Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.21
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

МУСГЗ Ү.Хүрэлбаатар: Уран бүтээлээрээ цэргийн алба хаая гэж бодож явдаг

2019-9-11
0
ЖИРГЭХ

Зохиолч, утга зохиол судлаач, шүүмжлэгч, Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, хэл бичгийн ухааны доктор Үржингийн Хүрэлбаатар “Уран бүтээлчид улсын хилд” төслийн хүрээнд Хилийн 0214 дүгээр ангид зочлох үед хэсэг хором хөөрөлдсөнөө  хүргэе.

-Танай төслийн багийн зорилго юу вэ?

-“Уран бүтээлчид улсын хилд” төсөл нь Монгол Улсын Ерөнхий сайдын ивээл дор, ХХЕГ-ын дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулагдаж байна. Энэхүү төслийг МҮОНТ-ийн сэтгүүлч, яруу найрагч, МУСТА Ч.Ууганбаяр санаачилж, уран бүтээлчдийг эх орны хилийн дагуу аялуулж байна. Уран бүтээлчдийн гол сэдэв нь ихэвчлэн эх орон, ээж аав байдаг. Тийм болохоор эх орон гэдэг бидэнд их ойрхон сэдэв. Манай төслийн хамт олон таван баг болж таван чиглэлд аялж, эх орныхоо хилийг бүтэн тойрох юм. Миний хувьд Говь-Алтай аймгийн төгрөг сумын хүн болохоор эхний багт нь явъя, төрсөн нутаг усаараа ч оръё гэж зорьсон юм. Нутгийнхаа хилийн дагуу ерөөсөө явж үзээгүй юм билээ. 

-Төслийн үр дүнг хэрхэн харж байна вэ?

-Мэдээж уран бүтээлчидтэй гэрээ хийсэн байгаа. Миний хувьд ч тодорхой уран бүтээлийн гэрээтэй ажиллаж байна. Уран бүтээлийн үндсэн чиглэл мэдээж эх орон, тусгаар тогтнол, хилчдийн амьдрал, дархан хил гэсэн сэдвийн хүрээнд туурвигдана. Гэхдээ залуу үе рүүгээ чиглүүлэх бодолтой байгаа. Тухайн уран бүтээлийг сонсогч, үзэгчид насны ангилалтай байдаг шүү дээ. Ингэж залуу үе рүү анхаарч байгаа нь ч учиртай. Эх оронч сэтгэлгээг багаас нь төлөвшүүлж байж, эх орноо хайрлах, харамлах сэтгэлтэй иргэн болж төлөвшинө. Тиймээс  манай төслийн багт төрөл бүрийн салбарын залуучууд багтсан байгаа. Энэ удаагийн баг зураач, жүжигчин, дуучин, бүжигчин, зураглаач, зохиолч, хөгжимчин гэх мэтчилэн 37 хүний бүрэлдэхүүнтэй явж байна. Эдгээр уран бүтээлчдийн бүтээлийг залуу үеийнхэн үзэж, сонсож, даган дуурайн төлөвшиж байдаг учраас ирээдүй хойч руугаа хандсан ажил хийж байна гэж ойлгож болно. 

-Таны туурвисан уран бүтээлд эх орны сэдэвт бүтээл хэр их байдаг вэ?

-Би цэргийн алба хаагаагүй хүн шүү дээ. Үүндээ одоо хүртэл жаахан харамсаж явдаг. Эх орныхоо хилийг биеэр хамгаалаагүй ч гэсэн уран бүтээлээрээ эх оронч гэдгээ харуулж, цэргийн алба хаах хүсэлтэй явдаг. Сургууль төгсөөд шинжлэх ухааны академи, сонин, сэтгүүл дамжиж ажилласаар цэрэгт явж амжаагүй. Хэдэн жилийн өмнө хөгжмийн зохиолч Алтангэрэл аялгууг нь, би шүлгийг нь тэрлэж “Хилийн цэрэг” хэмээх дуу хийсэн байдаг. Мөн Хаянхярваа гуайтай хамтраад “Халх голын марш”-ийг бүтээсэн. Одоо Халхын голын ойгоор тоглогдох байх. Энэ мэтчилэн хэд хэдэн бүтээл туурвисан. Гэхдээ уран бүтээлч хүн уран бүтээлдээ сэтгэл ханана гэж байдаггүй. Илүү ихийг хийх зорилго тавин ажилладаг. 

-Өмнө нь хилийн отрядод ирж байв уу? 

-Хилийн 0168 дугаар ангид очиж байсан. Ерөнхийдөө хилийн амьдралыг мэднэ гэж бодож байна. Энд нэг гайхалтай жишээг дурдъя гэж бодлоо. Манай дүүгийн хүү гадаадад сурч байгаад Монголдоо ирээд АУИС-д сурсан юм. Тэгсэн хавар бидэнд хэлэхгүйгээр цэрэг татлагад ороод цэргийн албанд явахаар болчихсон. Тэгэхээр нь би, “Миний хүү сургуулиа төгсчихөөд явбал дээр юм биш үү гэсэн чинь” надад, “Би Хилийн цэрэгт явмаар байна. Хилийн зурвас, багана дээр очиж алба хаамаар байна” гэж хэлсэн. Энэ хүү чинь гадаадад олон жил болчихсон эх орны үнэ цэнийг илүү сайн ойлгосон юм болов уу гэж бодоод олон үг хэлээгүй орхисон. Одоо Дорнод аймагт цэргийн алба хааж байна. Анзаараад байхад одоогийн залуучууд цэрэгт явах их дуртай болчихож, тэр тусмаа Хилийн цэрэгт алба хаах сонирхол их болжээ. Мөн цэргийн штабаар ороод хасагдсан залуус их л сэтгэл гундуу гарч байгаа нь анзаарагдсан. Энэ чинь л эх оронч сэтгэлгээний илрэл юмуу даа. Одоо уран бүтээлчид бид уран бүтээлээ шинэчилж, шинэ зууны цэргүүд, залууст зориулсан уран бүтээл хийх зайлшгүй шаардлага тулгарч байна гэж ойлгосон. 

-Эх оронч үзэл гэдгийг юу гэж тодорхойлох вэ?

-Эх орноо хайрлах хайр, эх орондоо итгэх итгэлийг хэлнэ. Монгол эх орон миний болоод өвөг дээдэс, үр хүүхдийн маань үнэт зүйл гэдгийг ойлгох ёстой. Монгол эх орон гэж монгол хүн, монгол газар шороо, монголоо гэх сэтгэл гурваас тогтоно. 

-Тэгвэл монгол бахархал гэж юуг хэлээд байна вэ?

-Манай залуучууд гадагшаа их гарч ажиллаж, сурч байна. Тэднийг эргэж эх орондоо татах хүч хэрэгтэй. Миний зохиосон “Сар шиг хол нутаг” гэдэг дуу бий. Яг энэ дуун дээр гардаг шиг амьдралын төлөө мөнгө хөөж гадагшаа явдаг үе байсан. Одоо илүү их боломж нээгдсэн. Амьдрал өөр болсон байна. Монголоо гаднаас нь харсан хүмүүс монгол бахархалыг илүүтэйгээр тээдэг юм болов уу гэж бодогдсон. 

-Та сүүлийн үеийн уран бүтээлийнхээ сонин сайхнаас хуваалцаач?

-Би дууны яруу найрагч хүн. Олон сайхан дуу бүтээж, сэтгүүл зүйн чиглэлийн бичвэрүүд бичиж байна. Мөн японы хайку хэмээх гурван мөрт шүлгийн төрөл байдаг. Энэ чиглэлээр уран бүтээл туурвиж, ном гаргасан.

-Тусгаар тогтнол юун дээр оршин тогтноод байна вэ?

-Гэр бүл итгэл, итгэлцэл дээр оршин тогтнодог шиг улс орон ч мөн адил итгэл дээр оршин тогтнодог гэж боддог. Монгол хүн төрдөө итгэж байж улс орон оршин тогтноно. Гэтэл төрд итгэх иргэдийн итгэл сул, ард иргэд бухимдалтай  байна. Төр, төрийн түшээд өөрсдөө ойлгомжгүй байдалтай байна. Анх иргэд УИХ-ын гишүүдийг сонгохдоо итгээд сонгодог. Гэтэл нөгөө түшээд маань үйл ажиллагааны үр дүнгээрээ ард иргэдийнхээ итгэлийг алдаж байна. Хувь хүн, гэр бүл, уран бүтээл, дарга цэрэг, төрийн алба гээд аль ч түвшинд итгэл хамгийн чухал асуудал. Төрд итгэх итгэл буурч байна гэдэг ард иргэдээ алдана гэсэн үг. Ард иргэдгүй төр гэж байхгүй шүү дээ. Энэ нь тусгаар тогтнолын хамгийн том тодорхойлолт гэж би бодож байна. Сүүлийн үед би итгэлийн тухай уран бүтээл, дуу хийж байгаа.  Дээр үед Ш.Сүрэнжав гуай “Итгэлийн дуу” гэж хийж байсан. Энэ хайр сэтгэлийн итгэлийн тухай дуу юм. Ер нь хүн хүндээ итгэхгүй, төр улсдаа итгэхгүй, ард иргэд нь гадагшаа тэмүүлэлтэй болчихвол улс орныг хэн хөгжүүлэх вэ гэх асуудал гарч ирнэ. 

-Залуу гэр бүлүүдэд гэр бүлийн үнэ цэнэ, эвтэй сайхан амьдрах зөвлөгөө өгөөч?

-Амьдрал бол итгэл, хайр дээр тогтдог. Хайр гэж өөрийгөө марттал өрөөлд уусахыг хэлнэ гэж би тодорхойлно. Итгэлээ эвдэж болохгүй. Итгэсэн шиг итгэж, нэг нэгэндээ уусаж хайрлах хэрэгтэй. Итгэл дүүрэн байсан цагт хүн ямар ч асуудлыг өнгөрөөж, уучилж амьдралаа аварч үлдэж чадна. Нарийн ярих юм бол хосуудын муудалцаад байгаа асуудал ялихгүй зүйл  байдаг. Хамтдаа амьдарсан хугацаа, цаашид амьдрах хугацаатайгаа харьцуулаад үзвэл шалихгүй зүйл шүү дээ. Ийм жижиг зүйлээр том зүйлээ нураах хэрэггүй гэж залуустаа хэлье. 

-Нийт хилчдэдээ хандаж хэлэх үг?

-Би хилчдэдээ хандаж ганцхан үг хэлье гэж бодож байна. Монгол хүн өөрөө монгол эх орон байдаг. Тэр дундаа хилчин хүн эх орныхоо эрэлхэг хамгаалагч, эзэн нь юм шүү. Өөрийнхөө ажилд бардам байгаарай гэж хэлье. Мөн энэ төслийн хүрээнд хийсэн нэвтрүүлэг маань есдүгээр сарын 01-нээс МҮОНТ-ээр гарна. Тэр үед нэвтрүүлгээр уулзацгаая. 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Жил бүр 700 мянга гаруй хүүхэд уушгины хатгалгааны улмаас эндэж байна
Багануур дүүргээс хөнгөлөлтттэй зээлийн санхүүжилт хүссэн 5 аж ахуйн нэгжид нарийвчилсан шатны үнэлгээ хийлээ
ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (3)

  • зочин (202.126.89.245)
    СОЛИОТ, ҮХЭЖ ДАЛД ОРМОР
    2019 оны 09 сарын 13 | Хариулах
  • 00 (122.201.22.172)
    Новшийн амьтан. Авгайгаа өөрийн оронд шоронд суулгачихаад гадуур нийтийн бүжиг хэсээд явсан дурак даа!?
    2019 оны 09 сарын 11 | Хариулах
  • цэцгээ (202.9.42.161)
    энэ муу сахалт ч ёстой жудаггүй новш доо.би чамайг мэднэ дээ. ёстой хөгийн шаар шүү дээ чи Хүрлээ
    2019 оны 09 сарын 11 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
    22 цаг 17 мин
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
    23 цаг 9 мин
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
    23 цаг 11 мин
  • “Мөс”, “өвс”, “шавар”, “спийд”, “дроп” зэрэг хэрэглээний нэршилтэй сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар авч, хадгалжээ
    23 цаг 26 мин
  • 2000 жилийн настай Хүннүгийн хамгийн том булшийг судалж, 413 эд өлгийн зүйл олжээ
    23 цаг 31 мин
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
    23 цаг 47 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    Өчигдөр 14 цаг 34 мин
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    Өчигдөр 12 цаг 45 мин
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    Өчигдөр 11 цаг 58 мин
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    Өчигдөр 11 цаг 58 мин
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    Өчигдөр 11 цаг 34 мин
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
    Өчигдөр 11 цаг 17 мин
  • НҮБ-ын олон улсын шүүх Мьянмар улсыг Рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж үзлээ
    Өчигдөр 10 цаг 50 мин
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
    Өчигдөр 10 цаг 48 мин
  • Жил бүр 700 мянга гаруй хүүхэд уушгины хатгалгааны улмаас эндэж байна
    Өчигдөр 10 цаг 11 мин
  • Багануур дүүргээс хөнгөлөлтттэй зээлийн санхүүжилт хүссэн 5 аж ахуйн нэгжид нарийвчилсан шатны үнэлгээ хийлээ
    Өчигдөр 10 цаг 07 мин
  • УИХ: Усны тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
    Өчигдөр 10 цаг 04 мин
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
    Өчигдөр 09 цаг 55 мин
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
    Өчигдөр 09 цаг 44 мин
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
    Өчигдөр 09 цаг 38 мин
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Л.Мөнхбаясгалан: Манай Ерөнхийлөгч хэдэн зуун килограмм туухай өргөдөг мундаг гээд мангартаад байж болохгүй!!!
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
24 баримт
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК