Хөгжлийн банкны Ерөнхий сонсгол өнгөрсөн долоо хоногт болж өндөрлөлөө. Сонсголоор Хөгжлийн банкнаас зээл авсан 60 компанийн материалтай танилцаж, 175 гэрчийг оролцуулсан байна. Ийнхүү таван өдөр үргэлжилсэн уг сонсголын үеэр ил болсон ТАВАН баримтыг уншигч танд танилцуулъя.

1. “БЭРЭН ГРУПП” –ЫН ХУВЬЦАА ЭЗЭМШИГЧ Б.МӨНХТӨРИЙН ХУВЬДАА ЗАВШСАН 1.5 САЯ АМ.ДОЛЛАР

Хөгжлийн банкнаас “Бэрэн групп”-д 22,7 сая ам.долларын төгрөгийн зээл олгох эрхзүйн үндэслэл гаргасан ч дээрх зээл эрсдэлтэй гэсэн дүгнэлтийг гаргасан байдаг. Гэтэл 50 сая хүртэлх ам.долларын зээлийг баталсан байна. Энэхүү зээлээс "Бэрэн трейд" ХХК-ийн данснаас “Бэрэн групп” –ын Мөнхтөрийн данс руу 1.5 сая ам.доллар шилжсэн, өөрийн хамаарал бүхий гурван этгээдийн эзэмшдэг компанийн зээл, зээлийн хүүгийн төлбөрт төлсөн 5.7 сая ам.долларыг зориулалт бусаар ашигласан гэх шинжээчийн дүгнэлт гарсан.

Тухайлбал, нийт 7.2 сая ам.доллар зориулалтын бусаар зарцуулсан байна. Мөн түүний данснаас Хонгконг Макао бүсийн казиногийн АТМ-нээс маш их зарлага гарсан гэх шинжээчийн дүгнэлт гарсан.

Энэхүү дүгнэлтийг сонсголд танилцуулж, гэрч “Бэрэн групп”-ын хувьцаа эзэмшигч Б.Мөнхтөрөөс тайлбар мэдээлэл авсан юм. Тэрбээр Хонгконг Макао бүсийн АТМ-нээс зарлага гарсан талаар мэдээлэл өгөхдөө “Би мөрийтэй тоглоом тоглодоггүй. Шинжээчийн дүгнэлттэй санал нийлэхгүй байна. Шүүх дээр дансны гүйлгээгээ батлах болно” гэх тайлбарыг өгсөн. Харин өөрийн данс руу орсон 1.5 сая ам.долларын талаар “Миний картанд орж байгаа боловч төсөлдөө зарцуулагдсан. Бүх мөнгө төслийн үйл ажиллагаанд зарцуулагдсан” гэх тайлбарыг өгсөн. 

2. ХАМГИЙН МУУ ЗЭЭЛИЙН АНГИЛАЛТАЙ “ЭРЭЛ” ХХК

“Эрэл” ХХК-д Байшин үйлдвэрлэх, комбинат техник шинэчлэлийн хүрээнд барилгын салбарт хэрэгжүүлэхээр гурван удаа Хөгжлийн банкнаас зээл авсан. Тухайлбал, Засгийн газрын 2015 оны 329 дүгээр  тогтоолоор 9 сая ам долларын зээлийг олгожээ. Энэ 9 сая ам.долларын зээлээс 4.3 сая ам.долларыг бэлэн зарлагдсан бол 2.9 сая ам.долларын зээлийг зориулалтын бусаар ашигласан байна.

Тухайлбал, 1.3 сая ам.долларыг өөрийн эхнэр Д.Сэргэнлэнгийн барилгад, 1.6 сая төгрөгийг бусад хэрэглээндээ зарцуулжээ. Мөн өөрийн хүү болох Э.Жаргалангийн дөрвөн хадгаламжийн дансаар 1.8 сая ам.долларыг бэлэн авсан байна.

Дээрх гурван удаагын зээлээр шинжээчийн нотлох баримтад зааснаар Эрэл ХХК-ий нийт өр 203 тэрбум болсон байна.  Гэсэн ч одоог хүртэл зээлээ бүрэн төлж дуусаагүй байгаа. Энэ талаар Эрэл ХХК-ын хувьцаа эзэмшигч Б.Эрдэнэбат сонсголд оролцох үеэрээ “Би хөгжлийн банкнаас 14 сая доллар авсан. 36 сая доллар авсан гэж олон жил гүтгэж байна. Би 2016 оны есдүгээр сар хүртэл ном журмын дагуу төлсөн Засгийн газрын 2016 оны тогтоол хэрэгжээгүй учраас энэ нөхцөл байдал үүссэн” гэв.  Өөрөөр хэлбэл, “Эрэл” ХХК хамгийн муу зээлийн ангилалтай байгаа нь Засгийн газрын тогтоолоос болсон бололтой.

3. “ЭРДЭНЭС МОНГОЛ” ХХК-ИЙГ ТЭЖЭЭДЭГ “ГОВИЙН ЗАМ”

"Тавантолгой-Гашуунсухайт" чиглэлийн авто замын төслийг "Говийн зам" ХХК барьсан. Тэгвэл уг төслийг Хөгжлийн банкны зээлийг хаачих хэмжээний их орлого олсон төсөл хэмээн “Эрдэнэс Монгол” компанийн өмнөх удирдлагууд мэдээллээд буй. Харин Засгийн газрын тогтоолоор Энержи ресурсийн эзэмшиж байсан “Говийн зам” ХХК-ыг “Эрдэнэс монгол” ХХК хөгжлийн банкны зээлээр авсан. Энэ нь тун ашигтай төсөл байсан гэдэг нь сонсголын үеэр ил болсон.

Тухайлбал, энэ замыг “Эрдэнэс Монгол” ХХК авснаар 420 сая долларын орлоно олсон гэдгийг “Эрдэнэс Монгол” ХХК”-ийн тэргүүн дэд захирал О.Хулан сонсголын үеэр мэдээлсэн. Тодруулбал, “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн тэргүүн дэд захирал О.Хулангийн өгсөн мэдээллээр “Энэ төсөл бол эдийн засгийн өндөр ач холбогдолтой төсөв юм. Шороон замын тээвэрлэлтийг хааснаар бодит хэмнэлт үүсгэсэн. 300 сая ам.доллартай тэнцэх хэмжээний бодит хэмнэлт хийсэн. Мөн байгаль орчны хохирлыг бууруулсан. Өнөөдрийг хүртэл 420 сая ам.долларын орлого олсон” гэв.

Харамсалтай нь ийм ашигтай төсөл байсан ч “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагууд хөгжлийн банкны зээлээ төлөлгүй замаас олсон орлогоороо үйл ажиллагаагаа санхүүжүүлээд явжээ.

4. ТӨР ӨӨРИЙНХӨӨ КОМПИАНААС ЗЭЭЛ АВЧ БАЙШИН БАРЬСАН

Хөгжлийн банк “ТОСК” төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын барилгын хийц үйлдвэрлэх хөдөлгөөн цогцолбор төсөлд 7 сая ам.доллар буюу тухайн үеийн ханшаар 14 тэрбум төгрөгийн зээл олгосон.

Энэ талаар сонсголын үеэр шаардлага хангаагүй төсөлд зээл олгосон гэдэг нь тодорхой болсон юм. Өөрөөр хэлбэл, төр өөрөө байшин барьсан болж таарав.

5. 100 САЯ ТӨГРӨГИЙН ГАЗАР БАРЬЦААЛСАН 50 САЯ АМ.ДОЛЛАРЫН ЗЭЭЛ

Шинэ яармаг төслийг хэрэгжүүлэхээр Хөгжлийн банкнаас 50 сая ам.долларын зээл авчээ.

Тухайлбал, яармагт 100 сая төгрөгөөр газар худалдаж аваад, хоёр хоногийн дараа уг газраа барьцаалаад хөгжлийн банкнаас зээл авсан байна.

Энэ талаар “Нью яармаг хаусин прожект” Гүйцэтгэх захирал Ц.Ууганбаяр “Зээл хаасан. Бид нар “ТОСК-ын өмнөөс 24 тэрбумыг төлсөн. Шүүхийн шийдвэр байхгүй. Ингээд Монгол улсын Хөгжлийн банканд нийт 85 тэрбумыг төлсөн. Хөгжлийн банкнаас зээл авсандаа одоо хүртэл харамсдаг. Би арилжааны банкнаас адилхан зээл аваад л төлөөд явж байгаа” гэх мэдээллийг өгсөн. 

Д.Батчулуун