Монгол Улс “Саарал жагсаалт”-д оржээ. Хүн бүр эдийн засагч болов. Буруутай эздийг нь ч нэр цохон тэмдэглэж хариуцлагын асуудлыг хөндөж байна. Угаас тухайн цаг үеийн иргэдийн анхаарал хаашаа чиглэнэ тийш “бөөгнөрдөг” болсон нь нийгмийн , өнөөгийн бидний үнэн төрх болсон нь нууц биш. Сонирхолтой нь, Олон Улсын Парламентын холбооны парламентчдын Хүний эрхийн хорооноос Монгол Улсад ажилласан томилолтын тайлангийн албан бус орчуулга саяхан ил боллоо. Ил болсон даруйд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шүүхээс ял ногдуулсан нэр бүхий гурван хүний талаар тайланд түшиглэн дурдах болсон. Гагцхүү тэдгээр иргэнд ял ногдуулах шүүхийн үйл явц хэрхэн явсан тухай дурдсангүй. Тиймээс төр, нийгмийн зүтгэлтэн С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэрэгт холбогдуулж, шүүхээс гурван хүнд ял ногдуулах үйл явцыг Олон Улсын Парламентын холбооны парламентчдын Хүний эрхийн хороо хэрхэн дүгнэснийг хүргэж байна.

49. Төлөөлөгчид ТЕГ-ын шинээр томилогдсон дарга Д.Гэрэлийн хороотой хамтран ажиллах хүсэл, газрынхаа ил тод байдал, хариуцлага тооцох тогтолцоог сайжруулах эрмэлзэл бүхий байр суурийг зохих ёсоор тэмдэглэе. Төлөөлөгчдөд Д.Гэрэл даргын хэлснээр С.Зоригийн хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагаа нь мэргэжлийн бус байдлаар явагдаж, хэрэг хариуцсан мөрдөн байцаагчид нь бодит байдал дээр тагнуулын нууц ажилтнууд байж, нотлох баримтуудыг хууль бусаар цуглуулж байсан нь харагдаж байна гэв. Эрүү шүүлтийг харуулсан видео бичлэг нь үүнийг нотолж буй гэв. Эрүүдэн шүүсэн гэх ноцтой байдлаас шалтгаалж ТЕГ, АТГ, ПГ-аас эрүүдэн шүүсэн тухай видео бичлэгийг судлан шалгахаар ажлын хэсэг байгуулсан гэдгийг Д.Гэрэл дарга Хороонд мэдээлсэн.

50. Эрүүдсэн тухай видео бичлэгийн талаар Прокурор мэдээлэл авсан тул энэ хэрэгт холбогдсон хэд хэдэн албан тушаалтныг баривчлах, цагдан хорих тушаал гаргасан гэдгийг прокурорын орлогч нотлов. Прокурорын газар нь Түр хороотой бүрэн хамтран ажиллаж, түүний бүх хуралд оролцож эрх мэдлийнхээ хүрээнд шаардлагатай мэдээллээр хангаж ирсэн гэж орлогч нь төлөөлөгчдөд хэлсэн. Яллагдагч гурав хуурамчаар үйлдэгдсэн нотлох баримтуудын үндсэн дээр яллагдсан болохыг хүлээн зөвшөөрөв. Хэдий тийм ч Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг суллах эсвэл дахин шүүх хурлаар оруулах эсэх нь шүүхийн үйлажиллагааны үр дүнгээс хамаарна хэмээн тэрээр тайлбарлав. Прокурорын орлогч хэлэхдээ, эрүүдэн шүүж буй албан тушаалтнуудыг яллах тохиолдолд өмнөх шүүхийн шийдвэр хүчингүй болох болно гэв. Уг асуудлыг Дээд шүүх хэлэлцэж, яллагдагч гурвыг суллах эсвэл дахин шүүх хурлаар оруулах эсэхийг шийдэх аж. Хуурамч нотлох баримтуудын үндсэн дээр яллагдсаныг бүх талууд хүлээн зөвшөөрч буй атал Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг суллах эсвэл дахин шүүх хурлаар оруулах нь яагаад эрүүдэн шүүсэн тухай асуудлаарх шүүхийн шийдвэрээс шалтгаалах ёстойг төлөөлөгчид ойлгосонгүй.

51. ТЕГ-ын дарга төлөөлөгчдөд хэлэхдээ, эрүүдэн шүүсэн тухай асуудлаар шалгагдаж буй албан хаагчид урьд өмнөх хэргүүдийн явцад мөн эрүү шүүлт үйлдсэн байж болзошгүй хэргээр давхар шалгагдаж буй гэв. Эрүүдэн шүүж буй видео бичлэгийг задалсан нь С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэргийг мөрдөн байцаах ажиллагаанд гарсан болон ТЕГ-ын алдаа, дутагдлуудыг илчлэв. Учир нь хэд хэдэн мөрдөн байцаагч мэргэжлийн бус түвшинд ажилласан мэт харагдаж байна. Одоогийн байдлаар ТЕГ мөрдөн байцаалтын ажиллагаатай холбоотой хэд хэдэн зүйлийг эхнээс нь тодруулахаар ажиллаж байна. Д.Гэрэл даргын тэмдэглэснээр, эрүү шүүлтийн тухай видео бичлэг дэлгэгдсэн нь үйлчүүлэгчдийнхээ эсрэг эрүү шүүлт үйлдэж буй тухай хэд хэдэн гомдол гаргасан Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарын өмгөөлөгчдийн шаргуу хүчин чармайлтын үр дүн яллагдагч гурвыг мөрдөн байцаалтын явцад эрүүдэн шүүсэн тухай албан ёсны гомдлыг хүлээн авсныг төлөөлөгчидтэй уулзахдаа Прокурорын орлогч нотлов. Дээрх гомдол 2018 онд ирсэн нь шүүх хуралдааны үеэр Ерөнхий прокурорыг ямар нэгэн арга хэмжээ авах боломжгүй болгосон гэж Прокурорын орлогч хэлсэн. Гэхдээ эрүүдэн шүүж байгаа нь бүр өмнө 2015 онд ил болж, ингэснийг нь С.Зоригийн хэргийн талаарх ОУПХ-ны ПХЭХ-ны болон Удирдах зөвлөлийн нээлттэй хэлэлцүүлгийн шийдвэрүүдэд олонтаа дурдсан ч Ерөнхий прокурорын зүгээс өөрийн эрх уургийн хүрээнд мөрдөн шалгах талаар ямар ч арга хэмжээ аваагүйд төлөөлөгчид харамсаж байна гэжээ.

С.Сүлд

Үргэлжлэл бий.