БАРИМТ 1
Бүгд Найрамдах Руанда улс нь 26338 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай Африкийн их нууруудын бүс нутаг буюу тивийнхээ зүүн урд болон төв хэсэгт байрладаг далайд гарцгүй орон. Экваторын шугамаас үл ялиг өмнө зүгт байрладаг тус улсын нийслэлийг Кигали гэдэг.
БАРИМТ 2
Руанда улсын хүн амын нийт тоо 13 сая бөгөөд тэдний 99 хувийг руандачууд буюу банярванд үндэстний хүмүүс бүрдүүлдэг. Харин шашны хувьд нийт руандачуудын 94 хувь нь христийн шашныг шүтдэг. Мөн Руанда улс нь дэлхийн 22 дахь хамгийн их хүн амын нягтшилтай орон.
БАРИМТ 3
Руанда улс нь Уганда, Танзани, Бурунди болон Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго улсуудтай хиллэдэг. Тус улсын баруун хэсгийн газар нутаг ихэвчлэн уулархаг бүс нутгаас бүрддэг бол зүүн урд тал нь ерөнхийдөө халуун орны саваннагаас тогтдог. Руанда улсын иргэд ихэвчлэн хөдөө орон нутагт суурьшин амьдардаг ба тэдний дундаж нас нь дөнгөж 19.
БАРИМТ 4
Руанда улс ерөнхийлөгчийн засаглалтай ба уг улсын одоогийн ерөнхийлөгчийг Поль Кагаме гэдэг. Тэрбээр 2000 оноос хойш өнөөдрийг хүртэл тасралтгүй 22 жилийн турш Руанда улсын ерөнхийлөгчийн албыг хашиж байна. Харин ерөнхий сайдыг нь Эдуар Нгиренте гэдэг.
БАРИМТ 5
Одоогийн Руанда улсын газар нутаг дээр хамгийн анх суурьшсан хүмүүс бол ойролцоогоор 1.5 метрийн өндөртэй Пигми овгийн хүмүүс. Харин манай эриний 5-11-ээр зуунд хутучууд, 14-ээр зууны эхэн үед туцичууд Руанда улсын нутаг дэвсгэрт тус тус ирж суурьшицгаасан.
БАРИМТ 6
Хөрш орнуудтай нь харьцуулахад Руанда улсад бүртгэгддэг авилгын хэргүүд харьцангуй бага хувьтай байдаг. Мөн Руанда бол гишүүдийнх нь 50-аас их хувийг эмэгтэйчүүд бүрдүүлдэг парламенттай дэлхий дээрх гуравхан орны нэг. Үлдсэн хоёр орнууд нь Куба болон Боливь.
БАРИМТ 7
Руанда улсын газар нутагт хөл тавьсан анхны Европ гаралтай хүн бол британи эрэл хайгуулч Ханнинг Спеке. Тэрээр Руанда улсад 1858 онд очсон ба тус бүс нутаг 1890 онд Германы хүчинд эзлэгдэж, 1916 онд буюу дэлхийн нэгдүгээр дайны үед Бельги улсын мэдэлд орсон.
БАРИМТ 8
Руандачууд 1962 онд Бельги улсаас салан тусгаарлаж тусгаар тогтнолоо зарласан. Улмаар тэд тэр жилдээ НҮБ-д элсэж одоогийн үндсэн хуулиа 2003 онд баталсан. 1990 онд Руандагийн иргэний дайн эхэлсэн бөгөөд үүнээс болж 1994 онд тус улсын хоёр дахь ерөнхийлөгч Жувенал Хабяримана бусдын гарт амиа алдсан.
БАРИМТ 9
Үүний дараа хутучууд Африк тивийн түүхэн дэх хамгийн хар бараан үйл явдлуудын нэг болох Руандагийн геноцидийг үйлдсэн. Уг геноцид 100 гаруй өдрийн турш үргэлжилсэн ба 500000-1000000 гаруй туци болон улс төрийн тодорхой хэмжээний эрх мэдэлтэй хутучуудын аминд хүрсэн.
БАРИМТ 10
Эцэст нь уг дайнд зэвсэгт хүчин ялалт байгуулснаар 1994 оны долдугаар сард Руандагийн геноцид өндөрлөсөн. 1994 оны Руандагийн геноцид эх орныхоо эдийн засгийг маш том уналтад оруулсан. Гэхдээ тус цагаас хойш Руанда улсын эдийн засаг хөдөө аж ахуйн салбарынхаа ачаар бага багаар сэргэсээр байгаа.
БАРИМТ 11
Кофе болон цайны экспорт бол Руанда улсын эдийн засгийг бүрдүүлэгч хамгийн том хэсгүүд нь. Мөн тус улсад аялал жуулчлалын салбар маш хурдацтай хөгжиж байгаа. Руанда бол уулын гориллуудыг аюулгүй очиж үзэх боломжтой дэлхий дээрх хоёрхон орны нэг. Уг амьтныг харах аялалд зориулж гадаадын иргэд маш их хэмжээний төлбөр төлцгөөдөг.
БАРИМТ 12
Руанда улс хүний хөгжлийн индексээрээ дэлхийд 160аар байранд жагсдаг. Энэ нь маш муу үзүүлэлт. Тус улсын албан ёсны хэлнүүд бол кинярванд, франц, англи болон суахили хэл. Мөн тус улсыг “Мянган Толгодын Эх Орон” хэмээн хочилдог. Учир нь Руанда бол маш уулархаг орон.
БАРИМТ 13
Руанда улс нь Бурунди улстай хамт Бельгийн эзэмшил байсан ба 1962 онд тусгаар тогтнохдоо хоёр улс тус тусын замыг хөөцгөөсөн. Одоогийн ерөнхийлөгч Поль Кагаме нь 1994 оны геноцидыг зогсоосон гавьяат хүмүүсийн нэг бөгөөд үүнийхээ ачаар 2003, 2010, 2017 онуудад улиран сонгогдсон.
БАРИМТ 14
Руанда улсын нийслэл Кигали бол Африк тивийн хамгийн цэвэрхэн хотуудын нэг. Мөн тус улс ялгаруулдаг нүүрстөрөгчийн давхар ислийн хэмжээгээрээ дэлхийд нэлээд доогуур байранд жагсдаг. Ерөнхийдөө Руанда бол байгальд маш ээлтэй, үлгэр жишээ орнуудын нэг.
БАРИМТ 15
2018 оноос хойш Руанда улс нөөцийн цус болон бусад эмнэлгийн багаж төхөөрөмжүүдийг дрон ашиглан зөөвөрлөдөг болсон. Хөдөө орон нутаг дахь эмч нар хэрэгтэй зүйлсийнхээ жагсаалтыг утсаар илгээснийхээ дараа богино хугацаанд дроноор хүлээж авах боломжтой.
БАРИМТ 16
Руанда улс 2008 онд хуванцар сав хэрэглэхийг бүр мөсөн хориглосон. Энэхүү шийдвэрийг гаргасан Руанда улс хуванцар савгүй дэлхийн анхны орон болохоор зорилго тавин ажиллаж байна. Өндөр уулын болон халуун орны уур амьсгалын ачаар Руанда улсад дэлхийн хамгийн амттай кофенуудын нэг ургадаг.
БАРИМТ 17
Сар болгоны хамгийн сүүлийн бямба гарагт хүн бүрийн оролцох шаардлагатай олныг хамарсан ажил зохион байгуулагддаг. Өглөөний 8:00 цагаас 11:00 хүртэл нийт гурван цагийн турш руандачууд гудамж талбайгаа цэвэрлэдэг ба уг үйл явдлыг “Умуганда” гэж нэрлэдэг.
БАРИМТ 18
Мөн үүнтэй адилаар Кигали хотод сар бүр нэг удаа авто машингүй өдөр зохион байгуулагддаг. Уг өдрийн турш гудамж талбайгаар нэг ширхэг ч машин явдаггүй ба руандачууд гадаад талбайн спортуудаар хичээллэж, унадаг дугуй унаж, гүйж, гэр бүлээрээ зугаалж өдрийг өнгөрөөдөг. Энэ нь мөн л байгальд ээлтэй байх утга санаатай.
БАРИМТ 19
Руанда улс бол Их Британитай ямар нэгэн түүхэн холбоогүй Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын гишүүн хоёр орны нэг. Тус улсад Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын удирдагчдын уулзалт 2020 онд зохион байгуулагдах төлөвлөгөөтэй байсан ч коронавирусын халдварааас болж цуцлагдсан.
БАРИМТ 20
Руанда улсад хамгийн алдартай спорт бол хөлбөмбөг. Руанда улсын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг дэлхийн чансааны 136-аар байранд эрэмбэтэй ба урьд өмнө нь ДАШТ-д оролцож байсан удаа байхгүй. Тэд зөвхөн 2004 оны Африкийн АШТ-д эрхээ аван оролцож байсан ч хэсгийн шатнаас тэмцээнээ өндөрлүүлсэн.
БАРИМТ 21
Руанда улсын баг тамирчид 1984 оноос хойш зуны олимпд оролцож эхэлсэн. Гэхдээ өнөөдрийг хүртэл Руанда улсын нэрийн өмнөөс нэг ч тамирчин олимпын медаль хүртэж байгаагүй. Мөн Руанда улсын нэг ч төлөөлөл өвлийн олимпд оролцож байсан удаа байхгүй.
БАРИМТ 22
Руанда улсын төрийн далбаа номин цэнхэр, шар, ногоон өнгийн хэвтээ зурааснуудаас гадна 24 ширхэг цацрагтай нарны дүрснээс бүрддэг. Номин цэнхэр өнгө нь энх тайван болон аз жаргалыг, шар өнгө нь эдийн засгийн хөгжил дэвшлийг, ногоон өнгө нь итгэл найдварыг, нарны дүрс нь гэгээрлийг тус тус бэлгэддэг.
БАРИМТ 23
Руанда улсын иргэд зургаан жилийг бага сургуульд, гурван жилийг дунд сургуульд, нийтдээ есөн жилийн турш сургуульд сурч боловсрол эзэмших үүрэгтэй. Улсын сургуулиуд эдгээр жилүүдэд хүүхдүүдэд үнэ төлбөргүй хичээл заадаг. Тус улсын 15-аас дээш настай иргэдийн 80 хувь нь бичиг үсэг тайлагдсан.
БАРИМТ 24
Руанда бол 2000 оноос хойш хамгийн их хөгжсөн дэлхийн таван орны нэг. Мөн тус улс нь Африк тивийн хамгийн сайн интернэтийн дэд бүтэцтэй орнуудын нэг ба бизнес эрхлэхэд маш тохиромжтой орон. Тус улсад ямар нэгэн бизнес шинээр бүртгүүлэхэд 48 цаг л шаардлагатай.
