Тулгар төрийн 2229 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 814 жил, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ойн баяр өнгөрсөн хоёр өдөр XIII зуун цогцолбор болон Хүй долоон худагт болж өнгөрлөө. Коронавирусийн цар тахалтай холбогдуулж, Үндэсний их баяр наадмыг нийслэлээс 96 км зайтай XIII зуун цогцолборт зохион байгуулсан нь энэ.  Наадмын нээлтийг үзэгчгүйгээр “Херо”-гийн Б.Баатарын найруулснаар видео контент хэлбэрээр бэлтгэж, телевизээр дамжуулан хүргэсэн нь олон нийтийн зүгээс сайшаал, шүүмжлэлийг зэрэгцэж хүртэх шалтгаан болов.

Ямар ч байсан дэлхий нийтийг түгшээсэн цар тахлын хүрээнд Монгол түмний уламжлал болсон наадмыг хоёр өдрийн турш амжилттай зохион байгуулсан нь өөрөө баярлаж, бахархах шалтгаан мөн үү мөн.

Наадмын хүчит бөхийн барилдаанд улс, аймгийн алдар цолтой 512 бөх зүлэг ногоон дэвжээнээ зодоглосноос Увс аймгийн Давст сумын харьяат, “Алдар” спорт хороо, “Увс нуур” дэвжээний бөх Пүрэвийн Бүрэнтөгс ес даван түрүүлж, аварга цолны болзол хангасан юм. Хэдийгээр наадам албан ёсоор хөшгөө хаасан ч хаанахын бөх, морь, өнгөтэй, хурдтай байсан нь жил дамнан яригддаг нь манайд тогтсон жишиг. Үүний хажуугаар “Тоёота мотор корпорац”-иас жил бүр уламжлал болгон олгож ирсэн наадмын түрүү бөхий бай шагнал энэ удаад эзэндээ “очсонгүй”. Очсонгүй гэдэг нь шалтгаантай. Учир нь, уламжлал ёсоор наадмын түрүү бөхөд “Land Cruiser 200” маркийн автомашиныг олгосонгүй.

Харин Үндэсний их баяр наадмын албан ёсны түншээр ажилласан “Тоёота мотор корпорац”-иас хүчит бөхийн барилдааны түрүү бөхийн нэрэмжит “Тоёота” маркийн “HIACE” автомашиныг нийслэлийн Эрүүл мэндийн газарт хүлээлгэж өгсөн юм.

Ингэснээр “Ковид-19” халдварын үед нийслэлийн авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх товчоодод нээсэн эрүүл мэндийн хяналт, гэрийн тусгаарлалт болон эрүүл мэндийн байгууллагуудын бэлэн байдлыг хариуцан ажиллах боломжтой болох аж. Өөрөөр хэлбэл, зорчигч тээврийн зориулалт бүхий 16 хүний суудалтай, албаны хэрэгцээнд ашиглахад нэн тохиромжтой тус автомашиныг нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагуудын эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг дэмжих, уялдаа холбоог сайжруулахад голчлон ашиглах юм байна.

Жил бүрийн наадмын түрүү болон Улсын цолонд хүрсэн бөхчүүдэд нутгийн зөвлөл, харьяа байгууллагаас нь том оврын жийп автомашин, орон сууц мялаах нь манайд бий болсон уламжлал.

Харин тэрхүү уламжлалыг энэ удаад эвдэж, Үндэсний их баяр наадмын түрүү бөхийн бай шагналыг эмнэлгийн байгууллагад гардуулсан нь өөрөө зөв жишиг байв. Гаднын зээл тусламж, хандив эс бөгөөс улсын төсөвт санхүүжилтийг нь суулгадаггүй л юм бол өөрсдийн эрх үүргийн хүрээнд тэр бүр аваад байдаггүй, тийм ч бололцоогүй эмнэлгийн байгууллагад шаардлагатай автомашиныг олгосон нь алга таших шалтгаан. 

Г.Эрхэс