Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Хөгжлийн банкны алдааг татвар төлөгчид үүрэх ёсгүй

2022-1-28
0
ЖИРГЭХ

-Н.Мөнхбатын үед Хөгжлийн банкнаас хамгийн чанаргүй зээл гарчээ-

Монгол Улсын Хөгжлийн банкны нөхцөл байдлыг дүгнэхэд ердөө хоёрхон тоо дурдахад л хангалттай. Нийт гаргасан зээлийнх нь 55.3 хувь улс төр-бизнесийн нөлөө бүхий этгээдүүдийн гараар орж, эргэн олдоохоосоо өнгөрсөн. Нэгэнт гаргасан мөнгөө эргүүлэн олж авч чадахгүй болохоор 800 сая ам.долларын гадаад зээлээ төлөх чадваргүй болтлоо санхүү нь доройтжээ. Монгол Улсын Засгийн газрын гадаад зах зээл дээрх нэр хүнд ингэтлээ унав. Яагаад гэвэл, Хөгжлийн банк нь олон улсын нэр хүндтэй хөрөнгийн бирж, банк санхүүгийн салбарт олон удаагийн бонд гаргаж, Засгийн газрыг төлөөлсөн нэр хүнд бүхий хуулийн этгээд. Санхүүгийн чадавх талаасаа улсын хөгжилд хувь нэмэр оруулах ёстой тусгай хуульчлагдсан сүбъект. 

Гэтэл ийм хөгжлийн статустай тусгай байгууллагыг улстөрчид удирдаж, тэд нь хань хамсаатнууддаа зээл олгосоор дампуурах түвшинд авчрав. Хамгийн сүүлд мэдэгдсэн нь өнгөрсөн хэд хоногийн турш хэвлэлээр ил болсон 25 компани. Тэдний ард байгаа нь ил болсон улстөрчид. Улсын экс ерөнхийлөгчөөс Х.Баттулга, УИХ-ын экс гишүүн Б.Ундармаа, Ё.Отгонбаяраас эхлээд шүүх, хууль хяналтынхан, хотын удирдлагууд хүртэл энэ банкны хөрөнгөд гар дүрж амжсан байна. Тиймээс үүнийг авлигын сүлжээ гэж үзэхээс өөр аргагүй. Үүнийг Хөгжлийн банкны одоогийн захирал Н.Мандуул зарлаад өгчихлөө. Бараг зээл бүрийн ард төрд өндөр албан тушаал хашиж байсан болон хашиж байгаа улстөрчдийн нэр явж байгаа учраас Ерөнхий сайдаас өгсөн чиглэлийн дагуу Авлигатай тэнцэх газартай хамтран ажиллаад эхэлсэн байна. Угаасаа ингэж ил зарлаж, тэмцэхгүйгээр эхний ээлжид 840 гаруй тэрбум төгрөгөөр яригдаж буй чанаргүй зээлийг буцаан олж, улсыг алдагдалгүй болгоно гэдэг бүтэхгүй зүйл. 

Хөгжлийн банкны захирал Н.Мандуул “Хөгжлийн банк өөрөө гадна, дотноос урт хугацаатай хөрөнгө татаж, улс орныхоо хөгжилийг дэмжих үүрэгтэй. Гэвч цаашид энэ үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болох нөхцөл байдал үүсээд байна. Ирэх 2023 онд олон улсын хөрөнгө оруулагчдад 800 сая орчим ам.долларын зээлийн эргэн төлөлтөө буцаан хийх ёстой.

Хөгжлийн банк гаднаас татаж буй зээлийн дундаж хүү 8 хувь байгаа. Хэрэв зээлдэгчдээс мөнгө гаргуулж авч чадаагүй тохиолдолд энэ хүүг Хөгжлийн банк өөрөө төлөөд явна гэсэн үг. Тиймээс зээлээ төлөлгүй шүүхийн шатанд очсон 25 зээлдэгчдийн мэдээллийн ил тод зарласан. Хөгжлийн банк өөрөө төрийн мэдлийн банк. Хөгжлийн банк гаднаас авсан зээлээ төлж чадахгүй бол төр үүрэг хүлээнэ. Хөгжлийн банк өөрийн эх үүсвэрээ өрөө төлж чадахгүй бол Засгийн газар төлбөрт унана” гэв. Өөрөөр хэлбэл, Хөгжлийн банкны зээлдэгчид өрөө төлөхгүй бол Монгол Улс олон улсад дампуурлаа зарлах нөхцөл байдал хэдийн үүсчихжээ. Ямартай ч зээлдэгчдийн хувьд ойлгомжтой, нэр устай, авсан мөнгөний хэмжээтэйгээ бүртгэл нь АТГ-д хүрэв. Одоо татвар төлөгчид хууль хүчний байгууллагаас шаардах л асуудал үлдлээ. АТГ-ын мэдээллээр, Хөгжлийн банкнаас төсөл хөтөлбөрүүдэд зээл олгох явцад авлига, албан тушаалын гэмт хэрэг үйлдэгдсэн найман хэрэг  тогтоогдсон байна. Жишээ нь, Хөгжлийн банкны гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан Н.Мөнхбат, Б.Батбаяр хэргийг дурджээ. Н.Мөнхбатын хувьд  Хөгжлийн банкинд хохирол учруулсан нь тогтоогдсон ч хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан шалтгаанаар цагаадсан. Харин Б.Батбаярын хэргийг шалгаж байгаа аж. 

Үүний зэрэгцээ Хөгжлийн банкнаас ийм хэмжээний чанаргүй зээл олгосон нөхдийг эрэлт улс орон даяараа мордлоо. Аливаа банкны мэдээлэл нийтэд ил биш ч тоотой бүртгэлтэй байдаг учраас зээл олгосон нөхдийн мэдээлэл мөн гараад ирлээ. Хөгжлийн банкны найдваргүй зээлдэгчдийн ард улстөрчид явж байгаа хэвлэлүүд ээлж дараалан ил болгосоор байгаа. Төрөөс Хөгжлийн банк байгуулах шийдвэр гаргасан 2011 оноос хойш нийт таван захирал удирдсан байдаг. Одоо ажиллаж буй зургаа дахь Н.Мандуул гэдэг Сангийн яамны угшилтай хүн байна. Хамгийн анх Ким Жан Жин гэх солонгос захиралтай байжээ. Тэр хүн ажиллах хугацаандаа 294 тэрбум төгрөгийн зээлийг “Хөтөлийн цемент, шохой”-н үйлдвэрт олгосон. Энэ зээл чанаргүй активт ороод явж байгаа.

Дараа нь Эдийн засгийн хөгжлийн сайд асан “Фортуна” Н.Батбаярын хүн гэгддэг Н.Мөнхбат Хөгжлийн банкийг удирдаж, 2012-2016 онд дөрвөн жил ажилласан. Н.Мөнхбат ажилласан хугацаандааа 960 тэрбум төгрөгийн зээл гаргасан нь мөн л чанаргүйтсэн. 2016 онд МАН засгийн эрхэнд гарсны дараа УИХ дахь тус намын бүлгийн эдийн засгийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан Б.Батбаяр Хөгжлийн банкийг удирдах болсон. Тэрбээр 2019 оны тавдугаар сарыг хүртэл ажиллахдаа, 487 тэрбум төгрөгийн чанаргүй актив үйлдвэрлэжээ. Б.Батбаярыг залгуулаад УИХ-ын  Г.Амартүвшин Хөгжлийн банкийг удирдсан. Түүний үед Хөгжлийн банкнаас 33 тэрбум төгрөгийн чанаргүй зээл гарсан байх жишээтэй.

Энэ мэтээр Хөгжлийн банкны үе үеийн удирдлагын гаргасан зээл өдгөө 1.7 их наяд төгрөг чанаргүй болж хуримтлагджээ. Дээр нь 200 тэрбумаар хэмжигдэх эргэлзээтэй зээл байна. Эд бүгд хууль хяналтын байгууллагаар орж, шүүхийн шатанд очих магадлал өндөр. Өөр нэг ноцтой зүйл байгаа нь  Хөгжлийн банкны нийт актив 3.2 их наяд төгрөг байгаа. Гэтэл үүний 25 хувь нь ямар нэг бодит барьцаагүй олгогдсон зээл байгаа юм. Хуулиараа шүүхийн шийдвэр гарсан ч ямар нэг барьцаа хөрөнгөгүй нөхцөлд шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх үйл явц хэрэгжихэд бэрх гэсэн үг.   

Дашрамд дурдахад, Хөгжлийн банк цаашид хэн дуртай нь зээл өгөхгүй бөгөөд зөвхөн “Шинэ сэргэлтийн бодлогo”-ын хүрээнд УИХ-аас баталж өгсөн 20 багц арга хэмжээний хүрээнд ажиллах чиг гарсан. Гэвч өмнө нь гаргасан зээлээ эргэн төвлөрүүлж чадахгүйгээр “Шинэ сэргэлтийн бодлогo”-ыг дэмжих боломжгүй.

О.Балдан-Очир

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Эмэгтэй бизнес эрхлэгчдэд зээлийн батлан даалтын дэмжлэгийг танилцууллаа
Зээлийн батлан даалтын сан ACSIC-ийн 34 дэх удаагийн уулзалтад оролцлоо
Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
“Нэткапитал ХБҮЦ 2.0”-ийн анхдагч зах зээлийн арилжаа эхэллээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (5)

  • Онон (122.201.21.240)
    Одоо шудрага, зоригтой асуудалыг шийдэх хэрэгтэй АН шиг өршөөлөлын хууль гаргаж ард иргэдийг доромжлож болохгүй шүү...
    2022 оны 01 сарын 29 | Хариулах
  • irgen (66.181.187.88)
    busdiigaa baitugai ulsaa ch bodohgui terbum terbumaar ni idej uuchihaad bankii ni dampuuruulaad yal zavshih sanaatai yamar tsaisan tsagaandaa garsan luivarchid ve.bugd setguulchidtei negdej temtseh heregtei.
    2022 оны 01 сарын 28 | Хариулах
  • Зочин (66.181.188.62)
    Хэнтий аймгийн засаг дарга байсан Ганбямба-н хүү Дөлгөөн чинь энэ зээлүүдийн барьцаа хөрөнгийг ххриуцаж ажиллах ёстой байсан. Учир нь Хөгжлийн банкны эрсдэл хариуцсан захирал 2 жил хийсэн. Гэтэл тэр ажлаа эс үйлдлээр хийж улсад энэ хохирлын үүдийг нээсэн, эсвэл өмнө олгосон зээл бол асуудлаа эрт ярилцаж учрыг нь олох байсан. Тэр хунтайэ тэгээгүй, бүр Төрийн банкны гүйцэтгэх, Монгол банкны ерөнхийлөгч гээд улам дээшээ ниссэн. Хэзээ газарт хөрсөндөө бууна даа. Ийм малуудаар төрийн томилгоог дүүргэчихээд ангайгаад суудаг МАНгарууд ч бас байх. Хүүк ахтайгаа зузаан болохоор л ийм байдаг юм уу
    2022 оны 01 сарын 28 | Хариулах
  • Дорж (103.29.144.173)
    Хөөн хэлэлцэх хугацаа гэж ял завшдаг юмыг хүчингүй болгоод нэр ус бүхий хүмүүсийн үр хүүхэд аав ээж ах дүүгийн бүгдийнх нь хөрөнгийг хурааж улсыг өрийг цайруулах ёстой
    2022 оны 01 сарын 28 | Хариулах
  • Зочин (64.119.17.108)
    Зөвхөн Мөнхбат бишээ. Бүгдийг нь шалга. Амартүвшин нар 33 тэрбумын зээл авсан түүнийг юунд зарцуулсан эргэж төлөгдсөн эсэхийг шалгаж буруутай бол гишүүнээс эргүүлэн татаж хариуцлага хүлээлгээрэй
    2022 оны 01 сарын 28 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    15 цаг 15 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    15 цаг 23 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    15 цаг 32 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    16 цаг 20 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    16 цаг 25 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    16 цаг 36 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    17 цаг 29 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    17 цаг 51 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    17 цаг 54 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    18 цаг 8 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    18 цаг 18 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    18 цаг 20 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    18 цаг 25 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    18 цаг 37 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    18 цаг 38 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    18 цаг 53 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    18 цаг 57 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    18 цаг 57 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    19 цаг 10 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    19 цаг 14 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК