Өнгөрсөн баасан гаригт Нийслэлийн хэмжээнд цэрэг татлагын ажлыг эхлүүлсэн. Энэ жилийн хувьд өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад цэргийн алба хаах залуусийн тоо нэмэгдсэн талаар албаныхан ярьж байна. Цаашлаад сайн дураараа ирж бүртгүүлэгчид ч нэмэгдэж байгаа аж. Ялангуяа 2009 онд “Төрийн албан хаагчид цэргийн алба хаасан иргэн байх ёстой” гэсэн хууль батлагдсанаар цэрэгт алба хаах хүмүүсийн тоог улам нэмэгдүүлжээ.  

Залуус нь эх орныхоо энхийн манаанд албадуулж биш сайн дураараа зогсож буй нь үнэхээр дэвшилттэй зүйл мөнөөсөө мөн. Гэхдээ сайн юманд садаа мундахгүйн нэрээр сүүлийн үед таргалалт гэх том дайсан цэрэгт явах гэж буй залуус болон явуулах гэсэн албаны хүмүүст ихээхэн төвөг учруулж байгаа гэнэ.

Өнгөрсөн жилүүдэд залуус голчлон чих хамар хоолойны өвчлөл, нүдний хараа муудсан, мэдрэлийн талын эмгэгтэй зэрэг шалтгаанаар цэргийн албанд тэнцдэггүй байж. Гэтэл энэ жил жингийн илүүдлээс болж цэргийн албанд тэнцэхгүй буцаж буй тохиолдол их гарах болжээ. Холбогдох яамдуудын гаргасан тушаалд заасанчлан биеийн жин, өндрийн харьцаа алдагдвал цэрэгт явах эрхийг нь тухайн жилдээ хасдаг байна.  Тухайлбал 18-29 насны 160 см-ээс дээш өндөртэй, 60 кг-аас доошгүй жинтэй залуусыг цэргийн албанд бүртгэдэг. Гэтэл одоо бүртгүүлж буй залуус 180 см өндөртэй мөртлөө 70 кг хүрэхгүй туранхай эсвэл 160-170 см өндөртэй мөртлөө 90 хол давсан зарим тохиолдолд 100 кг хэтэрсэн жинтэй байгаа аж. Тиймээс тухайн хүмүүсийг жингийн илүүдтэй эсвэл хэт туранхай гэх шалтгаанаар бүртгэхгүй байгаа талаар эмч нар хэлж байна. Цэрэг тураалд ороогүй болон жингийн илүүдэлгүй байх нь тухайн хүний эрүүл биетэйг илтгэж буй үзүүлэлт. Мөн цэрэг хүн тулгамдсан цаг үед хурдан, шалгамгай ажиллах ёстой байдаг учраас заавал жингийн илүүдэлгүй хүнийг бүртгэх шаардлагатай байдаг байна. Тиймээс л цэргийнхэн тарган цэргүүдээ яахаа мэдэхгүй толгойгоо гашилгаж суугаа аж.

Уг нь цэрэг татлагад эрүүл мэндээрээ чөлөөлөгдсөн иргэдийг өрхийн эмнэлэг нь эрүүлжүүлэх үйл ажиллагааг хийдэг. Гэтэл өвчнөөр цэргийн албанаас чөлөөлөгдсөн мөртлөө залуус өөрсдөө эрүүл болъё гэж бодохгүй байгаа төвэгтэй асуудал байгаа талаар албаныхан хэлж байна.

Ямартай ч жингийн илүүдэл гэгч зүйл ганц цэргийн алба хаах насны залуучуудад бус нийт хүн амын эрүүл мэндэд тулгамдсан асуудал болоод буйг дээрх жишээ харуулж байна. Эрүүл мэндийн гаргасан судалгаагаар гуравхан жилийн өмнө манай хүн амын 30 гаруй хувь нь илүү жинтэй тарган байсан бол өнөөдөр гуравхан жилийн дотор 50 гаруй хувь нь илүү жинтэй болжээ. Тэгэхээр таргалалт бол манай хүн амын эрүүл мэндэд тулгамдсан нэн тэргүүний гамшиг болоод байгаа үүнээс тод харагдаж байна. Тиймээс бид эрүүл зөв хооллож, хүнсний ногоо, калциар баялаг хоол хүнс хэрэглэхээс гадна хийжүүлсэн ундаа, өөх тос, цагаан гурил, будаа зэрэг эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлөх хоол хүнснээс татгалзах цаг болжээ. Түүнчлэн эрүүл зөв амьдралын хэвшил болгож идэвхтэй биеийн тамираар хичээллэхийг ч мэргэжилтнүүд зөвлөж байгаа. За тэгээд эрүүл амьдрахын тулд юу хийж, яах ёстойг орчин үеийн хүн мэддэг болсон цаг үе. Харин хэрэгжүүлж байгаа нь хэд бол гэдэг сонин байна.

Ирээдүйд эх орноо хамгаалах, энхийн манаанд зогсох идэр залуус маань цэрэгт тэнцэхээргүй болтлоо таргалсан байна гэдэг нь үнэхээр аюултай мэдээ. Эхний удаа таргалалтаас боллоо гэдэг үгийг бид сонсож байна. Бүр сүүлдээ таргалалтаас үүдэлтэй чихрийн шижин, зүрх судасны өвчтэйгээсээ болж цэрэгт тэнцсэнгүй гэдэг үг сонсогдох вий. Ингээд ирэхээр бид эх орноо хамгаалах эр цэргүүдгүй болно гэсэн үг шүү дээ. Тэгэхээр монголчууд бид эрүүл мэнддээ яг одооноос анхаарч эрүүл зөв амьдралын хэвшил дадлыг бий болгоё гэж уриалмаар байна. Ирээдүйд хүүгээ цэрэгт явуулах ээжүүд бидэнд ч энэ асуудал хамаатай билээ.