"Мэргэжлийн хяналтын байцаагчид бусад байцаагчдаас хүнд нөхцөлд ажилладаг"

 “Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй 2014” улсын байцаагчдын үндсэн зөвлөгөөн  боллоо. Энэхүү зөвлөгөөнд Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын байцаагчид  болон Монгол үйлдвэрчний эвлэлийн байцаагч нар хамрагдсан юм. МХЕГ-ын дэргэдэх хөдөлмөрийн  нөхцлийн хэмжилт судалгаа төвийн дарга Д.Довдонбалжир  Хөдөлмөрийн хяналтын шинэчлэл үндсэн чиглэл гэсэн сэдвээр илтгэл тавьсан юм. Тэрбээр илтгэлдээ “Хөдөлмөрийн хяналтын байцаагч, боловсролын байцаагч, эрүүл ахуйн байцаагч, авто замын  байцаагч бүгд нэг  нэг л орон тоотой байдаг. Байцаагч нарын харьцдаг обьект ямар байдаг билээ. Мөн ачаалал нь ямар байдаг гэдгийг тооцохгүй байна. Иймээс орон тооны нормотив гэдэг зүйлийг заавал тогтоох хэрэгтэй. Ер нь мэргэжлийн  хяналтын байцаагч бусад салбарын байцаагчидтай жиших нөхцөлгүй гэв. Мөн  сүүлийн жилүүдэд барилгын осол ихээр гарч хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын хяналт гэдэг  зүйлийг гаргаж ирсэн. Иймээс  энэ асуудал дээр сайн ажиллах хэрэгтэй. Улсын байцаагчдын  ажиллах асуудал нийгэмд нэг номерт тавигдаж байна. Аливаа асуудлыг гаргахаас өмнө урьдчилан сэргийлэх  ажлыг явуулах хэрэгтэй. Мөн тухайн байгууллагын дотоодын хяналтыг сайжруулж, өөрсдийн ачааллаас бага ч гэсэн нимгэлэх хэрэгтэй байна. Хийсэн ажлаа тоогоор гаргах нь гол  чухал биш. Олон улсын жишгийн дагуу  байцаагчийн хийж гүйцэтгэсэн ажлын  гүйцэтгэлийн стандартыг тогтоож,  ерөнхий хяналтыг нь сайн хийлгэж, осол их гарч байгаа газар   дээр дүн шинжилгээ хийж, тайлан бичих зэргийг тусгаж өгөх хэрэгтэй  байна” гэдгийг онцолсон юм.

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын санхүү, хөдөлмөр хяналт хамгааллын хэлтсийн газрын  дарга Б.Батмөнхөөс дараах  асуултанд хариулт авлаа. 

 -Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал байцаагчдын  зөвлөлдөх уулзалт болж байна. Уулзалтаар ямар асуудлыг хөндөж байна вэ?
-Хөдөлмөрийн хяналтын асуудлыг шинэ шатанд гаргаж, чанаржуулж, сайжруулах ажиллагааг голчлон яригдаж байна. Мөн хөдөлмөрчин хүн хөдөлмөрийн аюулгүй байдал хангагдсан ажлын байранд ажиллахын тулд өөрийн ажлын байрандаа хаана ямар эрсдэл байгааг олж  тогтоож арилгаж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжэээг хийх хэрэгтэй. Энэхүү зөвлөгөөнд ОХУ, БНСУ-ын хөдөлмөрийн аюулгүй байдал хариуцсан хүмүүс ирж санал бодлоо солилцож байгаа. Хөгжингүй орнуудад хөдөлмөрийн хяналтыг  хэрхэн явуулж,  эрсдэлээ яаж үнэлэх, албан шаардлага биелүүлээгүй аж ахуй нэгж байгууллагын удирлагатай хэрхэн хариуцлага тооцдог болон  олон давхар барилгыг осол эндэлгүй яаж барих, хөдөлмөрийн хяналтыг хэрхэн тавих асуудлыг  хэлэлцэж байна.

 -Хөдөлмөрийн аюулгүй  байдал нэлээд зөрчигдөж байгаа. Үүнийг хэрхэн хангах ёстой вэ?
-Баригдаж байгаа барилгын аюулгүй байдлыг хангах нь хамгийн чухал. Тухайн барилга дээр ажиллаж байгаа ажилчдын ахуйн байр болон хаалт хамгаалалт хийх зэргээс хөдөлмөр хамгааллын ажлыг эхлүүлэх хэрэгтэй. Гэтэл барилга байгууламжийн гадна зай, талбайд нь тулгаж газрыг олгож байна. Үүнээс болж хаалт хамгаалалт хийхэд хүндрэл үүсч байгаа. Иймээс  газрын асуудлыг цэгцлэх хэрэгтэй байна. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал нь барилга байгууламжаас өөр асуудал юм. Барилгыг барих явцад хөдөлмөрлөж байгаа хүн хамгаалах бүс хэрхэн бүслэх, малгай яаж өмсөх, ажлын байр нь хэрхэн хандах гэх мэт зүйлүүдийг хэлнэ. Барилгын байгууламжийн удирдлагууд эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх, осол эндэгдэл гаргахгүйгээр ажиллах ёстой.

-Зай талбай гаргахгүйгээр газар олгож байна гэж байна. Энэ асуудлыг цэгцлэх асуудлыг  холбогдох газарт тавьж байсан уу?
-Тодорхой хэмжээнд тавьж байсан. Энэ асуудлыг аймаг, нийслэл дүүргийн засаг дарга нар шийдвэрлэх ёстой. Барилга барих зөвшөөрөл өгөхдөө гудамж зам талбайгаас хэдэн метрын зайтай байх, барилга хэдэн давхар баригдах  ёстой гэдгийг тооцоолох хэрэгтэй юм. Үүнийг л барилга  байгууламжийн аюулгүй байдал үзэж байгаа.

-Осол эндэгдэл гаргасан барилга байгууламжийн хариуцлага тооцох асуудал нь сул байгаа юм шиг санагдаг. Хуулиндаа хэрхэн заасан байдаг вэ?  
-Осол эндэгдэл гаргаж, хүний амь нас хохироосон  барилгын гүйцэтгэгч байгууллагын тусгай зөвшөөрлийг  хүчингүй болгох асуудлыг хууьлчилж өгөх хэрэгтэй. Мэргэжлийн хяналтын байгууллага хянан шалгахаас өмнө зөвлөмж тусалцаа үзүүлэх тал руугаа  ажиллана. Хөдөлмөрийн хяналтын байцаагч нарын тавьсан  шаардлага хангаагүй албан тушаалтандаа ямар хариуцлага тооцох ёстой вэ. Тухайн шийдвэрийг хэн биелүүлэх ёстой гэдэг ч хуульчлагдаагүй байна. Мэргэжлийн хяналтын эрх бүхиий байцаагчийн тавьсан шаардлага хуульд нийцэж байгаа бол шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх түвшинд  биелүүлдэг болчихвол янз бүрийн учир дутагдал гаргахгүй байх боломжтой юм. 

-Осол  гэмтэл гарсны дараа тухайн барилгын үйл ажиллагаа зогсоодог. Нийслэлд осол гэмтэл гаргаж үйл ажиллагаа зогсон хичнээн барилга байна вэ?
- Сүүлийн үед үйл ажиллагаа зогсоохчихсон байхад дур мэдэж үйл ажиллагаа явуулснаас болж осол эндэгдэл  гарч байсан. Ер нь үйл ажиллагаа зогсоосон барилга байгууламж байгаа.  Эхний ээлжинд эрсдлийн арилгуулахын тулд  үйл ажиллагаа зогсоодог. Осол эндэгдэл  гарсны дараа зөвхөн мэргэжлийн хяналтын байгууллага гадна хуулийн хяналтын байгууллага үйл ажиллагаа нь зогсоодог юм. Тухайн явагдаж байсан ажлыг зогсоож байгаа нь  газартай холбоотой байдаг. Яагаад хамгаалалтай хийгээгүй вэ гэхээр зам талбай байхгүй байдаг юм. Зарим барилга авто замтай нийлчихсэн байдалтай  байна. Ер нь хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг бүрэн хангах тулд газрын асуудлыг бүрэн шийдэх хэрэгтэй.

Тэгвэл албаныхан удаа дараа  Засаг даргын захирамжаар тухайн нутаг дэвсгэрт газар олгохдоо л хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг зөрчиж эхэлсэн байдгийг ийн онцолж байна.