Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.20
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Шинэ түүх бичих хоёр дахь “эрх” нь У.Хүрэлсүхэд иржээ

2020-7-06
0
ЖИРГЭХ

Улс төрд түүх давтагдах нь бий. Санаж байгаа бол Ардчилсан хувьсгалын үр дүнгээр шинэ Үндсэн хуулиа баталж, хүчин төгөлдөр мөрдөж эхэлсэн 1992 оны сонгуулиар тухайн үеийн МАХН 70 суудлыг авч байв. Зах зээлийн нийгэмд шилжээд удаагүй, нийтээрээ картын бараанд шилжсэн энэ үед төр, нийгмийн зүтгэлтэн П.Жасрайг 17 дахь Ерөнхий сайдаар томилж байлаа.

Өөрөөр хэлбэл, шинэ цагийн Монголын анхны Үндсэн хуулийн дагуу томилогдсон Ерөнхий сайд нь П.Жасрай байсан хэрэг.

П.Жасрай гуайн тухай үр хойч нь бичиж, тэмдэглэн үлдээсэн “Миний өвөө” номонд “Ерөнхий сайдын албыг хүлээн авахад 1990 оноос эхлэн эдийн засаг жил тутам унан, арван жилээр ухарсан. Инфляци жилийн 320 хувьд хүрсэн. Санхүүжүүлж чадаагүй зардал тухайн үеийн ханшаар 160 сая төгрөг, гадаад өр 115 сая доллар болж, лангуу хоосорч, иргэд картаар бараа авдаг болсон байв. Энэ үед хар гоймон, шороон давснаас өөр зүйл лангуун дээр байхгүй байсан даа. П.Жасрай гуайн кабинет үнэ ба гадаад валютыг чөлөөлж, хувьчлалыг эрчимжүүлж, ОУВС-гийн Стэнд бай хөтөлбөрт хамрагдсанаар энэ бүх хүндрэлээс гаргаж, 1996 оны хавар гэхэд улсын санд 5,5 тонн алттай, 120 сая ам.доллартай байснаар барахгүй, одоо ч яригддаг “алдарт” үгийг хэлсэн юм.

“ИЙМ ШИЙДВЭРТЭЙ АРГА ХЭМЖЭЭ АВЛАА. ГАШУУН Ч ГЭСЭН ЭНЭ ЭМ ЭДИЙН ЗАСГИЙГ САЙЖРУУЛНА. ҮҮНИЙ ДАРАА ХОНГИЛЫН ҮЗҮҮРТ ГЭРЭЛ ХАРАГДАНА” гэж хэлжээ.

Хонгилын үзүүрт гэрэл харагдана, яваад очтол Жасрай зогсоно гэх мэтээр хошигнодог “хонгилын үзүүрт гэрэл харагдана” гэдэг үг ийн дэлгэрчээ. Их тооцоотой. Энгийн байдлыг эрхэмлэдэг хүн байж. Конторт нь засвар хийе гэхэд “Зардал их гарна” гээд хавьтуулаагүй юм гэдэг” хэмээн хожим дурсан бичжээ.

1992 оны долдугаар сарын 21-нд байгуулагдсан П.Жасрайн Засгийн газар Ерөнхий сайдын орлогч Ч.Пүрэвдорж, Монгол Улсын сайд бөгөөд Ерөнхий сайдын дэргэдэх Үндэсний хөгжлийн газрын дарга Ч.Улаан, Байгаль, орчны сайд З.Батжаргал, Барилга, хот байгуулалтын сайд Ц.Дамиран, Батлан хамгаалахын сайд Ш.Жадамбаа, Гадаад харилцааны сайд Ц.Гомбосүрэн, Зам, тээвэр, холбооны сайд Р.Сандалхан, Сангийн сайд Д.Даваасамбуу, Соёлын сайд Н.Энхбаяр, Түлш, эрчим хүчний сайд Б.Жигжид, Худалдаа, үйлдвэрийн сайд Ц.Цогт, Хууль зүйн сайд Н.Лувсанжав, Хүн ам зүйн бодлого, хөдөлмөрийн сайд Э.Гомбожав, Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайд Ц.Өөлд, Шинжлэх ухаан, боловсролын сайд Н.Өлзийхутаг, Эрүүл мэндийн сайд П.Нямдаваа, Геологи, эрдэс баялгийн сайд Д.Цогбаатар гэсэн бүтэц, бүрэлдэхүүнтэй ажилласан байдаг.

Үүнээс хойш, түүнээс цааш ардчиллыг “тунхаглаж” ирсэн АН-ын шошготой М.Энхсайхан, Ц.Элбэгдорж, Ж.Наранцацралт, Р.Амаржаргалын Засгийн газрыг 1996-2000 онд эмхлэн байгуулж, Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж, М.Энхболд, С.Баяр, С.Батболд, Н.Алтанхуяг, Ч.Сайханбилэг, Ж.Эрдэнэбат хүртэл Ерөнхий сайдыг томилж, тодорхой хугацаанд ажиллажээ.

Гагцхүү 1992 онд баталсан Ардчилсан Үндсэн хуулийн хүрээнд байгуулж асан П.Жасрай гуайн Засгийн газраас хойшхи 28 жилийн хугацаанд дахин шинэ дүрмээр явах хууль зүйн боломжийг хэрэгжүүлэх боломж У.Хүрэлсүхэд иржээ.

1996-2000 онд сөрөг хүчин явсан МАН-ын Бүлгийн болон Намын даргаар ажиллаж байгаад удаахь сонгуульд нь үнэмлэхүй олонхи буюу 72 суудалтай болгоход голлох нөлөө үзүүлсэн хүн нь мэдээж Н.Энхбаяр. Түүнээс хойш эсвэж, хамтарч явсаар 2016 оны сонгуульд дахин 65 суудалтай болгосон нь М.Энхболдын гавьяа.

Н.Энхбаярын даргалдаг МАХН-ыг МАН-аас салгаж харах боломжгүй шиг 2000, 2016 оны сонгуулийн ялалтыг тухайн үеийн дарга нараас холдуулах нь өрөөсгөл.

Харин 2016 онд үзүүлсэн Намынхаа амжилтыг бататгаж, С.Баяраас хойш хоёр дахь удаагаа өөрөө Ерөнхий сайд, Намын даргаар улиран ажиллах хувь тохиол нь У.Хүрэлсүхийнх байв. Ялгаатай нь, 2019 оны арваннэгдүгээр сард баталж, өнгөрсөн тавдугаар сарын 25-наас хүчин төгөлдөр мөрдөж эхэлсэн Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн хүрээнд танхимаа бүрдүүлэх боломж нь мөн л түүнийх болж байна. Хуульд заасны дагуу Ерөнхийлөгч Х.Баттулгатай зөвшилцөхөөр хүргүүлсэн Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүний прогзноз парламентад өргөн барьснаар ил болох учиртай.

Түүний дараа танхимынхаа сайд нарыг томилж, чөлөөлөх, огцруулах эрх нь У.Хүрэлсүхэд Үндсэн хуулиар нээгдэнэ. 

Хамгийн гол нь, зах зээлийн нийгэмд шилжиж, шинэ Үндсэн хуулиа баталсан 1992 онд П.Жасрайг намынх нь удирдлагууд Ерөнхий сайдад нэрийг нь дэвшүүлэн томилуулж, Ерөнхий сайдаар ажиллуулж байсан шиг коронавирусийн цар тахлаас үүдсэн эдийн засгийн агшилт, төсвийн орлогын тасралттай амаргүй цаг үед У.Хүрэлсүх гүйцэтгэх засаглалын тэргүүнээр улиран ажиллахаар болж байна. Цар тахлаас үүдсэн хөл хорио, хориг арга хэмжээний нөлөөнд төсвийн орлогын голчлон бүрдүүлэгч хувийн хэвшлийн үйл ажиллагаа доголдож, эдийн засаг 10.7 хувиар агшсан нь араасаа олон сөрөг үр дагаврыг дагуулах болсон. 

Ирэх оноос төлж эхлэх дараалсан бондын төлбөрүүд ч үүнд "нэмэр" болох нь тодорхой. 

Ардчилсан Үндсэн хуулийн хүрээнд анхны Засгийн газрыг байгуулах "үүрэг"-ийг П.Жасрай гуайд ногдуулж байсан бол Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн хүрээнд танхимаа байгуулах эрхийг У.Хүрэлсүхэд олгосон нь энэ. 

Г.Эрхэс

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
СЗХ-ны гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгууллаа
Танилц: Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (7)

  • Зочин (31.165.231.3)
    toriin luivarchidad zai tavij ogohgui shudarga yzeed baihad Hyrelsyh hezee neg zagt setgel amar hiisen umtai ner hyndtei ard tymendee hyndlegdsen hyn bolj nasnii amraltaa aih ayulgui ongoroohiin toloo l ajillah heregtei, ...
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • ард (103.26.194.42)
    ЯМАРТАЙ Ч УЛС ОРНОО БОДОХ Л ХЭРЭГТЭЙ ЮМ ГЭДГИЙГ ОЙРХНЫ ТҮҮХ ӨГҮҮЛЭЭД БАЙНА. СУРГАМЖТАЙ Л ЗҮЙЛ. НОЁН НУРУУГАА Л БАРЬЖ ЯВАХ НЬ ЗҮЙТЭЙ.
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • Irgen (192.82.73.142)
    За даа одоо ч итгэх ч юм алга даа. Хэдэн жилийн дараа Энхбаяр. Эрдэнэбат нарынх шиг хувь заяа энэ хунийг хулээж байж ч магадгуй л юм байна.
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • Зочин (103.212.116.221)
    залуу хүнд итгэл өгсөн ажиллана гэдэт бид итгэж байна
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • zochin0420 (192.82.67.210)
    shineer sanal tavin yarigdaj bgaa humuusees hamgiin shildeg gesen hedhen humuus bgaagiim neg ni Sodbaatar, Sarangerel
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • zochin1 (66.181.161.60)
    SODBAATAR BOL ASUUDLIIG BODIT TALAAS NI HARJ VNELELT DVGNELT HIIJ CHADDAG SHUDARGA HVN. YRIJ HELJ BAIGAA ZVIL NI ZOW L BAIDAG. IH YM HIIH HVN DEE DEMJIJ BAIGAA SHV SODBAATAR
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • zochin1 (66.181.161.60)
    СОДБААТАР ГИШҮҮННД ИХ ИТГЭЖ ЯВДАГ. ХИЙЖ БҮТЭЭСЭН АЖЛУУД НЬ МАШ МУНДАГ ШҮҮ. ӨШӨӨ ИЛҮҮ ОЛОН ХУУЛЬ БОЛОН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ ХҮЛЭЭЖ БАЙГАА ГЭДЭГТ ИТГЭЖ БАЙНА. АМЖИЛТ
    2020 оны 07 сарын 06 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
    7 цаг 12 мин
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
    8 цаг 10 мин
  • Европын 23 орны 23 киног БНСУ-ын Сөүл хотод үнэ төлбөргүй толилуулна
    9 цаг 14 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
    9 цаг 31 мин
  • Үнэт цаасны арилжаа түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ
    9 цаг 37 мин
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
    10 цаг 6 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Ч.Маргад эх орондоо ирлээ
    11 цаг 19 мин
  • "Доха" олон улсын кино наадам эхэллээ
    12 цаг 20 мин
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
    12 цаг 52 мин
  • 8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
    13 цаг 10 мин
  • "Өмнөговийн Хүлэгүүд" баг Зүүн Азийн супер лигийн хоёр дахь тоглолтдоо 29 онооны хожигдлоос эргэн ирсэн ч хожигдол хүлээлээ
    13 цаг 48 мин
  • Д.Трамп Ши Жиньпин, В.Путин нартай түүхэн уулзалт хийхийнхээ өмнө Филиппин саатлаа
    15 цаг 26 мин
  • 13 жилийн хүлээлтийн эцэст “Grand Theft Auto 6” тоглоом дэлхий даяар нээлтээ хийлээ
    16 цаг 10 мин
  • Мьянмар улс Рохинжа үндэстний цөөнхийн эсрэг хийсэн үйлдлийнхээ төлөө геноцидын хэрэгт хариуцлага хүлээх анхны улс болно
    16 цаг 31 мин
  • Японы Кюүшюү аралд 5.3 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
    16 цаг 32 мин
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
    16 цаг 35 мин
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
    16 цаг 41 мин
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ-д зодоглох Монголын 18 бөх
    16 цаг 49 мин
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
    17 цаг 0 мин
  • Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна
    17 цаг 8 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
24 баримт
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК