Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.23
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Загас агнуурын салбарт авлига өргөн хүрээ хамарч байна

2020-5-31
0
ЖИРГЭХ

Авлига нь загас агнуур, загасан бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн нэмүү өртгийн сүлжээний томоохон асуудал юм. Авлигын үр дагавар нь хууль бус загас агнуурын асуудлаас илүү өргөн хүрээтэй, ноцтой юм. Загасан бүтээгдэхүүн нь хүн амын өдөр тутмын хэрэглээ болоод байна. Сүүлийн 60 жилийн хугацаанд дэлхийн хүн амд ноогдох загасны хэрэглээ 9.9 кг байснаас 19.2 кг болсон. Хүмүүс ихэнхдээ өөрийн газар нутагт байдаг загасыг хэрэглэдэг боловч олон хүн дэлхийн нөгөө өнцгийн загасыг идэх нь бий. Загасан бүтээгдэхүүний дэлхийн худалдааны эргэлт 1976 оноос 2010 онд жилдээ 3.9 хувь юм. Тус салбараас 60 сая хүн шууд, 70 сая хүн шууд бусаар орлого олдог. Энэ нь нөгөө талаас далай тэнгисийн усны нөөцийг хадгалах, ашиглахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Иймд бидний далай тэнгис, гол, мөрөн болон хүнсний хангамжийн сүлжээний таатай байдлыг хангахад загасны аж ахуйн үр ашигтай удирдлага ач холбогдолтой юм. Гэвч авлига үүсэх боломжууд нь загасны худалдаа, хэрэглээг ядуурлын эх сурвалж, тогтвортой байдлын аюул болгодог.

Гурван мэдэгдэхүүн

Загас агнуурын салбар дахь хууль бус, мэдэгдээгүй, зохицуулагдаагүй үйл ажиллагааны талаар судалгаа хийгдэж байсанч тус салбар дахь авлигын асуудал төдийлөн судлагдаагүй юм. Үүнээс гурван үндсэн асуудлыг тодруулж болно. Нэгдүгээрт, загасны аж ахуйн үе шат бүрт, эсхүл загасан бүтээгдэхүүний нэмүү өртөг бий болгох сүлжээнд авлигын олон төрөл оршиж буй талаар НҮБ-ын Мансууруулах бодис, гэмт хэрэгтэй тэмцэх албаны “Өмхийрсэн загас: загасны аж ахуй дахь авлигатай тэмцэх зөвлөмж” тайланд дурдсан байна. Хоёрдугаарт, хууль бус загас агнуураас авлигын үр дагавар илүү ноцтой юм. Өмнөд Африкаас эхлэн Номхон далайн арлууд хүртэлх газар нутгийн нөхцөл байдлаас үзэхэд авлига нь хууль сахиулах үйл ажиллагааг сулруулж, экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалахад хүндрэл учруулж, хууль бус үйл ажиллагааг өөгшүүлж, сайн засаглалыг сулруулж, загас агнуурын хамтарсан удирдлагын хууль ёсны байдлыг бууруулж байна. Түүнчлэн хүний наймаа, боолчлолд боломж үүсгэж байна. Гуравдугаарт, авлига нь зарчмын хувьд өөр юм. Нийтийн албан тушаалтнууд хувийн ашиг хонжооны зорилгоор хууль бус үйл ажиллагааг санаатайгаар үл тоох, эсхүл хөхүүлэн дэмжих нөхцөлд үүсдэг. Гэсэн хэдийч загас агнуурын хууль бус, мэдэгдээгүй, зохицуулагдаагүй үйл ажиллагаа, эсхүл авлига ч бай бүтцийн ижил төстэй сул талууд ажиглагддаг. Үүнд, хууль сахиулах үйл ажиллагааны хяналт сул, загас барих квот хэмжээний хориг, загасны нөөц буурсан зэргээс үүдэлтэй загас агнуурын аж ахуйнуудын ядуурал юм. Загас агнуурын салбар дахь авлигын асуудлыг ойлгохын тулд тус салбарын авлигын асуудлын талаарх олон улсын байгууллагуудын шинжлэх ухааны бүтээл, хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслийн мэдээлэл, тайлан зэргийг Лондонгийн Эдийн засгийн сургууль болон Аделайдын их сургуулийн эрдэмтэд судалжээ. Үйлдвэрлэлийн үе шат бүр дэх авлигын төрлүүдийн талаарх олон тохиолдлуудыг судалсан байна. Эдгээр нь авлига нэг цул зүйл,  нэг төрөл эсхүл нэг цаг үе/орон зайд бус гэдгийг харуулж байна. Авлига нь төрөл бүрийн зөвшөөрөл олгох, улс төрийн авлига, мөнгө угаах, татвараас залилан, хүний наймаа болон бусад асуудалд илэрч байна. Авлигын үйл ажиллагаа нь дэлхийн бөмбөрцөгийн өмнөд хэсэг, эсхүл хөгжингүй орнуудаар хязгаарлахгүй байна. Төрөл бүрийн зөвшөөрөл олгох, гэрээ, хэлцлийн эрх, мөнгө угаах, эсхүл татварын залилангийн асуудал зөвхөн хөгжингүй баян улсад төдийгүй ядуу орнуудад гарч байна. Үүнээс гадна дээрх үйл ажиллагаа нь орон нутгийн эсхүл үндэсний түвшнээс давж олон улсын хэмжээнд үр дагавар нь илэрч байна. Загас агнуурын үйл ажиллагааны авлигын асуудлыг нарийн судалснаар тэдгээрийг илрүүлэх ач тустай юм.

Шинэ хандлага

Загас агнуурын салбар дахь ноцтой авлигын асуудал нь үндсэн, зарим үед сул хэрэгждэг дүрмүүдээс давсан иж бүрэн авлигын эсрэг арга хэмжээ шаардлагатай байгааг харуулж байна. НҮБ-ын Авлигын эсрэг конвенцид ихэнхи улс орнууд нэгдсэн ба хууль бус загас агнуурыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэдэгт санал нэгдсэн. Иймд хууль тогтоомж, гэрээ хэлцлийг нэмэгдүүлэх бус харин асуудлыг тогтоож, хууль, дүрмийг чанд сахиулах нь чухал юм. Зөвхөн гэмт хэрэгтэй тэмцэх, хууль сахиулах явдлыг нэмэгдүүлэхэд анхаарах нь бусад хүчин зүйлс, бодлогын хэрэгслүүдийг орхигдуулахад хүргэдэг. Тухайлбал, зөвшөөрлийг олон нийтэд нээлттэй болгох, засгийн газруудын цахим-порталд барьсан загасны хэмжээг ил зарлаж байх зэрэг нь ил тод байдал, хариуцлагатай байдлыг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой юм. Худалдан авагч, хэрэглэгчдэд загасны гарал үүслийг мэдэх нь чухал байдаг. Ихэнхдээ албан тушаалтнуудын цалин бага, өөрсдийн үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх нөөц хангалтгүй байдаг. Авлигад автсан удирдах албан тушаалтнууд нь ямар нэгэн хариуцлага хүлээхгүй байгааг ажиглаж буй албан тушаалтнууд шударга бус байдал, ёс суртахууны доройтолд ордог.

Загас агнуурын салбар дахь авлигын тархалт, нарийн түвэгтэй байдалд бүтцийн тодорхой хандлагаар хандахгүй байх нь загасны нөөц, экологийн асуудал, загасчдын амьжиргаа зэрэгтэй холбоотой тус салбарын тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд сорилт хэвээр байх болно. Хэрэв эдгээрийг үр ашигтай шийдэхгүй бол үр дагаврууд дээр одоо тулгарч буй загасны хэт их агнуур, цаг агаарын өөрчлөлт, далай, тэнгисийн шүлтлэг байдал алдагдах зэрэг экологийн эрсдлүүд нэмэгдэж улам хүндрэх болно.

Хэдийгээр дэлхий дахины улс төрчид энэхүү сорилтыг ухамсарлаж буй ч энэхүү үзэгдлийн талаар илүү тодорхой ойлголтод тулгуурласан бодлогын иж бүрэн, тохирсон хэрэгслүүдийг боловсруулан ашиглах цаг нь ирсэн байна. Эдгээр нь тухайн улсын соёл, нийгэм, улсад нэвшсэн авлигын үндсэн шалтгааныг устгахад чиглэсэн байх ёстой.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
GTA 6 тоглоомын нээлтийн өдөр Английн 35 мянга орчим сурагч хичээлээ тасалжээ
"Гэртээ ганцаараа" цувралын шинэ ангийг хийж, Маколэй Калкин дүр бүтээнэ
НҮБ-ын олон улсын шүүх Мьянмар улсыг Рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж үзлээ
Трамп, Путин, Ши Жиньпин нарын түүхэн уулзалтаас онцлох таван дүгнэлт
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Нийслэлийн 2027 оны төсвийн төслийн нийт орлогыг 4.6 их наяд төгрөг байхаар тооцжээ
    13 цаг 26 мин
  • Титмийн эзнийг үлдээж, дэлхийн тэмцээнд туулайчилж явсан 30 настай мисс О.Намуунаагийн тухай баримтууд
    14 цаг 17 мин
  • ХҮН нам 2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн штабын даргаа томиллоо
    14 цаг 19 мин
  • С.Цогтбаяр, С.Цацралт нарыг Соёлын элчээр томилжээ
    14 цаг 34 мин
  • "Гэртээ ганцаараа" цувралын шинэ ангийг хийж, Маколэй Калкин дүр бүтээнэ
    14 цаг 41 мин
  • "НЭГДЭЛ" НЭГ САНААГҮЙ БОЛОВ УУ?
    Уржигдар 10 цаг 00 мин
  • АЛТАН ЦОМ: Улсын аварга О.Хангайгийн баг Улсын гарьд М.Лхагвагэрэлийн багийн эсрэг тулна
    Уржигдар 09 цаг 20 мин
  • АЛТАН ЦОМ: Бүрнээ аваргын баг Улсын арслан Ц.Бямба-Отгоны ахалж үлдсэн "Апу, Скайтел" багийн эсрэг
    Уржигдар 09 цаг 10 мин
  • АЛТАН ЦОМ: Хатантынхны анхны барилдаан Дархан аваргын манлайлсан "Увс нуур" багийн эсрэг
    Уржигдар 09 цаг 00 мин
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
    2026-11-20
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
    2026-11-20
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
    2026-11-20
  • “Мөс”, “өвс”, “шавар”, “спийд”, “дроп” зэрэг хэрэглээний нэршилтэй сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар авч, хадгалжээ
    2026-11-20
  • 2000 жилийн настай Хүннүгийн хамгийн том булшийг судалж, 413 эд өлгийн зүйл олжээ
    2026-11-20
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
    2026-11-20
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    2026-11-20
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    2026-11-20
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    2026-11-20
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    2026-11-20
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    2026-11-20
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
24 баримт
  • Титмийн эзнийг үлдээж, дэлхийн тэмцээнд туулайчилж явсан 30 настай мисс О.Намуунаагийн тухай баримтууд
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК