Дэлхийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах “FIFA World Cup” тэмцээн нь 1930 оноос зохиогдож ирсэн түүхтэй бөгөөд өдгөө олон үзэгчтэй №1 тоглоом болжээ. Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүдэд бөмбөгний технологи хамгийн чухалд тооцогдох бөгөөд анхны Дэлхийн аваргын бөмбөгөөс эхлээд технологи нь шинэчлэгдэж, улам боловсронгуй болж иржээ. Мөн үзэгчдийн анхаарлыг татдаг голлох зүйлийн нэг бол яах аргагүй хөлбөмбөгийн “бөмбөг” байдаг. Тиймээс Хөлбөмбөгийн дэлхийн аваргын жил жилийн тэмцээний “бөмбөг”-ний талаарх сонирхолтой мэдээллийг 24tsag.mn онцолж байна.
1.ADIDAS TELSTAR 18 – 2018 Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга, Орос улс
Энэ жилийн ОХУ-д зохиогдож байгаа FIFA World Cup-ийн албан ёсны бөмбөг бол Telstar 18 юм. Хар ба цагаан бөмбөлөг нь 1970 оны Telstar алдартай тайлбар аж. “adidas”брэнд бөмбөгийг бүтээхдээ сүүлийн үеийн технологийг ашиглажээ. Түүнчлэн Questra 1994 оны Дэлхийн цомын тэмцээнд ашиглаж байсанхар, цагаан өнгөтэй бөмбөгний загвартай төсөөтэй гэнэ.
2. ADIDAS BRAZUCA - 2014 оны Дэлхийн цом, Бразил
2014 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний Bazooka бөмбөг нь түүний дуу хоолойг үүсгэсэн анхны бөмбөрцөг байв.Bazooka бөмбөг ньдэлхийн аваргад Бундеслигийн шигшээ баг болон АНУ-ын хөлбөмбөгийн хамгийн дээд лигийн лигт тоглодог байна.
3. ADIDAS JABULANI – 2010 оныдэлхийнаварга, Өмнөд Африк
Жабуланинь 11 өнгөнөөсбүрдэхбөгөөд, энэ ньталбайдээрх тоглогчийг төлөөлдөг аж. Гэхдээ түүхэн дэх хамгийн олон үзэн ядагчтай бөмбөгөөр нэрлэгджээ. Учир нь тоглогчид бөмбөгийг бүрэн эзэмшиж чадахгүй эзэмшиж чадахгүй байсантайхолбоотойгэнэ.
4. ADIDAS +TEAMGEIST – 2006 оны Дэлхийн аварга, Герман
2006 онд Герман улсад болсон дэлхийн аваргын тэмцээний “Teamgeist” бөмбөг. 14 тахиралдсан хавтанцаруудаас бүрдсэн энэ бөмбөг эргэлтийн хувьд сайжирч, бараг ус нэвчдэггүй болсноос гадна чийгтэй цаг агаарт хүндэрдэггүй давуу талтай болсон байна. Нэрний хувьд “team spirit” гэсэн утгатай аж.
5. ADIDAS FEVERNOVA – 2002 WORLD CUP BALL, SOUTH KOREA AND JAPAN
2002 онд Өмнөд Солонгос болон Япон улсуудад зохион байгуулагдсан дэлхийн хөл бөмбөгийн аваргын тэмцээний “Fevernova” бөмбөг. 1978 оны Tango бөмбөгнөөс ялгаатай загвартай болсон анхны албан ёсны бөмбөг бөгөөд дорнын орнуудын соёлын нөлөөг хадгалсан байна. Синтетик хөөсөнцрөөр хийсэн давхарга нь бөмбөгийг илүү дэвшилттэй болгожээ.
6. ADIDAS TRICOLORE – 1998 WORLD CUP BALL, FRANCE
Дэлхийн аваргын тэмцээний “EQT Tricolore” бөмбөг нь дэлхийн аваргын анхны олон өнгөт албан ёсны бөмбөг байжээ. Францын үндэсний билэг тэмдэг болсон азарган тахианы сүүл, францын далбаа болон Францын хөл бөмбөгийн холбооны өнгө билэгдлийг нэр болон загвартаа шингээсэн бөмбөг болсон байна. Гурвалжин Tango нь Францын далбааны өнгийг илтгэжээ.
7. ADIDAS QUESTRA – 1994 WORLD CUP BALL, USA
"Questra" нь Eurovision Евро 1996 "Questra Europe" болон 1996 оны Олимпийн наадмын "Questra Olympia" спортод хэрэглэдэг өнгөт хувилбарууд юм. Хар ба цагаан гурвалжингаар галактикийн дүр төрхийг харуулжээ. Өмнөх дэлхийн аваргын бөмбөгнүүдээс "Questra" нь илүү хөнгөн байсан нь тоглогчдод таалалгдаж байв.
8. ADIDAS ETRUSCO UNICO – 1990 WORLD CUP BALL, ITALY
1990 онд Итали улсад болсон дэлхийн аваргын тэмцээний “Etrusco Unico” бөмбөг. Adidas брэндийн хийсэн энэ бөмбөг дан ганц синтетик материалаар хийгдсэнээс гадна бөмбөгний дотор талыг полиуретан хөөсөнцрөөр хийсэн тул илүү хурдан, мөн ус нэвчдэггүй болсон байна. Нэр болон, загварын хувьд Италийн түүхт Этросканскийн соёл, урлагийг тусгажээ.
9. ADIDAS AZTECA – 1986 WORLD CUP BALL, MEXICO
Azteca бол Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд ашигласан анхны синтетик бөмбөг байв.
10. ADIDAS ESPAÑA – 1982 WORLD CUP BALL, SPAIN
Танго España нь арьс, синтетик материалаар хийсэн анхны бөмбөг байв.
11. ADIDAS TANGO – 1978 WORLD CUP BALL, ARGENTINA
Түүхэн дэх хамгийн алдартай хөлбөмбөгийн бөмбөг бол 1978 онд Дэлхийн аваргын Танго юм.
12. ADIDAS TELSTAR DURLAST – 1974 WORLD CUP BALL, GERMANY
1974 онд Баруун Германд болсон дэлхийн аваргын тэмцээний “Telstar Durlast” бөмбөг.
13. ADIDAS TELSTAR – 1970 WORLD CUP BALL, MEXICO
Adidas нь Мексикийн 1970 оны ДАШТ-ийн албан ёсны дэлхийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээнд анхны тамгааа тавьжээ. Бүтээгдэхүүн нэр нь Adidas Telstar хэмээх юм. Бөмбөгний нэр нь Telstar харилцаа холбооны сансрын хиймэл дагуулаас гаралтай.
14. SLAZENGER CHALLENGE 4-STAR – 1966 WORLD CUP BALL, ENGLAND
Дэлхийн цомын түүхэнд хоёр дахь удаагаа ФИФА 1966 оны тэмцээнд зориулан бөмбөгийг сонгох “сохор” гэж нэрлэгдэх сорилтыг хийж байжээ. Энэ нь орон нутгийн компанийн хийсэн сүүлчийн бөмбөг байв.
15. CRACK – 1962 WORLD CUP BALL, CHILE
1962 онд Чили улсад болсон дэлхийн аваргын “MR. CRACK” бөмбөг
16. TOP STAR – 1958 WORLD CUP BALL, SWEDEN
1958 оны Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн эхлэхээс өмнө хэд хэдэн бөбөгнөөс “Top star”-ыг сонгож авчээ. Энэ нь ус нэвтрүүлдэггүй гадаргатай.
17. SWISS WORLD CHAMPION – 1954 WORLD CUP BALL, SWITZERLAND
Швейцарийн 1954 оны ДАШТ-ийн зохион байгуулагчид дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний бөмбөгийг Кост компани зохион бүтээжээ. Түүний 18 самбар нь зиг Загн-Загарын загвар, тод шар өнгөтэй байв.
18. (SUPERBALL) DUPLO T – 1950 WORLD CUP BALL, BRAZIL
1950 оны Бразилийн дэлхий аварга шалгаруулах тэмцээний “DUPLO T”. Бөмбөгийг Аргентины компани бүтээсэн бөгөөд 1930-аад оны дотоодын лигийн шигшээтэй адил бөмбөгийг ашиглаж байв.
19. ALLEN – 1938 WORLD CUP BALL, FRANCE
1938 онд Дэлхийн цомын тэмцээний албан ёсны бөмбөг“Аллен”. Парисын компани нь "Coupe de Monde" гэсэн бичээсийн доор "Allen Officiel" бөмбөгний нэрийг оруулсан анхны компани юм.Энэ нь үндсэндээ Federale 102-тай адил 13 бөмбөг, хөвөн зангиатай адил бөмбөг байжээ.
20. FEDERALE 102 – 1934 WORLD CUP BALL, ITALY
Италийн дарангуйлагч Бенито Муссолини 1930 оны ДАШТ-д зориулж хийсэн албан ёсны бөмбөг болох “FEDERALE 102”.
21. T-MODEL & TIENTO – 1930 WORLD CUP BALL, URUGUAY
1930 оны Уругвайн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний “Т-MODEL & TIENTO” бөмбөг.
Загвар Т нь том, хүнд байсан бөгөөд түүний загварт хэрэглэгддэг Т-хэлбэрийн хавтангуудаас нэрээ авсан.
Б.Цэрэнлхам
