УИХ-ын дараагийн дарга хэн бэ гэдэг сунгаа үргэлжилж байна. Одоогийн байдлаар Т.Аюурсайхан, Ж.Энхбаяр, Ц.Нямдорж, Ө.Энхтүвшин, Г.Занданшатар нарын нэр яригдаж байна. Тэгвэл эдгээр нэр дурдагдсан гишүүдийн хэнийг нь дэмжих талаар УИХ-ын гишүүдээс тодрууллаа.

Гадаад хэргийн сайд Д.Цогтбаатар: Би хоёр хүнийг бодсон байгаа. Гэхдээ хэлэхгүй

-Ямар хүндээ биш ямар шалгуур давах вэ гэдэгт байгаа юм. Мэдлэгтэй, туршлагатай, зарчимч, хүлээцтэй хүн байгаасай хэмээн бодож байгаа. УИХ-ын дарга хурлаа удирдаад, эв нэгдлийг хангаад явах ёстой. Мөн Үндэсний аюулгүй байдлын гурван гишүүний нэг гэдэг утгаараа шалгуур, босго өндөртэй алба. Би хоёр хүнийг бодсон байгаа гэхдээ хэлэхгүй”

Д.Тогтохсүрэн: Хэлэх боломжгүй

-Намын Удирдах зөвлөл хуралдаж шийдвэр гаргах байх. Учир нь манай намын дүрээр ч намын улс төрийн хуулиар ч улс төрийн албан тушаалтныг намын байгууллага заавал нэр дэвшүүлдэг. Парламентад олон сонгогдсон хүн байх ёстой. Өмнөх УИХ-ын даргыг огцруулахад тавьсан нийгэмд шударга ёсыг тогтоох, байгалийн баялгийн тэгш бус хуваарилалт, замбараагүй лицензийн асуудал, хууль шүүхийн байгууллагын талцдаг байдлыг шийдвэрлэж чадах хүн байх болов уу. Одоогоор тэр энэ гэж хэлэх боломжгүй

   Л.Болд: Шаардлагатай бол сар бүр ч УИХ-ын даргыг өөрчилсөн болно

-Хүмүүс туршлага, насны шалгуур тавьж байна. Иймэрхүү дүрстэй хүн байх ёстой гэх маягаар. Үлдсэн жил гаруйн хугацаанд УИХ-ын хувь заяаг шийдэх амин чухал үед дараагийн УИХ-ын даргын үүргийг гүйцэтгэнэ. Энэ хугацаанд алдсан боломж, цагаа нөхөж гурван зүйлийг хийх хүн л УИХ-ын дарга болох ёстой. Юу хийхийг ард түмэн хэлээд өгсөн. Нэгдүгээрт, баялгийг ард түмэнд өгөх, хуулийн төлөө цуцашгүй явах. Хоёрдугаарт, хуулийн байгууллагыг шинэчлэх. Өнөөдөр шударга бусын хонгил хэмээн ярьж байна. С.Зоригийн хэргийг тогтоох. Үүнийг иргэд ард түмэн хоолойгоо сөөтөл ярьж байна. Гэтэл чихээ тагласан мэт байх юм ийм л байж болохгүй. Гуравдугаарт, улс төрийн тогтолцоогоо өөрчлөх. Нам, улс төрийн тогтолцоог шинэчлэх зэрэг энэ гурван үзүүлэлтийг би харна. Тиймээс эдгээрийг хийнэ гэж амлуулж УИХ-ын дарга болго. Хэрвээ хийхгүй бол бид дахин гудамжинд гарч тэмцэж дараагийн даргыг сонгуулна. Үүнийг хийх дарга гарч ирэхгүй бол, шаардлагатай бол УИХ-ын даргыг сар бүр өөрчилсөн ч болно. Надад нэр, жил, нас, туршлага нь сонин биш. Хамт нийгмийн өөрчлөлтийн төлөө тэмцсэн Т.Аюурсайхан, Л.Оюун-Эрдэнэ нар бий. Эдгээр залуу гишүүдийг нам нь дэмжээд гаргах юм бол баярлана. Туршлагатай парламентчдаас гэвэл энэ бүх зүйлд өнөөдрийг хүртэл бодитой байр суурь илэрхийлж байсан цөөхөн гишүүд бий. Тухайлбал, Ц.Нямдорж сайд багтдаг. Сонголт бий.

Ц.Гарамжав: Монголчуудыг сэрээсэн, тэмцэл хийсэн залуучууд байж болно

-10 гаруй хүний нэр яригдаж байна. Монгол Улсын Их хурлын дарга гэдэг бол маш өндөр хариуцлагатай албан тушаал. Түрүүчийн хүнээ албан тушаалын үүрэг хариуцлагын үүднээс чөлөөлсөн. Тэгэхээр УИХ-ын даргын үүрэг хариуцлага ямар үүрэг, амлалт ард түмэнд, эдийн засагт өгч чадах вэ. УИХ гэдэг бол Монголын нийгэм, эдийн засгийг зөв чиглүүлэх, өдөр тутам тулгамдаж буй эдийн засаг, аюулгүй байдал, үндэсний хөгжил, ард иргэдийн өмнө тулгамдаж байгаа асуудлыг зөв гарц, шийдэл, эрүүл ухаанаар удирдах шаардлага байдаг. Аль ч улс орны хөгжлийг ямар нэгэн улс төрийн бүлэг захирч болохгүй. Бид ардчилсан нийгмийг байгуулж байгаа учир эх оронч ард түмэн ч хүн гарч ирээсэй хэмээн бодож байна. Үүнээс гадна тухайн хүн улс төрийн туршлагатай, дэлхий дахины улс төрийн үйл амьдралын туршлага, мэдрэмж байх хэрэгтэй. Мөн улс орны өнөөдрийн байдлыг сайн ойлгох хэрэгтэй. Тиймээс шударга тэмцлийг өрнүүлсэн, Монголчуудыг сэрээсэн, тэмцлийг хийсэн залуучууд байж болох талтай. 

М.Оюунчимэг: Шударга ёс, хариуцлага УИХ-аас эхлэх учиртай

-Төрийн хамгийн том алба учир залуу, хөгшин настай гэдэг шалгуураар бус тухайн хүний чадварт анхаарал хандуулах хэрэгтэй

Ж.Энхбаяр: Гурваас дээш удаа сонгогдсон олон түмний итгэлийг хүлээсэн хүн байх хэрэгтэй

-УИХ-ын даргыг нам нэр дэвшүүлэх онцгой эрхтэй. Нам өнөөгийн түвшинд намын Удирдах зөвлөл бодлогын нэр дэвшилтийг хийж бүлэгт танилцуулдаг. Энд хэн нэгэн улс төрч өөрийгөө болгоно, улс төрийн сөрөг хүчнээс нэр дэвшүүлэх зүйл байхгүй. Өчигдрөөс зохион байгуулалттай дайралт идэвхжиж байна. Гэхдээ яахав, энэ бол байдаг л зүйл. Намын Удирдах зөвлөлөөс гаргасан шийдвэрийг бид дагаж биелүүлэх үүрэгтэй. Түүнээс өөрөөр нэр дэвшүүлэх бололцоо хязгаарлагдмал байдгийг ойлгох хэрэгтэй.

Сэтгүүлч: -Намаас таны нэрийг оруулбал та хүлээн зөвшөөрөх үү?

Ж.Энхбаяр: Энэ намын шийдэл. Бид санал солилцож байгаа зүйл бий. Хамгийн гол нь өнөөгийн нөхцөл байдалд нийгмийн хүсэн хүлээсэн УИХ-ын нэр хүндийг босгох, нийгэмд УИХ-ын манлайллыг бий болгох, улс орны өмнө тулгамдаж буй нийгэм, эдийн засаг, хөгжлийн асуудлыг шийдвэрлэхэд УИХ-ын үүрэг чухал. Тиймээс үүнийг хэн хэрэгжүүлж, манлайлж чадах, хэн шинэчлэл хийж чадах вэ гэдэгт төвлөрөх хэрэгтэй.

-Та 64 гишүүнээс хэнийг сонгогдоосой гэж бодож байна. Залуу хүн байх хэрэгтэй юу. Эсвэл туршлагатай гишүүн байх хэрэгтэй юу?

-Энэ асуудал дээр ярьж байна. Өнөөдрийн байдлаар хүний асуудал яригдаагүй. Туршлагатай ахмад гишүүдээс энэ цаг, үеийг удирдуулах уу, эсвэл ирээдүйн шинэчлэл хөгжил талдаа шинэ удирдагч, улс төрийн лидерийг төрүүлэх хэрэгтэй юу гэдэг нь бодлогын том асуудал. Энд олон түмэн санал бодлоо хэлэх байх. Аль аль түвшинд нэр хүндтэй ахмад гишүүд олон бий. Мөн шинэ үеийн хүсэл шаардлагад нийцсэн, манлайлал шинэчлэл хийх чадвартай залуучууд байгаа. Эндээс боловсон хүний бодлогын хүрээнд олон шалгуур бий. Тухайлбал нэгдүгээрт, төрийн албаны туршлага хэрэгтэй. Төрийн албанд нэлээн ажилласан төрийн схемийг ойлгодог хүн хэрэгтэй. Хоёрдугаарт, гурваас дээш удаа сонгогдсон олон түмний итгэлийг хүлээсэн хүн байх хэрэгтэй.

УИХ болон Засгийн газрын түвшинд ажилласан үүний үүрэг ролийг ойлгодог хүн байх. Монгол Улсын гадаад, дотоод орчныг ойлгодог мэдэрдэг, улс орны аюулгүй байдал гадаад бодлогын талаар өөрийн гэсэн итгэл үнэмшилтэй, байр суурьтай улс орны язгуур эрх ашгийг хангах талд зогсож чадах ийм хүнийг гаргах хэрэгтэй. Тиймээс сэтгэлийн хөөрөл хувь улс төрчийн өөрийн дур хүсэл биш томилогддог албан тушаал.

Р.Хишигжаргал