Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д албан ёсны айлчлал хийв. Залгуулаад БНХАУ-ын даргын санаачилгаар зохион байгуулсан “Бүс ба зам” уулзалтад оролцож хажуугаар нь тус улсын нүүрсний зарим боомттой танилцсан юм. Энэ үеэр Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболд нэгэн ноцтой мэдэгдэл хийв. Ноцтой гэхээсээ олон жил уламжилж ирсэн Монгол төрийн дипломат зармчыг зөрччихлөө. Учрыг одоо сийрүүлье.

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга албан ёсны айлчлалаа дуусгаж, “Бүс ба зам” уулзалтад оролцохын хажуугаар Хятадын Цаофэйдянь боомттой танилцсан юм. Энэ үеэрээ тэрбээр 70 улсын 110 гаруй боомттой холбогддог уг боомтоор Монголын нүүрсийг гадаад зах зээлд гаргах сонирхолтой байгаа талаараа илэрхийлж, ирэх сараас туршилтын тээвэр явуулах гэж буйгаа хэлсэн байдаг.

Гэтэл Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболд Цаофэйдянь боомтоос өөрийн цахим хаягаараа дамжуулан мэдэгдэл хийж, БНХАУ-аас улстөржиж орхисон юм.

Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замыг яагаад барих ёстойг өөрийн сошиал хаягаараа дамжуулан тайлбарласан нь энэ. Тэрбээр “Монголын нутаг дээгүүр дамжих км нэмэгдэх тусам Монголын ашиг өснө. Үүнийг ойлгохгүй, Хятадын нутгаар дамжих км-ийг нэмэгдүүлэх сонирхолтой гишүүд байна. Зүүнбаян  чиглэлийн төмөр замыг эсэргүүцэж байгаа УИХ-ын зарим гишүүн бол Монголынх биш, Хятадын парламентын гишүүд үү гэсэн асуулт гарч байна” гэв. З.Энхболд даргыг Монголоос, Төрийн ордноос ийм тайлбар хэлсэн бол хүн бүхэн хүлээж авах л байлаа. Эрхэлж байгаа албан тушаалынхаа хүрээнд Ерөнхийлөгч ийм байр суурьтай байна гэсэн ойлголт улстөрчид, нийгэмд төрөх байсан байж мэдэх.

Гэтэл Төрийн тэргүүний албан ёсны айлчлалд голлох үүрэгтэй оролцож явсан Тамгын газрын дарга З.Энхболд өөрийн орны парламентын гишүүдээ Монгол, Хятадаар нь ялгаад сууж байгааг юу гэж ойлгох бол. Үүгээрээ тэр Тавантолгойн нүүрсийг урд хөршөөрөө дамжуулан гуравдагч зах зээлд гаргах Ерөнхийлөгчийнхөө яриа хэлэлцээг бараг баллуурдчихлаа.

Дипломат ёс, дэг жаяг гэж байдаг нь, өнгөрснөөс өнөөдрийг хүртэл тогтсон тус уламжлал нь үе үеийн Ерөнхийлөгчийн төвшинд мөрдөгдөж ирсэн нь үнэн л юм бол Хятадын ачаа тээврийн боомтоос мэдэгдэл хийсэн З.Энхболд даргын байр суурь энэ удаад “бай”-гаа оносонгүй ээ. Дипломат ёс гэж байдаг бол З.Энхболд ажлаа өгөх хэмжээний үйлдэл хийчихлээ.

Хатуухан хэлэхэд анхны албан ёсны айлчлалаа урд хөршөөс эхлүүлсэн Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын ажлын үр дүнг тэрбээр баллуурдчихлаа. ОХУ-ын Восточный боомтоор Тавантолгойн нүүрсээ гуравдагч зах зээлд гаргах Ерөнхийлөгчийн байр суурь БНХАУ-ын Цаофэйдяньгаар үргэлжилж буй энэ үед Төрийн тэргүүнийхээ хэлсэн үгийг үгүйсгэж, бүр Монгол, Хятадын хамааралтай гэж ярьсан нь З.Энхболд даргыг тусгаар улсын Ерөнхийлөгчийн ажлыг зангиддаг Тамгын газрын дарга гэхээсээ ойворгон улстөрчийн хэмжээнд харагдууллаа. Үнэндээ тэр хүмүүжээгүй байна. Хэнийг, юуг төлөөлж байгаагаараа бус өнөөх Монголын нэгэн улстөрчийн хэмжээнд л сэтгэж явна.

Монголчууд түүнийг улстөрч З.Энхболд гэж харж ойлгож болох ч, олон улсад Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын даргаар нь л харна. Тэр хэрээрээ Монгол Улсын Төрийн тэргүүний байр суурь мэт ойлгогдоно. Юу үнэн энэ л үнэн.

Ашиг сонирхлын үүднээс саарал ордонд цэц булаацалдсан бол өөр хэрэг. Харин олон улсын тавцанд, албан ёсны айлчлалын үеэр юу ярих, ямар үйлдэл хийх нь хамгийн хариуцлагатай баймаар. Тэр намын гишүүнчлэлээрээ талцдаг, хуваагддаг жирийн нэгэн улстөрч, УИХ-ын гишүүн биш. Бүхэл бүтэн улсыг төлөөлж байгаа Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга. Тэр тусмаа Ерөнхийлөгчийг гадаад, дотоод тавцанд бүрэн төлөөлөх эрхтэй хүн. Тийм атал ийм тайлбар хийж яваа нь дэндүү хачирхалтай, үл хүндэтгэсэн хэрэг биш гэж үү.

С.Сүлд