Хотын эмнэлэгүүдэд ч ховор үзэгддэг үзлэг, оношилгооны аппаратууд Дорноговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт байна. Засгийн газраас “Эрүүл чийрэг Монгол хүн” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж бүх аймгийг оношилгооны төвтэй болгохоор зорьсон нь эхний ээлжинд 11 аймагт ажил хэрэг болж хэрэгжлээ. Тэдний нэг нь Дорноговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэг юм.

Аймгууд оношилгооны төвтэй болсны давуу тал нь мэдээж орон нутгийн иргэд оношилгоо эмчилгээг ойроос авч чадна гэсэн үг. Бас зардал чирэгдэл болж заавал Улаанбаатар  явах шаардлагагүйгээс эхлээд маш олон давуу талтай юм. Энэ ч үүднээс Засгийн газрын зүгээс аймгуудад шинээр нээгдэж буй оношилгооны төвүүдэд өндөр ач холбогдол өгч ажиллаж байгаа аж.
Зөвхөн ходоодоо дурандуулах гэж мөнгө төгрөгөө гарлагдан Улаанбаатарыг зорьдог байсан түүх саяханыг хүртэл бидний дунд байсан. Тэгвэл одоо хөдөө орон нутгийн иргэд заавал нийслэлийг зорих шаардлагагүй болжээ. Учир нь тэдэнд явж очоод үзүүлчих хамгийн сүүлийн үеийн аппаратууд байна.

Дорноговь аймгийн эмнэлэг л гэхэд хоёр тэрбум гаруй төгрөгийн 15 нэр төрлийн аппараттай Оношилгооны төвийг ажиллуулж байна. Үүнд Тархины дотор болон гадна судасны оношлогоо шинжилгээ хийдэг аппаратуудаас гадна цуллаг эрхтэнүүдийг хардаг хамгийн сүүлийн үеийн эхо ч багтаж байгаа юм. Тус оношилгооны төв нь компьютер томограф, зүрхний өнгөт эхо 3D, ходоод, уушиг, бүдүүн, нарийн гэдэс, урологийн дурангууд, шүдний бор машин, шүдний дэлгэмэл рентген, нүдний бүх төрлийн аппарат, чих хамар хоолойн бүх төрлийн аппарат, лабораторийн бүх төрлийн нарийн шинжилгээний аппаратаар хангагджээ. Мөн аман дахь араа шүдийг дотор, гадна гэлтгүй дэлгэмэл байдлаар хардаг шүдний аппаратууд энд байна.
Саяханыг хүртэл хөдөөгийн эмч нар өвчтөнүүддээ 70 хувь нь асуултаар 30 хувьд нь гадна шинж тэмдгээр нь оношилгоо, эмчилгээ хийдэг байсан бол одоо орон нутагт ходоодыг бүрэн дурандаж өвчнийг нь оношилдог болж. Түүнчлэн 400 гаруй хүний нарийн шинжилгээг нэг цагийг дотор гаргаж байна. Энэ бол манай эрүүл мэндийн салбарт гарч буй том дэвшил юм. Бид хараахан бүх өвчнийг эх орондоо эмчилж чадахгүй байгаа ч ядаж оношилгоо эмчилгээгээ орон нутагтаа хийж байгаа нь том хөгжил.

 Дорноговь аймгийн иргэн С.Мөнхбат гуай аймгийнхаа эмнэлэгт нээгдсэн “Оношилгооны төв”-ийн талаар ийнхүү ярилаа. Тэрбээр “Би групп авдаг хүн. Сая группээ сунгуулах гээд нэгдсэн эмнэлэгтээ иртэл бүх шинжилгээгээ эндээ хийдэг сайхан “Оношилгооны төв”-тэй болчихсон байна. Би группээ сунгуулах бүртээ олон төрлийн шинжилгээ өгдөг. Шаардлагатай тохиолдолд Улаанбаатар хотод очиж оношилгоо, шинжилгээ хийлгэх болдог байлаа. Харин одоо орон нутагтаа хийлгэх боломжтой болсонд үнэхээр их баяртай байна. Орон нутгийн бид нийслэлд очиж шинжилгээ хийлгэхээр явах бүрт маш их зардал гардаг байсан. Замын зардал, очоод байрлах байр, хоол, унаа гээд маш олон төрлийн зардал гардаг. Нэг удаа Улаанбаатар ороход сая төгрөгтэй явахад бараг хүрэхгүй байх жишээтэй байдаг. Тэгэхдээ заавал нэг хүнийг дагуулж явдаг байсан. Одоо харин манай эмнэлэгт Оношилгооны төв нээгдсэнээр бид оношилгоо, эмчилгээг ойроос авдаг боллоо. Ингэснээр бидний цаг зав, мөнгө санхүү хэмнэгдэж байна. Бид үнэхээр баяртай байна” гэсэн юм.


2013 онд Дорноговь аймгаас гуравдугаар шатлалын эмнэлэгт үзүүлэхээр хот руу нийт 900 орчим иргэн явсан байна. Үүнээс 370 өвчтөн нь компьютер томограф, 360 хүн уян дуран, 200 хүн тархины допплерографийн шинжилгээ хийлгэхээр явжээ. Харин одоо эдгээр шинжилгээг бүгдийг нь орон нутагтаа хийдэг болсноор нийслэлийг зорих урсгал ч бүр мөсөн зогсох төлөвтэй байгаа аж. Тус оношилгооны төв нээгдсэнээс хойш одоогийн байдлаар улаан хоолойн шинжилгээнд 30, доплерграфийн шинжилгээнд 12, шүдний дэлгэмэл рентгенд 30, шүдний суурин машины иж бүрдэлд 160 гаруй хүн, дижитал ЭХО шинжилгээнд 325, KТГ шинжилгээнд зургаан үйлчлүүлэгч хамрагдаад байгаа юм байна. Энэ эрчээрээ явбал нэг жилд гарах үр дүн маш  эерэг байх төлөвтэй байгаа хэмээн эмнэлэгийн удирдлагууд хэлж байна. Ядаж л нэг жилдээ мянга орчим иргэний цаг хугацаа, мөнгө санхүүг хэмнэчихэж байгаа юм. Сүүлийн үед Дорноговьчуудын дунд ходоод болон улаан хоолойн үрэвсэлт өвчин хамгийн их байгаа гэнэ. Тиймээс энэ тал дээр түлхүү анхаарал хандуулж ажиллана гэдгээ тус эмнэлэгийн эмч нар хэлж байна. Шинэ аппаратуудын ид, шидийг дээрх өвчтөнүүдийг илрүүлэхэд л ашиглах нь эмч нарын гол үүрэг. Гэхдээ тэд үүргээ сайн биелүүлж байгаа хэмээн үйлчлүүлэгчид ярьж байна билээ.


Оношилгооны төвтэй болсноор янз бүрийн хавдараас бусдыг аймагтаа оношилж эмчилдэг болж буй талаар Дорноговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэгийн дарга Б.Нямгэрэл ярьж байна. 

Тоног төхөөрөмж ч яахав байж байна. Харин үүнийг ажиллуулах эмч нарын мэдлэгийн талаар хүмүүс сонжиж асууж магадгүй юм. Харин үүнд санаа бүү зов гэж тус эмнэлэгийн ажилчид хэлж байна. Тухайлбал тус эмнэлэгийнхэн дээрх тоног төхөөрөмжийг суурилуулахад эртнээс бэлдэж аль хоёр жилийн өмнөөс эмч нараа хотод сургасан байна. Одоо ч зарим мэргэжилтнүүд үргэлжлүүлэн суралцаж байгаа гэнэ. Тиймээс одоогийн байдлаар Оношилгооны төвөөс ашиглагдахгүй байгаа тоног төхөөрөмж гэж байхгүй гэдгийг албаныхан онцолж байсан юм.

 “Оношилгооны төв” байгуулагдаж байгаатай холбоотойгоор Дорноговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэг “Зайн оношилгооны төв”-тэй болсон байна. Өөрөөр хэлбэл, эмч мэргэжилтнүүд эргэлзээтэй санагдсан оношилгоог гурав дахь шатлалын эмч мэргэжилтнүүдтэй цахим хэлбэрээр холбогдож зөвлөгөө авах, санал бодлоо солилцох болсон байна. Хэвлэлийнхэнийг “Оношилгооны төв”-ийн үйл ажиллагаатай танилцах үеэр өмнөх өдөр нь улаан хоолойн шинжилгээ хийлгэсэн хүний оношилгооны талаар Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн эмчээс зөвлөгөө авсан юм. Мөн тус эмнэлэгт бүх төрлийн шинжилгээг хийдэг тоног төхөөрөмжүүд суурилагджээ. Бидний нөгөө шээс, цус зэрэг шинжилгээг бүгдийг нь энд шинэ тоног төхөөрөмжөөр шинжилж байна. Нэг дор 400 гаруй хүний цусны нарийвчилсан шинжилгээг цагийн дотор гаргаж байгаа аж. Ингэснээр иргэд цусны шинжилгээний хариугаа хоног дамжин хүлээх шаардлагагүй болно гэсэн үг юм.

Энэ мэтээр Дорноговь аймгийн “Оношилгооны төв”-ийн  үйл ажиллгаагаа ажиллаж эхэлснээр тус аймгийн төдийгүй хил залгаа Говьсүмбэр, Сүхбаатар, Дундговь, Өмнөговь зэрэг аймгийн сумдын иргэд үйлчлүүлэх бүрэн боломжтой болж байгаа юм. Он жилийн урсгалд хэцүү нэрээр оршиж байсан хөдөөний эмнэлэг, хувьсан өөрчлөгдөж, нийгмийн давалгаанд хөгжиж эхэлсний жишээг Дорноговийн эмнэлэгээс олж харсанаа хуваалцахад ийм байна.