Өвчин зовлон, өшөө авалт, гуниг хагацлаар дүүрэн Солонгосын олон ангит кинонууд телевизийн суваг бүрт ёс юм шиг гарсаар арав гаруй жилийн нүүр үзлээ. Энэ хугацаанд Солонгосын хэд хэдэн түүхэн кино үзэгчдийн хүртээл болсон бөгөөд тэдгээрт бидний өвөг дээдсийн тухай сайн муугаар хэдэнтээ гарч байв.

ТВ-5 телевиз энэ удаа Юань гүрний сүүлчийн хаан Тогоонтөмөрийн солонгос хатны тухай киног гаргаж байгаа нь олны дургүйцлийг ихээр хүргэжээ.

Тодруулбал тэд “Ки Иш хатан” хэмээх 50 ангит киног “Бүргэдийн дэвэлттэй бүсгүй” нэртэй болгон албан ёсны эрхтэйгээр  гаргаж байгаа юм.

Жирийн үзэгчийн нүдээр ажихад тус кино эхний ангиасаа л бидний өвөг дээдсийг илтэд доромжилжээ. Киноны үйл явдлыг товчхон ярьвал муу санаа нь дэндсэн монгол сайд ханхүү Тогоонтөмөрийг алах зорилгоор Солонгос руу цөллөгт явуулах бөгөөд сул дорой “мулгуу” /кинонд ингэж хэлдэг/ ханхүүг ирээдүйн Ки хатан  арчилж тордон амийг нь хэдэнтээ аварч байх юм. Үүгээр ч зогсохгүй киноны гол баатруудын дайсан буюу эсрэг дүр нь бидний өвөг дээдэс Юань гүрний эзлэн түрэмгийлэгчид юм гэнэ. Кинонд монголчуудыг дутуу дулимаг дүрсэлсэн бөгөөд угсаатны зүйн судалгаагүй зүйлүүд маш их.

Түүхэн эх сурвалжид тэмдэглэгдэн үлдсэнээр Хүслэн хааны хүү Тогоон төмөр бага залуу насандаа Солонгост цөллөгдөж явсан нь үнэн боловч эм хүнээр хамгаалуулж уйлж унжсан, юм л бол айн ширвээтсэн, хүүхэн шиг үхээнц хүн байсан нь юу л бол. Тэрээр 1333 онд хаан ширээнээ заларсан бөгөөд түүний гурав дахь хатан Өлзий хутаг /Ки хатан/ Солонгос хүн байжээ.

Киног дээрх хатны түүхээс сэдэвлэсэн гэх боловч үнэн зүйл ховор. Өлзий хутаг хатныг Солонгос тайган Түмэндэй гэгч анх хааны ордонд оруулсан гэдэг ба Тогоон төмөр хааны хайр ивээлийг хүртэж Аюушридар хааныг төрүүлсэн байдаг. Аюушридар 1360 аад оноос хаан эцгийнхээ сэнтийг булаах оролдлого удаа дараа хийж байсан нь Юань улсын хүчийг мохоож өмнөд Хятадад гарч байсан бослогуудыг дарахад хүндрэл учруулж байсан хэмээн түүхэнд тэмдэглэгджээ.

Ийм кино гарсан тухай мэдээлэл огт шинэ мэдээ биш юм. Тус киног солонгосын телевизүүдээр гарах үед тэнд ажиллаж амьдардаг монголчууд үүнд эмзэглэн олон зүйлийг бичсэн байдаг.

Хамгийн гол нь бидний өвөг дээдсийг арчаагүй дорой мулгуу хүмүүс мэтээр кино хийчихжээ гэж бодоход ТВ-5 телевиз чухам яагаад тэр олон Солонгос савангийн дууриас энэ киног сонгон бидэнд үзүүлэв?

Энэ бол зүгээр нэг кино гээд өнгөрөх зүйл биш. Кино нийлмэл урлаг болохынхоо хувьд олон зүйлийг танин мэдүүлэх шидтэй. Гэтэл үүх түүхээ мэдэхгүй нэг нь бидний өвөг дээдэс ийм хүмүүс байжээ гэх ойлголтыг энэ киноноос авах нь байна шүү дээ. Чухам энэ бүхнийг телевизийн удирдлагууд мэдээгүй юу эсвэл мэдсээр байж албаар гаргасан уу гэдэг нь сонин.

24tsag.mn