Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Б.Гүнбилэг: Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөд нэг сарын настай засгийн газар байна гэж огт тусгаагүй 

2020-4-08
0
ЖИРГЭХ

Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт 5 дугаар сарын 25-нд хүчин төгөлдөр болохтой холбогдуулан Засгийн газрыг огцруулах ёстой гэж зарим хуульчид ярьж байгаа юм. Энэ талаар хуульч, доктор Б.Гүнбилэгтэй ярилцлаа.


-Зарим хуульчид 5 дугаар сарын 25-нд ҮХНӨ хүчин төгөлдөр болсноор Засгийн газар огцрох ёстой гэж ярьж байгаа. Энэ талаарх таны бодол?

-Үндсэн хууль байх үндсэн зорилго нь тухайн улсын бодлогын тогтвортой байдлыг хангах явдал юм. Өнгөрсөн жилийн 11 сард баталсан ҮХНӨ-өөр 5 дугаар сарын 25-нд УИХ-ын сонгуулийн үйл ажиллагаа эхэлсэн үед Засгийн газраа огцруулна гэсэн нэг ч үг байхгүй, утга санаа байхгүй байгаа.

-Гэхдээ У. Хүрэлсүхийн Засгийн газрыг огцруулсан ч Ерөнхий сайд болон өөр 4 сайд нь ажилдаа үлдээд бусад нь давхар дээлгүй ажиллах боломжтой гэж үзэж байгаа юм билээ?

-Үндсэн хуулиа тайлбарлах гэж байгаа бол У. Хүрэлсүхийн засгийн газар огцорсон ч, У. Хүрэлсүх нь өөрөө дөрвөн сайдтайгаа үлдэнэ гэж тайлбарлаж болохгүй. У. Хүрэлсүх байна уу, өөр хэн байна вэ, хувь хүнтэй болон тухайн тохиолдолтой нь холбож тайлбарлавал Үндсэн хуулийн тайлбар биш болно. У. Хүрэлсүх, дөрвөн сайдтайгаа байж байна гэж хэн УИХ-ын өмнөөс шийдээд байгаа юм, тийм амар зүйл биш. Үндсэн хууль өөрөө тогтвортой байх ёстойтой адил, тайлбар нь тогтвортой, ганц нэгхэн тохиолдолтой холбосон байж болохгүй.

-Тэгвэл таныхаар бол ямар байх ёстой вэ? Засгийн газрыг огцруулах нь буруу хэрэг үү? 

-Засгийн газрыг огцруулна гэж энэ хуулийн хаана нь ч ямар нэг утга санаа байхгүй. Үүнийг дэс дараатай тайлбарлая. ҮХНӨ нь 5 дугаар сарын 25-наас хүчин төгөлдөр болно гэж байгаа. Харин Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхөд шилжих журмын тухай хуулийн 1 дүгээр зүйлд ”Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөд нийцүүлэн холбогдох хуулийг шинэчлэн батлах хүртэл хугацаанд тухайн харилцааг зохицуулж ирсэн хуулийг дагаж мөрдөнө. Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөд хууль тогтоомжийг нийцүүлэх ажлыг Улсын Их Хурлаас баталсан хуваарийн дагуу хийж дуусгана” гэсэн байгаа. Энэ хуулийн нэр нь дагаж мөрдөхөд шилжих журмын тухай гэж байгаа. Зүгээр дагаж мөрдөх биш, шилжих гэж үг байгааг анхаарах ёстой. Тийм учраас “хуулийг шинэчлэн батлах хүртэл хугацаанд тухайн харилцааг зохицуулж ирсэн хуулийг дагаж мөрдөнө” гэж заасан. Мөн Үндсэн хууль нь өөрөө улсын үндсийг тодорхойлдог тул шууд нэг өдөр үсрээд орчихож болдоггүй онцлогтой. Тиймээс УИХ өөртөө хуваарь баталж, хуулиудаа батлах, шинэ болон өөрчлөгдсөн зохицуулалтуудыг батлах боломжийг өөртөө болон бусдад үүсгэсэн ба хаврын чуулганаар Засгийн газрын хуулийг батлахаар төлөвлөжээ.

-Засгийн газрын тухай хуулийг хаврын чуулганаар баталсан ч Үндсэн хуульд заасан 5 сарын 25-наасаа хүчин төгөлдөр болж, Засгийн газраа огцруулах ёстой гэж үзэж байгаа шүү дээ, зарим хуульчид.

-Харин би тэгээд л ойлгуулах гээд хэлээд байна. Хэрэв тийм юм бол Дагаж мөрдөхөд шилжих журмын хууль гэж яагаад нэрлэх вэ? Шилжих шүү. Тэр хуулин дотроо 1-р зүйл дээрээ яах гэж УИХ өөртөө боломж гаргаж, тийм өгүүлбэр хийсэн бэ? Тэр өгүүлбэрийг байхгүй юм шиг яаж уншаад байгаа юм бэ? Мөн дагаж мөрдөхөд шилжих журмын хууль гэдэг чинь өөрөө Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийн нэгэн адил хүчинтэй гэдгийг анхаарах. 

-Давхар дээлийн хэрэгжилт ирэх сараас хэрэгжинэ. Тийм учраас Засгийн газар огцрох ёстой л гээд байгаа.

-Би харин түрүүн тайлбарлаад хэлчихлээ шүү дээ. УИХ-ын нэг ч гишүүн, ҮХНӨ-ийг хийхэд оролцсон нэг ч хүн нэг сарын настай засгийн газар байгуулна гэдэг байдлаар бичээгүй. Ямар ч протоколоос олдохгүй. Тиймээс тийм утга санаа байхгүй, нөгөө талаас цагаан дээр хараар хуулин дээр УИХ-д шилжүүлэх боломжийг заасан байна. Энэ нь өөрөө Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлттэйгээ ижил хүчинтэй. Утга санааны болон үг зүйн аль ч талаас нь тайлбар хийсэн энэ Үндсэн хуулиар нэг сарын настай Засгийн газар байгуулах тухай үг, өгүүлбэр байхгүй. Нөгөө талаас яагаад ганцхан засгийн газар гэдэг үг дээр анхаараад байгааг ойлгохгүй байна. Дагаж мөрдөхөд шилжих журмын хууль хамаагүй, 5 сарын 25-наас бүгдийг хийж болно гэж байгаа бол бүгдийг нь өөрчлөх тухай ярих ёстой. ШЕЗ-ийн гишүүдээ 5 сарын 25-ны өдөр бүгдийг чөлөөлж томилох, Ерөнхийлөгчийн бусад бүрэн эрх гэдгийн дагуу томилогдсон бүх албан тушаалтнуудыг чөлөөлж, шинээр томилох, зарлигаар батлагдсан журмуудыг хүчингүй болгож өөрчлөх, нутгийн удирдлага, шүүхээ, шүүгчээ өөрчлөх, уул, уурхайн асуудлуудаа шийдэх гээд энэ улсад нэг өдрийн дотор маш том доргилт үүснэ. Тийм боломж угаасаа байхгүй. Тэгж ч нэг өдөр, бүгдийг хийдэггүй юм. Энэ бол Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт.

-5 сарын 25 гэдэг хугацааг яах гэж тавьсан юм бэ? Тэр хугацаандаа бүгдийг нь багтаах ёстой, органик хуулиар Үндсэн хуулийн зарим зүйл заалт хүчин төгөлдөр болох хугацааг хойшлуулж болохгүй гэж бичиж, ярьж байна.

-Техник талаасаа уг санааг журмын хуулийн 1-р зүйл байхгүй бол ярих нь зөв. Гэтэл байна. Дахиад хэлье, Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхөд шилжих журмын тухай хуулиар хуулийг шинэчлэн батлах хүртэл хугацаанд тухайн харилцааг зохицуулж ирсэн хуулийг дагаж мөрдөнө, нийцүүлэх ажлыг Улсын Их Хурлаас баталсан хуваарийн дагуу хийж дуусгана гээд тухайн хугацааг ердийн хуулийн үйлчлэлтэй холбож өгсөн байна. Энийг л хэлээд байгаа юм. Энэ нь өөрөө Үндсэн хуулийн хүчин чадалтай заалт. Харин маргах гээд байгаа бол ҮХНӨ болон дагаж мөрдөхөд шилжих журмын хуулиа батлахаас өмнө маргах ёстой байсан. Одоо хууль батлагдсан, всё, 1 сарын настай засгийн газар байх нь тогтвортой байдлыг хангахгүй.

-Тэдгээр хуульчид Цэцэд хандана л гэж байсан.

-Тэдний л асуудал. 1 сарын дотор Цэц дээр маргаан үүсгээд, дунд суудлаар ороод, түүнийг нь чуулганаар авч хэлэлцэнэ гэж бодохгүй байна. Тэгээд ч Цэц дээр УИХ-ын онцгой бүрэн эрхийн асуудал байна гэж шийдэж таарах байх.

-Тэгвэл Засгийн газрын тухай хэсгийг 2020 оны УИХ-ын сонгуулийн дараа хүчин төгөлдөр болно гэж бичиж болоогүй юу?

-Агуулга нь угаасаа тийм шүү дээ.

-Сонгууль болохгүй болж, 1 сарын дараа Засгийн газар байгуулагдахгүй бол яах вэ? Энэ Засгийн газар давхар дээлтэйгээ л байгаад байх уу?

-Зөв асуулт байна. Харин онц болон дайны байдлын улмаас сонгууль болохгүй нөхцөл гарлаа гэж үзвэл Үндсэн хуулийн дагуу өөр зохион байгуулалтанд шилжих хуультай. Энэ тохиолдолд журмын хуулийн 1-р зүйлд заасны дагуу УИХ онцгой бүрэн эрхээ Үндсэн хуульдаа нийцүүлж эдэлнэ. Үүнийгээ бодоод ганц давхар дээл гэхгүйгээр, батлахаар төлөвлөсөн хуулиудын жагсаалтанд өөрчлөлт гарч таарна. Явж явж тэр ҮХНӨ-тэй холбогдон өөрчлөх, шинээр батлах хуулиудын хуваарь дээр л хууль зүйн маргаан явах ёстой юм. ҮХНӨ-ийг дагаж мөрдөхөд шилжих журмын хуулийн дагуу батлагдсан гэх тэр тогтоолдоо л анхаарал хандуулвал эрх зүйн хувьд зөв маргаан болно. Эрэмбэ, харилцаа нь тусдаа гэдгийг анхаараарай. Харин тэрнийгээ ялгахгүйгээр дагаж мөрдөхөд шилжих журмын хуулийн 1-р зүйлийг байхгүй мэтээр маргаад байх шиг байгаа юм. Байгаа.   

-Таныг магадгүй эрх баригчдын хүсэлтэд нийцүүлэн хууль тайлбарлалаа гэх байхдаа.

-Харин ч би ҮХНӨ оруулах явцад болон түүнээс өмнөх ажлын хэсгүүдэд хэтэрхий их шүүмжиллээ гэж их ад үзэгдсэн хуульч шүү, эрх баригчдад. Харин зочин шиг байснаа батласан хойно нь үймүүлээд, Үндсэн хуулийг далимдуулж, төрийн тогтворгүй байдлыг үүсгэх гээд хүмүүсийн толгой эргүүлээд байхыг бол дэмжихгүй. Танин мэдээгүй юмаа, мэддэг юм шиг олон нийтэд ярьж, бичихээ болих хэрэгтэй. Мэддэг, мэддэг юмаараа ярьмаар байна, хүний толгой эргүүлэхгүйгээр. Үндсэн хуулийг тайлбарлахад үр дагавараа хардаг, утга санаагаа хардаг гээд онолын олон юм бий.     

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Г.Мөнх-Эрдэнэ С.Чулууны нэр төрд халдаж, гүтгэсэн асуудлаарх нэхэмжлэлийг Дээд шүүх хангаж шийдвэрлэлээ
"Ame", "Quinto", "ISAIA" зэрэг тансаг дэлгүүрийн эзэн "Premier Tailor"-ын Т.Зориг хар тамхины хэргээр саатуулагдлаа
ТҮРЭЭСЛЭЭД ӨМЧЛӨХ ОРОН СУУЦНЫ ТАЛААР...
ХЗДХ-ийн сайд С.Амарсайханы санаачилгаар “Хүүхэд хамгаалагч цагдаа” ЕБС-иудад ажиллахаар боллоо
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • санал (202.126.88.164)
    үх-ыг хэн нэгэн хүн, хуулийн этгээд тайлбарладаггүй юм. үх юу гэж заасан байна шууд хэрэгжүүлнэ. зарим оронд үх-ыг дээд шүүх нь тайлбарладаг. манай үх-ыг ямар сүббььект тайлбарлахыг заагаагүй.
    2020 оны 04 сарын 08 | Хариулах
  • Зочин (139.5.216.174)
    Энэ нөхрийн гялаан толгой буруу хойшин 1100 Энэ нөхрийн гялаан толгой 100% буруу хойшоо эргэжээ аргагүй л коммунист Болдбаатарын коммунист хүү юм даа...
    2020 оны 04 сарын 08 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Украины цохилтын улмаас Оросыг Крымтэй холбодог стратегийн гүүрний хэсэг нуржээ
    10 мин
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
    12 мин
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
    43 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг 13.30 цагаас хэлэлцэнэ
    52 мин
  • Оросын цэргийн онгоц Сибирьт осолдсоны улмаас зорчиж явсан 19 хүн бүгд амиа алджээ
    54 мин
  • Засгийн газар: Ургац хураалтын урьдчилсан дүнг хэлэлцэнэ
    55 мин
  • ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
    58 мин
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
    1 цаг 2 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа
    17 цаг 15 мин
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    17 цаг 19 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    17 цаг 28 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    17 цаг 36 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    18 цаг 25 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    18 цаг 30 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    18 цаг 41 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    19 цаг 33 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    19 цаг 55 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    19 цаг 58 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    20 цаг 12 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    20 цаг 22 мин
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
24 баримт
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК