Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.20
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Таны санхүүгийн мэдлэгт

2020-6-16
0
ЖИРГЭХ

Монголбанк, Цагдаагийн Ерөнхий газар, Монголын банкны холбоо хамтран иргэд, харилцагчдадаа чиглэсэн санхүүгийн залилан, луйвраас урьдчилан сэргийлэх чиглэлийн мэдээ, мэдээллийг хүргэх “Ятгах тусам нягтал” аяныг санаачлан зохион байгуулж байгаа билээ.

Энэ удаад уншигч Та бүхэндээ санхүүгийн залилангийн талаар хуулийн болон мэдээлэл технологийн (IT) талаас шаардлагатай суурь мэдээллийг хүргэх зорилгоор цахим банкны үйлчилгээгээр тэргүүлэгч, ХХБ-ны Хуулийн газрын эрх зүйч Х.Арманбек болон Картын удирдлагын газрын цахим банкны эрсдэл хариуцсан менежер Г.Мягмаржав нартай хийсэн товч ярилцлагыг хүргэж байна.


-Сайн байна уу? Та бүхэнд энэ өдрийн мэндийг хүргэе.

-Мягмаржав: Баярлалаа. Энэхүү ярилцлагыг уншиж байгаа бүх хүмүүстээ энэ өдрийн мэндийг хүргэе.

-“Ятгах тусам нягтал” аяны хүрээнд иргэдийн санхүүгийн болон мэдээллийн аюулгүй байдлын боловсрол мэдэгдэхүйц дээшилж байгаа талаар Монголбанкнаас мэдээлээд байна. Санхүүгийн луйвар, залилангийн гэмт хэргийн талаар хуулийн хүрээнд мэдээлэл өгвөл?

-Арманбек: Баярлалаа. Хэн нэгэн иргэн, байгууллагыг хуурч, мэхэлж, итгэлийг нь эвдэж эсхүл баримт бичиг, эд зүйл, цахим хэрэгсэл ашиглан болон зохиомол байдлыг зориудаар бий болгох, бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдүүлэх, урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглах замаар шууд эдийн засаг, мөнгө, санхүүгийн хохирол учруулж байгаа үйлдлүүдийг залилах гэмт хэрэг гэж үздэг. Үүнийг Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн 17.3 дугаар зүйлээр зохицуулж, хариуцлагыг нь тусгасан байдаг.

Харин хариуцлагын хувьд бусдын эд хөрөнгийг залилсан гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд хохирол учруулсан иргэн, байгууллагын хохирлыг барагдуулахын зэрэгцээ торгох, нийтэд тустай ажил хийлгэх, зорчих эрхийг нь хязгаарлах, хорих ялаар шийтгэдэг зохицуулалттай.

-Сүүлийн үед Монгол Улсад санхүүгийн залилан, гэмт хэрэг ямар төрлөөр түгээмэл гарч байгаа ажиглагдаж байна вэ?

-Мягмаржав: Интернэт болон техник технологи хөгжихийн хэрээр санхүүгийн гэмт хэрэг нь маш олон аргуудаар илрэх болсон. Эдгээрээс хамгийн түгээмэл аргуудыг ЦЕГ-ын дэргэдэх Мөрдөн байцаах албаны мэдээлснээр:

  • Үл хөдлөх, хөдлөх хөрөнгө худалдах, түрээслэх, барьцаалах, арилжих нэрийн дор Зээлийн гэрээ байгуулж залилах;
  • Гадаад улсад виз гаргаж өгнө гэж мөнгийг нь залилж авах;
  • Иргэдийн и-мэйл, фейсбүүк хаягт нэвтрэх, мөнгөн зээл хүсэх зэргээр бусдыг залилах;
  • Гар утас худалдаж авна, утсаар ярья гэх нэрийдлээр бусдыг залилж авах;
  • Хуурамч бичиг баримт ашиглаж бусдын эд хөрөнгийг өөрийн эзэмшил, өмчлөлд шилжүүлэн авах;
  • Олон шатлалт, маркетинг, пирамид зэрэг сүлжээний тодотголоор бусдын эд хөрөнгө, мөнгийг залилж авах;

Мөн хамгийн сүүлд COVID-19-тэй холбогдуулан иргэдэд мөнгө хэрэгтэй байгаа учраас хүүтэй мөнгө зээлэх, хоногийн зээл авах, ажлын санал тавих, бараа бүтээгдэхүүн санал болгох, онлайн бизнес гэх төрлийн залилан нийгэмд шинээр ажиглагдах болсон байна.

-“Ятгах тусам нягтал” аянд арилжааны банкууд нэгдэн харилцагчдадаа мэдээлэл хүргэх чухал үүрэгтэйгээр оролцож байна. Иймээс иргэд, харилцагчдын хувьд нэн тэргүүнд анхаарах шаардлагатай зүйлийн тухайд?

-Мягмаржав: Дээр дурдсанаар санхүүгийн гэмт хэрэг нь маш олон аргуудаар илэрч байгаа ч иргэдийн санамсаргүй болон болгоомжгүй үйлдлийг ашиглан залилдаг хэд хэдэн түгээмэл аргууд байдаг. Үүнд:

  • Хувийн мэдээллийг тань шаардсан аливаа линкээр орж, мэдээллээ оруулах;
  • Веб сайт дээр ямарваа нэгэн сугалаанд ялсан, хонжвор хожсон мэдээлэл гэнэт ирсэн  тохиолдолд картын мэдээллээ бүртгүүлэх;
  • https:// буюу SSL нууцлалын сертификатаар хамгаалагдаагүй веб сайтаар үйлчлүүлж, мэдээллээ алдах;
  • Гар утас, и-мэйл хаяг, мессежээр ирэх аливаа кодыг бусдад дамжуулах, алдах;
  • Цахим орчинд өөрийн хувийн мэдээлэл (утасны дугаар, и-мэйл хаяг) гэх мэтийг нийтэлж мэдээллээ алдах;

зэрэг үйлдлүүдээс зайлсхийж, сэрэмжилж чадвал өөрийгөө болон хайртай дотнын хүмүүсээ санхүүгийн залилангаас тодорхой хэмжээнд хамгаалах боломжтой гэж ойлгож болно.

-Санхүүгийн залиланд нэгэнт өртөж, хохирогч болсон тохиолдолд ямар алхам хийх вэ?

-Арманбек: Санхүүгийн залиланд өртсөнөө мэдсэнээс хойш нэн даруй банканд утсаар, и-мэйлээр, биеэр хандаж, интернэт банк болон картын үйлчилгээгээ түр идэвхгүй болгох арга хэмжээг зайлшгүй авах шаардлагатай байдаг. Энэ нь танай гэр бүл цаашлаад байгууллагыг санхүүгийн эрсдэл болон санхүүгийн аливаа луйвар залиланд өртөгдөхөөс сэргийлэх юм. Мөн тухайн гэмт хэрэг болсон газар эсхүл өөрийн оршин суугаа харьяа дүүргийн Цагдаагийн байгууллагад яаралтай бичгээр болон амаар гомдол гаргаж мэдээлнэ. Ийнхүү гомдол, мэдээллийг хүлээж авч, холбогдох ажиллагааг цагдаагийн ажилтан хуульд заасан хугацаанд хийх бөгөөд гэмт хэрэг үйлдсэн болон үйлдэж байгаа газар, гэмт этгээдийг эрэн сурвалжилж, мөрдөх ажиллагаа хийгдэж эхэлнэ. Үүнтэй холбоотой хавтаст хэрэг нээдэг бөгөөд гэмт этгээдийг олж тогтоох зэрэг ажиллагаа явагдаж иргэн, байгууллагад учирсан хохирол барагдуулах ажиллагаа хийгддэг.

-Энэ төрлийн гэмт хэргүүд цахим орчинд түлхүү үйлдэгдэж байна гэж ойлголоо. Харин хохирогч болсон тохиолдолд хууль хяналтын байгууллагад хандсанаар хохирлоо бүрэн барагдуулах боломжтой эсэх талаар тайлбар өгнө үү?

Арманбек: Цагдаагийн ажилтан холбогдох ажиллагааг хийх явцад гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд хохирол учирсан иргэн, байгууллагын хохирлыг сайн дураараа төлөх тохиолдол байдаг эсвэл шүүхийн шатанд хохирлоо нөхөн төлүүлж болдог байгаа.

-Энэхүү ярилцлагын төгсгөлд иргэд болон банкны харилцагчдад юу гэж зөвлөмөөр байна?

-Мягмаржав: Санхүүгийн луйвар, залилах төрлийн гэмт хэрэгт урьдчилан сэргийлэх тухайн цаг хугацаанд иргэн, байгууллагад ямар асуудал тулгамдаж байна түүн дээр тулгуурлаж, тоглолт хийдэг. Зарим луйвар, залиланг таньж мэдэхэд хялбар бол зарим нь энгийн мэт боловч нарийн зохион байгуулалттай олж танихад хэцүү байдаг.

Тийм учраас, сүүлийн үед цахимаар үйлдэх гэмт хэргүүд өсөж байгаа тул энэ төрлийн мэдлэг, мэдээллээ нэмэгдүүлэх, цахим орчинд сэрэмжтэй байж, фейсбүүк, и-мэйл хаягийнхаа нууц үгийг тогтмол сольж хэвших хэрэгтэй. Санхүүгийн суурь мэдлэг, мэдээллийг банкны албан ёсны цахим хуудас, Монголбанк, Санхүүгийн зохицуулах хороо болон www.sankhuugiinbolovsrol.mn сайтаас бүрэн авах боломжтой.

-Урилгыг хүлээн авч, уншигчдад маань хэрэгцээтэй мэдээ мэдээллийг хуваалцсанд баярлалаа. Та бүхний ажилд амжилт хүсье.

-Арманбек: Биднийг урьсан Та бүхэнд ч бас баярлалаа. Уншигчдадаа анхаарал болгоомжтой байж, залилагчдад боломж бүү олгоорой гэж уриалмаар байна.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Үнэт цаасны арилжаа түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ
"Зэсийн баяжмалын арилжааны идэвхжил нэмэгдэж, молибдений баяжмалын үнэ огцом өслөө
Эмэгтэй бизнес эрхлэгчдэд зээлийн батлан даалтын дэмжлэгийг танилцууллаа
Зээлийн батлан даалтын сан ACSIC-ийн 34 дэх удаагийн уулзалтад оролцлоо
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
    11 цаг 14 мин
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
    12 цаг 12 мин
  • Европын 23 орны 23 киног БНСУ-ын Сөүл хотод үнэ төлбөргүй толилуулна
    13 цаг 16 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
    13 цаг 33 мин
  • Үнэт цаасны арилжаа түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ
    13 цаг 40 мин
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
    14 цаг 8 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Ч.Маргад эх орондоо ирлээ
    15 цаг 21 мин
  • "Доха" олон улсын кино наадам эхэллээ
    16 цаг 22 мин
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
    16 цаг 54 мин
  • 8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
    17 цаг 12 мин
  • "Өмнөговийн Хүлэгүүд" баг Зүүн Азийн супер лигийн хоёр дахь тоглолтдоо 29 онооны хожигдлоос эргэн ирсэн ч хожигдол хүлээлээ
    17 цаг 50 мин
  • Д.Трамп Ши Жиньпин, В.Путин нартай түүхэн уулзалт хийхийнхээ өмнө Филиппин саатлаа
    19 цаг 28 мин
  • 13 жилийн хүлээлтийн эцэст “Grand Theft Auto 6” тоглоом дэлхий даяар нээлтээ хийлээ
    20 цаг 12 мин
  • Мьянмар улс Рохинжа үндэстний цөөнхийн эсрэг хийсэн үйлдлийнхээ төлөө геноцидын хэрэгт хариуцлага хүлээх анхны улс болно
    20 цаг 33 мин
  • Японы Кюүшюү аралд 5.3 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
    20 цаг 34 мин
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
    20 цаг 37 мин
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
    20 цаг 43 мин
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ-д зодоглох Монголын 18 бөх
    20 цаг 51 мин
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
    21 цаг 2 мин
  • Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна
    21 цаг 10 мин
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
24 баримт
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК