгэхгүй, ард иргэд нь гадагшаа тэмүүлэлтэй болчихвол улс орныг хэн хөгжүүлэх вэ гэх асуудал гарч ирнэ. 

-Залуу гэр бүлүүдэд гэр бүлийн үнэ цэнэ, эвтэй сайхан амьдрах зөвлөгөө өгөөч?

-Амьдрал бол итгэл, хайр дээр тогтдог. Хайр гэж өөрийгөө марттал өрөөлд уусахыг хэлнэ гэж би тодорхойлно. Итгэлээ эвдэж болохгүй. Итгэсэн шиг итгэж, нэг нэгэндээ уусаж хайрлах хэрэгтэй. Итгэл дүүрэн байсан цагт хүн ямар ч асуудлыг өнгөрөөж, уучилж амьдралаа аварч үлдэж чадна. Нарийн ярих юм бол хосуудын муудалцаад байгаа асуудал ялихгүй зүйл  байдаг. Хамтдаа амьдарсан хугацаа, цаашид амьдрах хугацаатайгаа харьцуулаад үзвэл шалихгүй зүйл шүү дээ. Ийм жижиг зүйлээр том зүйлээ нураах хэрэггүй гэж залуустаа хэлье. 

-Нийт хилчдэдээ хандаж хэлэх үг?

-Би хилчдэдээ хандаж ганцхан үг хэлье гэж бодож байна. Монгол хүн өөрөө монгол эх орон байдаг. Тэр дундаа хилчин хүн эх орныхоо эрэлхэг хамгаалагч, эзэн нь юм шүү. Өөрийнхөө ажилд бардам байгаарай гэж хэлье. Мөн энэ төслийн хүрээнд хийсэн нэвтрүүлэг маань есдүгээр сарын 01-нээс МҮОНТ-ээр гарна. Тэр үед нэвтрүүлгээр уулзацгаая. 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын газар хөдөлжээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (3)

  • зочин (202.126.89.245)
    СОЛИОТ, ҮХЭЖ ДАЛД ОРМОР
    2019 оны 09 сарын 13 | Хариулах
  • 00 (122.201.22.172)
    Новшийн амьтан. Авгайгаа өөрийн оронд шоронд суулгачихаад гадуур нийтийн бүжиг хэсээд явсан дурак даа!?
    2019 оны 09 сарын 11 | Хариулах
  • цэцгээ (202.9.42.161)
    энэ муу сахалт ч ёстой жудаггүй новш доо.би чамайг мэднэ дээ. ёстой хөгийн шаар шүү дээ чи Хүрлээ
    2019 оны 09 сарын 11 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Үнэт цаасны арилжаа түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ
    20 мин
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
    48 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Ч.Маргад эх орондоо ирлээ
    2 цаг 1 мин
  • "Доха" олон улсын кино наадам эхэллээ
    3 цаг 2 мин
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
    3 цаг 34 мин
  • 8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
    3 цаг 52 мин
  • "Өмнөговийн Хүлэгүүд" баг Зүүн Азийн супер лигийн хоёр дахь тоглолтдоо 29 онооны хожигдлоос эргэн ирсэн ч хожигдол хүлээлээ
    4 цаг 30 мин
  • Д.Трамп Ши Жиньпин, В.Путин нартай түүхэн уулзалт хийхийнхээ өмнө Филиппин саатлаа
    6 цаг 8 мин
  • 13 жилийн хүлээлтийн эцэст “Grand Theft Auto 6” тоглоом дэлхий даяар нээлтээ хийлээ
    6 цаг 52 мин
  • Мьянмар улс Рохинжа үндэстний цөөнхийн эсрэг хийсэн үйлдлийнхээ төлөө геноцидын хэрэгт хариуцлага хүлээх анхны улс болно
    7 цаг 13 мин
  • Японы Кюүшюү аралд 5.3 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
    7 цаг 14 мин
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
    7 цаг 17 мин
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
    7 цаг 23 мин
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ-д зодоглох Монголын 18 бөх
    7 цаг 31 мин
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
    7 цаг 42 мин
  • Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна
    7 цаг 50 мин
  • Зүүн аймгын нутгаар ялимгүй цас орж, зөөлөн цасан шуурга шуурна
    7 цаг 59 мин
  • Үйл явдал: Ерөнхийлөгчийг огцрох эсэхийг хэлэлцэх чуулган болно
    8 цаг 4 мин
  • СЗХ-ны гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгууллаа
    23 цаг 15 мин
  • Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
    23 цаг 44 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
24 баримт
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК