-Ажил хаялт бол хуулийн дагуух арга хэмжээ-

Цалин хөлсөө нэмүүлэх гэсэн багш эмч нар удаа дараа жагсаал цуглаан зохион байгуулсаар байна. Засгийн газарт шаардлага ч хүргүүлээд амжсан. Тэдний шаардлага, хүсэлт гээд олон бичигний хариу өнөөг хүртэл таг чиг байгаад багш, эмч нар бухимдаж ажил хаяхдаа тулаад байна. Эмч нарын хувьд маргааш буюу тавдугаар 12-ноос эхлэн ажил хаяхаа мэдэгдсэн. Өнөөдөр тэд Засгийн газарт сануулга өгөх хэлбэрээр нэг цагийн суулт хийлээ. Энэ үеэр МҮЭХ-ны харьяа ШУ-ны байгууллагуудын үйлдвэрчний эвлэлийн нэгдсэн хорооны дарга Т.Баясгалантай ярилцлаа.

-Маргаашнаас ажил хаялт эхэлнэ гэж мэдэгдсэн. Гэтэл өнөөдөр суулт хийж байна?

-Суулт бол Засгийн газарт шахалт үзүүлж байгаа тэмцлийн нэг хэлбэр. Нөгөө талаасаа шахалт гэж харж болохгүй л дээ. МҮЭХ-ны харьяа багш, эмч гээд холбоодын гишүүд аргагүй байдалд орсондоо ийм алхам хийж байгаа юм. Жагсаал цуглаан, бичиг цаасны гээд элдэв дээдийн бүх хэлбэрээр асуудлаа тавьсан. Гэвч өнөөг хүртэл төр засгийн удирдлагууд огт хүлээж авахгүй яваа гэдгийг хэлэх байна. Ер нь, аргаа барахдаа л ийм маягаар өөрсдийгөө ойлгуулах, шаардлагыг хэрэгжүүл гэж төр засгийнханд хандсан үйлдэл.

-Суулт хийх нь ямар ч үр дүн авчрахгүй гэж ярьж байгааг дөнгөж сая иргэдээс сонслоо?

-Хувь хүний үзэл бодлыг бид үгүйсгэхгүй. Суулт бол тэмцлийн эхлэл, наад захын хэлбэр. Өнөөдрийн хувьд багш, эмч болон ШУ-ны байгууллагын төлөөлөл нэг цагийн суулт хийж байна. Өнөө маргаашдаа асуудлыг шийдэхгүй бол ирэх долоо хоногоос ажил хаялт руу л шийлжих байх даа. Гишүүд ч үүнийг их шахаж шаардаж байгаа болохоор ажил хаялт хийнэ гэсэн төлөвлөгөөтэй байна.

-Засгийн газраас ямар нэгэн байдлаар хариу ирүүлсэн үү?

-Өчигдөр ХНХ-ийн дэд сайдаас хариу ирүүлсэн байгаа. Энэ нь, төлөөлөл болгосон учраас албан бичиг илгээлээ гэж бид ойлгосон. Уг захидалд цалин хөлсийг нэмэгдүүлэх асуудлаар ОУВС-тай ярихад одоогоор нэмэх боломж байхгүй гэсэн дүгнэлт гаргалаа. Тиймээс дөрөвдүгээр улиралд нэмэх асуудлаа ярина гэж хариу ирүүллээ. Бид үүнийг хүлээн зөвшөөрч чадахгүй. Ирэх даваа гараг гэхэд хэлэлцээр үр дүнд хүрэхгүй бол орон даяар ажил хаялт зарлахаас өөр арга байхгүй.

-Орон даяар эмч, багш нар ажил хаяхаар иргэд, хүүхдүүд хохирох болно. Тангараг өргөсөн хүмүүс ингэж боломжгүй байх юм?

-Яг ийм маягаар асуудалд хандаад дөрвөн жил болж байна. Өвчтэй зовлонтой иргэд маань яах вэ, шалгалтаа өгөх хүүхдүүдийг хохироож болохгүй нь гэсээр асуудлаа шийдүүлж чадахгүй явлаа. Засгийн газар ч амташчихсан эд нар ингэж байгаад намжина гэсэн байдалтай суудаг болчихож. Тэгэхээр одоо асуудлыг шийдэхгүй бол хуулиар олгогдсон эцсийн аргаа л хэрэглэнэ. Ерөнхийдөө дуртайдаа ажил хаялт зарлах гээд байгаа юм биш шүү.

-Дурандаа ажил хаях гээгүй байх л даа. Гэхдээ бас аливаад хатуурхалгүй байвал шийдэл гарч ирж болох талтай?

-Шийдэл гарна гэж найдсаар дөрвөн жил болж байна. Өнөөг хүртэл цалин хөлс зуун төгрөгөөр ч нэмэгдээгүй явна. Ийм байхад тайван замаар асуудал шийдэгдэх байх гээд хүлээж тэвчихгүй. Олон мянган гишүүдийн шахалт шаардлагаар л ажил хаялт зарлах гэж байна гэдгийг ойлгох нь чухал байна. МҮЭ-ийн байгууллагууд нийгмийг донсолгохын төлөө, хямраах зорилготой биш. Харин ч аль болох тайван замаар асуудлыг шийдэж, ойлголцолд хүрэхийг зорьдог. Гэвч төр засгийн зүгээс үл ойшоож байгаа учир ийм алхам хийхэд хүрч байгаа хэрэг. Магадгүй цалин нэмэх асуудлыг шийдэхгүй бол хэзээ шийднэ тэр хүртэл ажил хаялт үргэлжлэх болов уу. Үүнийг гишүүд маань ч хэлж байгаа. Цаашид ажил хаялт хэрхэн үргэлжлэх нь гишүүдийн саналаар шийдэгдэнэ.

-Эдийн засгийн нөхцөл байдал тийм ч таатай биш байгаа үе. Ийм цагт цалин нэмүүлэх асуудлыг хүлээн авахад хүнд байгаа биз. Тиймээс дөрөвдүгээр улиралд ярих санал гаргасан болов уу?

-Ер нь, 2014 оноос хойш дөрвөн жил цалин нэмүүлэх асуудлыг хөндсөн ч ганц төгрөгөөр ч нэмэгдээгүй. Гэтэл тухайн цагаас хойшхи инфляци бараг 40 хувьд хүрчихлээ. Амьжиргааны түвшин яг ийм хувиар унасан гэсэн үг. Нөхцөл байдал ийм болчихоод байхад төр нь төрийн албан хаагчдынхаа хөлсийг нэмэхгүй байна. Иймээс л бид шаардлага тавьж, тэмцлийн хэлбэрт шилжих гээд байгаа юм. Дээрхээс харвал бидний тавьж байгаа шаардлага хамгийн бодит гэж болно. Бидний хийсэн тооцооллоор 40-50 цалин нэмэхэд улсын төсөв хонхойж, дампуурч, сүйрэх хэмжээнд хүрэхгүй. Ер нь, төр засаг маань улс орноо өр зээлд оруулж, эдийн засгаа хямраасан байна. Өр зээлээ төлж буй хөрөнгө нь албан хаагчдын цалинг нэмэх мөнгө. Ингэчихээд та нар тэвч гэх нь шударга биш шүү дээ. Үндсэндээ татвар төлөгчдийн мөнгөөр л өр төлж суугаа.