Нялх биетэй эмэгтэйд I төрөхийнхөн хүнлэг бус хандсаны төлөө У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар огцорсон нь саяхны үйл явдал. Энэ бол төрийн жирийн албан хаагч, Ерөнхий сайд хоёрын “амь” нэг утсан дээр зэрэгцэн тогтдог гэсэн санаа. Угтаа бол энэ зөв зарчим. Төрийн нэрийн өмнөөс л тэд иргэдэд үйлчилж, төрийн нэрийн өмнөөс л тэд шийдвэр гаргадаг.

Төрийн хурааж авсан татвараар л тэд цалинждаг. Жирийн эмчийн алдаа Засгийн газраа огцруулах хэмжээнд хүрсэн энэ асуудлын талаар Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн огцрох өргөдлийг УИХ-аар хэлэлцэх үеэр бишгүй олон гишүүн байр сууриа илэрхийлсэн. Тэдний нийтлэг санаа нь төрийн нэрийн өмнөөс үүрэг хүлээсэн хүний алдаа Монгол Улсын Засгийн газрын хувь заяатай тэнцэж байгаа тухай байв.

Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн, өдгөөгийн БШУ-ы сайд Л.Энх-Амгалан “Тангараг өргөсөн 198000 төрийн албан хаагчдын хувьд хар дарсан зүүд шиг ийм өдөр болж байна. Ард түмнийхээ эрүүл мэндийнхээ төлөө нүд цавчилгүй ажиллана гэж тангараг өргөсөн цөөхөн хэдэн эрүүл мэндийн салбарын балмад, ёс суртахуунгүй, хүн ёсны бус энэ үйлдлээс болж Монгол төрийн нэр сэвтэж байна. Цар тахлын үед бүхэл бүтэн нэг жилийн турш эрүүл мэнд, амь насаа золиосолж ажилласан 1000, 1000 төрийн албан хаагчдын хичээл зүтгэлийг баллуурдаж хаялаа. Их харамсаж байна. Сахилга хариуцлага, ёс суртахууны манлайлал энэ танхимаас эхлэх ёстой” гэж хэлж байлаа. Гэтэл энэ үйл явдал өрнөөд хоёр сарын ч хугацаа өнгөрөөгүй байхад төр нь төртэйгөө хамтран ажиллах тухай, бүр түүнийгээ гар хөлийн үсэг зурж баталгаажуулсан тухай мэдээ чих дэлслээ. Тун сонирхолтой байгаа биз. Юмыг энгийншүүлээд ойлгочиход их амар л даа.

Нэг гэр бүлээр жишээ татахад, аав хүү хоёр хоорондоо албан ёсоор гэрээ байгуулаад, нотариатаар батлуулаад аяга таваг угаах асуудлыг шийдвэрлэж байвал ямар санагдах вэ. Ухаандаа ийм л зарчим руу манай төр орчихжээ.

Саяхан төрийн өмчит зургаан их сургууль хамтарч ажиллах болсон талаар Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан олон нийтийн сүлжээнд нийтэлжээ. Үг үсгийн зөрүүгүйгээр түүний постыг оруулбал, “Төрийн өмчийн зургаан их сургууль хамтарч ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурж энэ бичиг баримтыг өчигдөр Засгийн газрын хуралдаанаар баталгаажуулсан. Ингэснээр хөтөлбөрийн давхардал арилна. Үүнээс гадна нэг нэгнийхээ кредитийг хүлээн зөвшөөрөх, дундын номын сантай болох, лаборатори ашиглах зэрэг 40 орчим чиглэлд хамтрахаар болж байгаа юм. Энэ хамтын ажиллагааны гэрээ нь судалгааны сургууль болох суурийг бэхжүүлнэ” гэсэн байна. Үнэхээр сайдын хэлж байгаачлан дундын номын сан, лаборатори зэрэгтэй болж, хөтөлбөрийн давхардал арилах талаас нь харвал зөв хэрэг, зөв ч санаачилга. Гэхдээ энэ ажлыг төр угаасаа хийх ёстой, сайд угаасаа зохицуулах үүрэгтэй биз дээ.

Заавал “Санамж бичиг” байгуулж байж, тэрийг нь бүр Засгийн газар баталж байж төрийн өмчит сургуулиуд хоорондоо хамтран ажиллах ёстой гэж үү. Нэг үхрийн эвэр доргиход мянган үхрийн эвэр доргидог гэдэг.

Нэг төрийн албан хаагчийн алдаанаас болж 198 000 төрийн албан хаагчид хар дарсан зүүд шиг өдөр болсон гэж Л.Энх-Амгалан гишүүн хэлсэн. Түүний энэ өнцгөөс харвал төр гэдэг нэг л зүйл. Нэг л зүйлийн төлөө төрийн 198 000 албан хаагч ажиллаж байгаа гэсэн үг. Гэтэл энэ хүмүүсийг хооронд нь хамтарч ажиллуулахын тулд санамж бичиг байгуулах хэмжээнд хүрсэн бол нэг бол хамтарч ажиллаж чаддаггүй сургуулиудын удирдлагаа, үгүй бол хамтран ажиллах ёстой гээд үүрэг өгч чадаагүй сайдаа солих ёстой юм биш үү!?

Энгийн нүдээр харахад Л.Энх-Амгалан сайд салбараа хүчрэхээ байгаад “Санамж бичиг”-т найдаж байгаа юм шиг үзэгдэх юм. Ер нь бол санамж бичиг бол хамтран ажиллах гэрээ ч биш. Заавал тэрийг биелүүлэх албагүй гэж албан ёсоор үздэг юм билээ.

Тэр ч утгаараа үе үехэн төрийн албаныхны дунд, тэр тусмаа яамд, агентлагийн хооронд гардаг “Хамтран ажиллах тухай санамж бичиг”, “Харилцан ойлголцлын тухай санамж бичиг”-үүд хоосон цаас болоод л өнгөрдөг. Угаасаа нэг танхимд суугаа хоёр сайд хамтран ажиллах тухай ярьдаг, нэг түвшний сургуулиудыг удирдаж байгаа зургаан захирал сайдынхаа өрөөнд санамж бичиг байгуулж байж хамтран ажиллана гээд сууж байдаг улс манайхаас өөр байдаг ч юм уу, үгүй ч юм уу. Товчхондоо, төрийн өмчит сургуулиуд заавал хамтрахдаа хүрвэл санамж бичиг байгуулдаг, тэгж байж хөдөлдөг байж болох уу. Эсвэл Монголын төрийн байгууллагууд, төрийн өмчит байгууллагууд хоорондоо ойлголцдоггүй хоёр тийшээ хараад суучихдаг хэрэг үү. Угтаа бол жирийн эмчийн хайнга зан, хариуцлагагүй үйлдэл Ерөнхий сайдыг, Засгийн газрыг огцруулж байгааг харвал Монголын төр нэгдсэн нэг бодлого, нэг багаар урагшилдаг гэж ойлгомоор.

Гэвч төрийн өмчит сургуулиудаа хамтран ажиллуулах гэж хоорондо нь санамж бичиг байгуулуулан ёслол үйлдэж байгаагаас нь харвал төрийн байгууллагуудын уялдаа холбоо гэх юм үнэндээ алга бололтой дог оо.

С.Сүлд