Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.20
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

24 баримт: Монгол Улс дэлхийн ураны батлагдсан нөөцийн хоёр хувийг эзэлдэг

2023-5-23
0
ЖИРГЭХ

БАРИМТ 1

Дэлхий даяарх цэргийн бүлэглэлүүд ураныг цөмийн зэвсэг үйлдвэрлэхэд ашиглахаа больсон. Уран нь атомын цахилгаан станцуудад хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг түлш хэвээр байна.

БАРИМТ  2

Байгалийн цөмийн реакторууд нь ураныг түлш болгон ашигладаг.Ураныг түлш болгон ашиглахын тулд ихэвчлэн тусгай боловсруулалт хийдэг. Шар нунтаг.Ихэнх улс орны засгийн газар баяжуулсан ураныг хатуу хараа хяналт доор удирддаг

БАРИМТ  3

Цөмийн үйлдвэр нь цөмийн хаягдлаас дахин уран гаргаж авах боломжтой. Чухамдаа нийт цөмийн хаягдлын 96 хувийг уран эзэлдэг гэж эрдэмтэд тооцоолжээ. Америциум, куриум, плутони зэрэг бусад элементүүд үлдсэн 4 хувийг бүрдүүлдэг.

БАРИМТ  4

Уран-239-ийн хагас задралын хугацаа нь 4.47 тэрбум жил байгаа нь Уран-235-ын хагас задралын хугацаа ердөө 704 сая жилтэй харьцуулахад ялгаатай юм

БАРИМТ  5

Ураныг энх тайвны зорилгоор хэрэглэдэг. Мөн ураны шил хэт ягаан туяанд гэрэлтдэг. Нэхмэлийн үйлдвэрүүд мөн ураны давсыг торго, ноос боловсруулахад ашигладаг бол эрдэмтэд ураны нэгдлүүдийг электрон микроскопоор маркер болгон ашигладаг. Эрдэмтэд ураныг чулуулагт байгаа эсэхийг хянах замаар дэлхийн насыг хэмждэг. Бүр шавхагдсан уран ч гэсэн цацрагийн бамбай, баяжуулсан ураныг рентген аппаратын цацрагийн эх үүсвэр болгон энхийн зорилгоор ашиглах боломжтой.

БАРИМТ  6

Хүйтэн дайн дууссаны дараа хуучин коммунистуудын блок дахь ураны агуулах асуудал үүссэн. Казахстан жилдээ 22 мянган тонн ураны хүдэр олборлодог дэлхийн хамгийн үр ашигтай уурхайнуудтай. Энэ нь дэлхийн ураны хүдрийн жилийн олборлолтын 32 хувийг бүрдүүлдэг. Казахстаны дараа Канад 9000 тонн, Австрали 6000 тонн, Нигери 5000 тонн, Намиби 4000 тонн, хамгийн сүүлд 3000 тонноор ОХУ-ын дараа орж байна. Энэ нь Австралид дэлхийн хамгийн том ураны орд газар байж магадгүй гэж эрдэмтэд тооцоолжээ. Канадын ураны хүдэр ч гэсэн дэлхийн аль ч улсаас хамгийн сайн чанартай.

БАРИМТ  7

Өнөөдөр дэлхий даяар ураны уурхайнууд бий. Ураны худалдаа нь бусад металлын зах зээлтэй харьцуулахад ялгаатай явагддаг буюу хаалттай хаалганы цаана яригддаг. Уран 235 1 кг нь 15 сая ам.доллар

БАРИМТ  8

Уран мөн далайд ууссан хэлбэрээр оршдог. Хүн уранд янз бүрийн аргаар хордож болно. Уран хүний биед сөрөг нөлөө үзүүлдэг.

БАРИМТ  9

Дэлхийн анхны цөмийн реакторууд 1951 оны арванхоёрдугаар сарын 20-нд идэвхжихдээ ураныг түлш болгон ашигласан. 20-р зууныг хүртэл хүмүүс шар-ногоон өнгө нэмэхийн тулд ураныг керамик, шилэнд голчлон ашигладаг байсан. Энэ бясалгалыг дундад зууны үед орчин үеийн Герман, Чех улсад pitchblende ашиглан өргөн тархсан байв. Зарим амьтдын хэлбэрүүд ураны өндөр агууламжийг тэсвэрлэж чаддаг. Уран дэлхийн геологийн үйл ажиллагаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Уран нь од хоорондын гаралтай.

БАРИМТ  10

Ураны атомын жин 238.03 Далтон нь түүнийг бүх анхдагч элементүүдээс хамгийн хүнд болгодог. А ураны атом нь үргэлж 92 протон, 92 электронтой байдаг. Дэлхий дээрх нийт ураны 99 хувийг бүрдүүлдэг Уран-238 изотоп нь 146 нейтронтой. Уран-235 нь эсрэгээрээ ердөө 143 нейтронтой.

БАРИМТ  11

Ромчууд ураны хүдрийг вааран эдлэлдээ шар өнгөтэй болгон ашигладаг байжээ. Европчууд мөн дундад зууны сүүл үеэс ураны хүдрийг шилэн үйлдвэрлэлд будагч бодис болгон ашиглаж ирсэн.

БАРИМТ  12

Германы химич Мартин Клапрот 1789 онд ураныг нээсэн.Францын химич Евгений-Мелкиор Пелигот анх 1841 онд ураны металлыг ялгаж авчээ. Францын физикч Анри Беккерел 1896 онд ураныг цацраг идэвхт бодисыг илрүүлэх туршилтдаа ашигласан.

БАРИМТ  13

Дэлхийн 1-р дайн дахь Германчууд болон тэдний холбоотнууд ураныг молибдений орлуулагч болгон бууны торх үйлдвэрлэхэд ашигласан. Италийн физикч Энрико Ферми 1934 онд бета цацрагийг илрүүлэх туршилтдаа уран ашигласан.

БАРИМТ  14

Америкийн физикч Альфред Ниер 1940 онд Уран-235-ыг анх гаргаж авсан.Америкийн Нэгдсэн Улс 1945 оны 8-р сарын 6-нд Хирошимад хаясан цөмийн бөмбөгөнд уран ашигласан.

БАРИМТ  15

Монгол улс дэлхийн ураны батлагдсан нөөцийн 2 хувийг эзэлдэг. 170000 орчим тонн.

БАРИМТ 16

Клапрот Тэнгэрийн ван гарагийн нэрээр ураныг нэрлэсэн. Уран нь см³ тутамд 19.1 грамм нягттай бөгөөд хар тугалганы нягтрал 11.34 грамм/см³-ээс 70%-иар их.

БАРИМТ 17

Уран нь алт, вольфрамаас бага нягттай хэвээр байгаа ч нэг см³ тутамд 19.3 грамм байна. Мохын хэмжүүрээр 6 хатуулагтай уран нь үнэндээ кварцын талстаас илүү зөөлөн байдаг. Уран зөвхөн цахилгааныг муу дамжуулдаг. Ураны изотопын харьцаа.

БАРИМТ  18

Байгалийн ураны 99.2745 хувь нь уран-238, 0.720 орчим хувийг уран-235 (эрчим хүч үйлдвэрлэх изотоп), үлдсэнд нь 0.0055 хувиас бага хэмжээний уран-234 дүүргэлт эзэлдэг. Уран хайлах цэг 1132 хэм.

БАРИМТ 19

Уран нь ойролцоогоор 3818 хэмд буцалдаг. Дэлхий даяар нийт цахилгаан эрчим хүчний 16 орчим хувийг хангадаг 441 атомын цахилгаан станц байдаг. Цэвэр уран бол мөнгөлөг цагаан металл юм. Уран нь ихэвчлэн 4 эсвэл 6 валенттай байдаг.

БАРИМТ  20

Ураны ялгаруулж буй альфа тоосонцор арьс руу ч нэвтэрч чаддаггүй тул ураны эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө нь тухайн элементийн цацраг идэвхжилтэй холбоогүй байдаг. Харин эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө нь уран болон түүний нэгдлүүдийн хоруу чанартай холбоотой. Зургаан валентын ураны нэгдлүүдийг залгих нь ургийн гажиг, дархлааны тогтолцоог гэмтээж болно.

БАРИМТ  21

1896 онд Францын физикч Анри Беккерел урантай ажиллах замаар цацраг идэвхт байдлын үзэгдлийг нээсэн. Уран нь цөмийн задралаас үүссэн гайхалтай эрчим хүчний нягттай. Нэг кг ураны хүдэрээс 1404 мегажоуль эрчим хүч ялгаруулдаг бол 1 кг нүүрсэнд 93 МДж эрчим хүч гаргадаг. Сонирхолтой нь нэг кг цэвэр уран-235-аас 5,184,000 МДж ялгардаг.

БАРИМТ 22

Ураны ислийн нарийн нунтаг нь 149°C-ийн температурт аяндаа шатдаг нь мэдэгдэж байгаа бөгөөд энэ нь ихэвчлэн өндөр температуртай байдаг атомын цахилгаан станцуудад ноцтой эрсдэл учруулдаг.

БАРИМТ  23

Уран нь хэт аварга масстай /supernova/ оддын дэлбэрэлтээс үүсдэг. Сар болон нарны аймгийн бусад гарагууд дээр хүртэл Уран бий. Ирээдүйн Марс гарагт соёл иргэншлийг бүтээхэд уранаар ажилладаг жижиг цөмийн реакторуудыг цахилгаан үүсгүүр болгон ашиглана. Ураныг ашигладаг атомын цахилгаан станц нь утаа ялгаруулдаггүй учир ногоон ангилалд багтдаг.

БАРИМТ  24

Анхны Ураныг ашигласан цөмийн бөмбөгийг 1945 оны наймдугаар сарын 6-ны өдөр дайны зорилгоор дэлбэлсэн. Уранаас гадна 37 ширхэг цацраг идэвхит элемент байдаг. Уран 235 изотоп нь л зөвхөн цөмийн гинжин урвалд ашиглагддаг.

image

Физикч, доктор Норовын Тэгшбаяртай хамтран "Уран"-ы талаарх сонирхолтой 24 баримтыг хүргэж байна.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
    3 цаг 59 мин
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
    4 цаг 52 мин
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
    4 цаг 54 мин
  • “Мөс”, “өвс”, “шавар”, “спийд”, “дроп” зэрэг хэрэглээний нэршилтэй сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар авч, хадгалжээ
    5 цаг 8 мин
  • 2000 жилийн настай Хүннүгийн хамгийн том булшийг судалж, 413 эд өлгийн зүйл олжээ
    5 цаг 13 мин
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
    5 цаг 30 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    7 цаг 10 мин
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    9 цаг 0 мин
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    9 цаг 46 мин
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    9 цаг 46 мин
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    10 цаг 11 мин
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
    10 цаг 27 мин
  • НҮБ-ын олон улсын шүүх Мьянмар улсыг Рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж үзлээ
    10 цаг 55 мин
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
    10 цаг 57 мин
  • Жил бүр 700 мянга гаруй хүүхэд уушгины хатгалгааны улмаас эндэж байна
    11 цаг 33 мин
  • Багануур дүүргээс хөнгөлөлтттэй зээлийн санхүүжилт хүссэн 5 аж ахуйн нэгжид нарийвчилсан шатны үнэлгээ хийлээ
    11 цаг 37 мин
  • УИХ: Усны тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
    11 цаг 40 мин
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
    11 цаг 49 мин
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
    12 цаг 1 мин
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
    12 цаг 7 мин
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Л.Мөнхбаясгалан: Манай Ерөнхийлөгч хэдэн зуун килограмм туухай өргөдөг мундаг гээд мангартаад байж болохгүй!!!
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
24 баримт
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК