Монголын цахилгаан холбоо компани нь 1921 онд “Шуудан бичиг, цахилгаан мэдээний ерөнхий хороо” нэртэйгээр байгуулагдаж байсан түүхтэй. Тус байгууллага нь Монгол Улсын ууган компаниудын нэг юм. Ардчилал зах зээлийн замд шилжсэн он жилүүд буюу 1995 онд Засгийн газрын өмч хувьчлалын комиссын 28 тоот тогтоол, Дэд бүтцийн хөгжлийн сайдын 208 дугаар тушаалаар гадаадын хөрөнгө оруулалттай компани болж, шинээр зохион байгуулагдсан аж.

Нийт хувьцааныхаа 54,67 хувийг Засгийн газар эзэмшиж, хяналтын багцаа барьдаг байна. Харин 40 хувийг БНСУ-ын “Корей телеком” компани эзэмшиж, иргэд, хуулийн этгээдэд 5,33 хувь нь байдаг байжээ. Тэгвэл энэ сарын 18-нд гадаад улсын эзэмших хувь хэмжээг Засгийн газар худалдан авснаар Үндэсний томоохон компани болж байна. Ингэснээр стратегийн гол салбарын нэг болох Монголын цахилгаан холбоо нь төрийн мэдэлд шилжиж, гадны хараат бус байдалтай болж байгаа юм. Өдгөө Монголын цахилгаан холбоо ХК нь нийслэл хот болон алслагдсан хоёр дүүрэг, 21 аймаг, 280 сум, сууринд үйлчилгээгээ хүргэдэг том айл болжээ. Дээрх газруудад 800 гаруй ажилтан, албан хаагч үүрэг хариуцлагаа ухамсарлан ажиллаж байна.

Өнөөдөр тус компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал болж байгаа бөгөөд энэ хурлаар хэд хэдэн асуудлыг шийдвэрлэхээр төлөвлөжээ. Энэ үеэр Монголын Цахилгаан Холбоо компанийн гүйцэтгэх захирал М.Алтан-Очир болон Төрийн Өмчийн Бодлого Зохицуулалтын Газрын хэлтсийн дарга Ц.Баяр-Эрдэнэ нараас зарим зүйлийг тодрууллаа.

М.Алтан-Очир: “Корей телеком”-ын эзэмшил 10,3 сая ширхэг хувьцаагаа Засгийн газар худалдан авсан

Монголын Цахилгаан Холбоо компанийн гүйцэтгэх захирал М.Алтан-Очир:

-Монголын цахилгаан холбоо компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал нэлээд онцлогтой хурал болж байна. Өнгөрөгч онд Монгол Улсын Засгийн газраас гаргасан шийдвэрийн дагуу БНСУ-ын Корей телекомын эзэмшиж байсан 40 хувь буюу 10,3 сая ширхэг багц хувьцааг худалдан авсан нь онцлог үйл явдал юм. Худалдах, арилжих үйл ажиллагаа энэ оны дөрөвдүгээр сарын 18-нд Хөрөнгийн биржийн багцын арилжаагаар дээрх хувьцаагаа Засгийн газар давуу эрхийнхээ дагуу худалдан авсан байгаа.

-Стратегийн гэж болох салбарынхаа 40 хувийг гадаадын компаниас худалдан авснаар гарах шийдвэр өөрийн гэсэн онцлогтой байх болов уу?

-Тийм. Компанийн эздийн бүтцэд өөрчлөлт орсон тухай шийдвэр гарна. Хоёрдугаарт бага хувьцаа эзэмшигчдэд зориулагдсан шийдвэрийг хуулийн дагуу гаргах юм.

-Нууц биш бол бага хувьцаа эзэмшигчдийн асуудлыг чухам яаж шийдэх боломжтой вэ?

-Магадгүй тэд хүсвэл хуулийн дагуу 60 хоногийн дотор буцаах боломжтой л доо. Тодруулбал, давуу эрх эзэмших Засгийн газар бага хувьцаа эзэмшигчдээс одоогийн нэрлэсэн ханшаар хувьцааг нь худалдан авах гарцтай гэсэн үг. Энэ нь, хуулийн хүрээнд явагдана. Ямар нэгэн байдлаар дарамт шахалт үзүүлж байгаа хэрэг биш.

-Монголын цахилгаан холбоо компанийн үйл ажиллагаанд чиглэсэн зарим нэг асуудал бас өрнөх байх?

-Засгийн газрын өнгөрсөн онд гаргасан 300 дугаар тогтоолын гурав дахь заалтанд Монголын цахилгаан холбоо компанийн менежментийг сайжруулах дэмжих, бизнесийг өргөжүүлэхээр заасан. Ерөнхийдөө тогтвортой, үр өгөөжтэй бодлого, чиглэл гаргахыг Харилцаа холбооны зохицуулах хороо болон Харилцаа холбоо, мэдээлэл технологийн газарт үүрэг болгосон байгаа. Үүнийг дагуу тодорхой шийдвэрүүд гарна гэж бодож байна.

Ц.Баяр-Эрдэнэ: Зах зээлд байр сууриа олж авахын тулд шинэ менежмент, технологи шаардлагатай

Төрийн Өмчийн Бодлого Зохицуулалтын Газрын хэлтсийн дарга Ц.Баяр-Эрдэнэ:

-Энэ удаагийн хувьцаа эзэмшигчдийн хурал нь цаг үеийн хувьд онцлогтой болж байна. Учир нь, гадаадын компанийн эзэмшиж байсан нэлээд томоохон хувь болох 40 хувийг төр худалдан авсан ийм үйл явдалтай давхцаж байгаараа онцлог. Засгийн газар давуу эрхээрээ уг хувь хэмжээг Хөрөнгийн биржийн арилжаагаар худалдан авсан нь баяртай үйл явдал юм. Стратегийн гэж хэлж болохоор салбарынхаа гадаад хувь эзэмшлийг авснаар төрийн бодлого, шийдвэр компанийн асуудал ч өөр маягаар тавигдах боломж бүрдэнэ гэсэн үг. Дээрх арилжаа явагдсанаар Засгийн газар 94,6 хувийг эзэмших боллоо.

-БНСУ-ын компани хувиа өгснөөр хурлаас чөлөөгдсөн гэж ойлгож байна?

-Мэдээж хэрэг. Эзэмшлийн хувиа зарснаар төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс чөлөөлөгдөнө. Ерөнхийдөө Үндэсний хэмжээний томоохон компани болж байгаа юм. Монголчууд өөрсдөө удирдаж, менежментийн асуудлаа шийдэх, орчин үеийн техник технологийг хэрхэн нэвтрүүлэх асуудлаа ч шийднэ.  Засгийн газрын тогтоолоор Монголын цахилгаа хоблоо компанийн үнэ цэнийг өсгөх, үйл ажиллагааг нь сайжруулж, хөрөнгийн биржээр нээлттэй арилжаа явуулахаар чиглэл гаргаад явж байна. Цаашдаа энэ компанийн үнэлэмж өссөн, үндэсний хэмжээний хөрөнгө оруулагчдыг багтаасан компани байх бололцоотой гэж харж байгаа.

-Хөрөнгө оруулагчдыг хэрхэн татах талаар?

-Хувьцааны тодорхой хувийг нээлттэй арилжах юм. Ингэснээр хөрөнгө оруулагчдыг татсан, хөрөнгийн зах зээлийг дэмжсэн, хувь оролцоог бий болгоно гэсэн үг. Энэ чиглэл рүү зорьж байгаа. Магадгүй УИХ-ын 2018-2020 оны өмч хувьчлалын бодлого чиглэлд энэ асуудал тусгагдаад явна гэж үзэж байна. Үндсэн өнөөдөр мэдээлэл технологийн хурдацтай хөгжил дэвшлийн цаг үед Монголын цахилгаан холбоо компани маань 20 гаруй жил түншилсэн БНСУ-ын компаниас хувьцаагаа худалдан авснаар хийх ажил их байгаа.

-Түншлэгчээсээ хувьцаагаа худалдан авчихлаа. Тэгвэл цаашдын чиг хандлага, компани ирээдүй гэсэн зүйл яригдана?

-Мэдээлэл технологийн эрин үед, энэ зах зээл дээр өөрийн байр сууриа олж авахын тулд шинэ менежмент, технологи шаардлагатай. Үүнээс гадна Монгол Улсын төрийн үйлчилгээг дижитал, цахим хэлбэрт оруулж, боловсронгуй болгох ажиллах бүрэн бололцоотой. Энэ бол зайлшгүй шаардлага гэж ойлгох хэрэгтэй.