Шинэ төрлийн коронавирусний халдвар дэлхийн 180 гаруй улсад гарч, халдвар эрчимтэй дэгдэж буй энэ цаг үед гадаад дахь монголчуудаа эх орондоо буцаан авчрах шийдвэрийг эрх баригчдаас гаргасан юм. Энэ дагуу БНСУ, Япон зэрэг улсаас 1000 гаруй иргэнийг тусгай үүргийн онгоцоор авчирсны дунд “Маск” продакшний жүжигчин, “Honeymoon” хамтлагын дуучин Д.Солонго багтсан юм. Тэрбээр БНСУ-д мэс засалд орсны дараа халдвар гарсан бөгөөд тусгай үүргийн онгоцноор эх орондоо буух тэр агшинд эх нутгийнхаа тэнгэрт залбирч мөргөсөн нь зураглаачийн дуранд өртөж, олон хүний сэтгэлийг хөдөлгөсөн юм. Тусгаарлах байранд байгаа түүнээс “Тусгаарлах байрны нөхцөл тааруу гэдэг зүйлийг зарим иргэд ярьж байна. Танд ямар санагдаж байна вэ” гэж асуухад “Төр засгаас ард иргэдээ гээд аваад ирлээ. Үүнээс илүү яах ёстой юм бэ. Өгсөн ганц ширхэг саван байсан ч гамнаж хэрэглэх ёстой. Энэ бол иргэн хүний ухамсар” гэж хариулсан юм. Ингээд түүнтэй утсаар цөөн хором ярилцсанаа хүргэе.

-Тусгай үүргийн онгоцоор солонгос дахь монголчуудаа авчрах үед та онгоцноос буунгуутаа залбирсан нь олон хүний сэтгэлийг хөдөлгөсөн. Танд тэр үед юу бодогдож байсан бэ?

-Би их сүсэг бишрэлтэй хүн л дээ. Олон жилийн өмнөөс хагалгаа хийлгэх ёстой гэсэн заалттай явсан. Хагалгаа хийлгэе гэхээр айгаад ерөөсөө чаддаггүй байсан юм. Арай хийж хагалгаа хийлгэх зориг гаргаад Солонгост очлоо. Хагалгаа дөнгөж дууссны дараахан муу мэдээ дуулдсан. Тухайн үед их айж байсан ч сэтгэл дотроо эх нутгийнхаа тэнгэрт залбирсаар байсан. Тэгж байтал тусгай үүргийн онгоцоор авахаар болсон гэдгийг сонсоод Солонгос дахь Элчин сайдын яаманд очиж зөвшөөрөл авсан. Монголынхоо хөх тэнгэртээ, өвөг дээдэстээ цайны дээжээ өргөх юмсан гэж их бодож байлаа. Хүний нутагт өвдөж зовсон хүн эх орноо бүр их санадаг юм билээ. Онгоцноос буух үед эх орон, уул, ус, агаар минь тэврээд л авах шиг болсон. Өөрийн эрхгүй уйлаад сөгдчих гээд сэтгэлээ арай хийж барьсан даа.

-Одоо биеийн байдал нь хэр байна вэ. Хагалгааны дараах эмчилгээгээ хийлгэж чадаж байна уу?

-Эх орны минь агаар, ус, монгол хоол тэр чигээрээ дархлаа дэмжих эмчилгээ шүү дээ. Эх орондоо эсэн мэнд ирсэн болоод тэр үү, сэтгэл санаа төсөөлөхийн аргагүй өөдрөг байна. Сэтгэл санаа өөдрөг болохоор бие хурдан тэнхэрч байна. Дээр нь сайн эмч нарынхаа буянд бие сайн байгаа.

-Та аль тусгаарлах байранд байгаа вэ?

-Улсын заалттай газар бий гэдгээс өөрийг хэлж болохгүй гэсэн. Уучлаарай.

-Тусгаарлах байранд байгаа зарим иргэд нөхцөл тааруу байна гэсэн яриа гаргасан. Гэтэл зарим нь улсынхаа төлөө тэснэ, боломжийн байна гэдэг зүйлийг ярьж байна лээ. Тусгаарлах байрны нөхцөл байдал таны бодлоор ямар байна вэ?

-Надад муулж, өөлөх юм алга. Улс эх орон минь боломж бололцоогоороо биднийгээ аваад ирлээ. Үүнээс өөр юу хүсэх юм бэ.  Мянга талархаад ч барашгүй шүү дээ. Муулаад, шүүмжлээд байгаа зарим хүнийг огт ойлгохгүй байна. Уг нь хэдхэн хоног шүү дээ.

-Хоол унд тааруу. Дээр нь ариун цэврийн хэрэглээний зүйлс хүртээмжгүй байна гэж бухимдаж байх шиг байна лээ?

-Хүрэлцээгүй байсан ч нөөц бололцоог нь ойлгох ёстой шүү дээ. Та тэгж бодохгүй байна гэж үү. Өчнөөн олон хүнийг тусгаарласан. Бид бүгдийн аюулгүй байдлыг хангах гэж эмч, цагдаа гээд мэргэжлийн байгууллагын олон ажилчин ажиллаж байна. Тэдэн шиг өвлийн хүйтэн өдрүүдэд гадаа зогсоогүй биз дээ. Эмч нар шиг 24 цагаар ээлжилж ажиллаагүй. Тиймээс өгсөн зүйлийг нь миний хувьд хайрлаж гамтай хэрэглэж байна. Нэг ширхэг саван байсан ч ариг гамтай хэрэглэх ёстой. Энэ бол иргэн хүний үүрэг, ухамсар. Бид хамтдаа давна гэдэг үгний цаана олон учир утга бий. Хүн бүр дор дороо ухамсартай хандаасай гэж хүсэж байна.

-Тэгэлгүй яах вэ. Иргэн бүр ухамсартай, хүлээцтэй байж энэ хүнд цагийг даван туулна. Тантай хамт ирсэн зорчигч дунд хоёр хүн халдвартай болох нь батлагдсан. Энэ мэдээг дуулах үед танд ямар санагдсан бэ. Дэмий ирлээ гэдэг ч юм уу зүйл бодогдсон уу?

-Үгүй ээ, ёстой тэгж бодоогүй. Харин ч тэр хүний өмнөөс маш их айсан. Тэр хүний ард сайхан гэр бүл, аав, ээж нь, үр хүүхэд нь хүлээж байгаа шүү дээ гэж бодохоор л өрөвдөөд хэцүү байсан. Үнэндээ үр хүүхдийг нь өрөвдөөд их уйлсан. Хурдан эдгэрээд ижий дээрээ, хайртай хүмүүс дээрээ очоосой гэж хүсэж байна. Яахав, зарим хүн надад халдчихаагүй байгаа даа гэж эмээсэн байх. Миний хувьд бол өөрийнхөө зөн совинд итгэсэн. Би зүгээр, яагаа ч үгүй гэдэгтээ итгэсэн. Энэ нь ч баталгаажсан.

-Онгоцоор ирсэн иргэдийг хооронд нь харилцуулаагүй гэж байсан. Үнэхээр тийм байсан уу. Зарим иргэдийн зурганаас харахад хүүхдүүд нь маск зүүгээгүй, чөлөөтэй байгаа харагдсан?

-Миний мэдэхээр бүгд масктай харагдсан. Бие өвдөөд дээр нь эх нутаг руугаа яарч байсан болоод тэр үү, яг үнэндээ эргэн тойрноо анзаарах тэнхээ байгаагүй л дээ.

-Коронагийн халдвар 10 болчихлоо. Хорио цээрийн дэглэм ирэх сарын 30-нийг хүртэл үргэлжилнэ. Тусгаарлах байрнаас гарсан иргэдийг дахиад 14 хоног гэрт тусгаарлана гэсэн. Иргэдийн олонх нь хийцгүйрч сууна гэх жишээтэй хөгжилтэй пост олноор оруулж байгаа харагдсан. Өөрөө хэр уйдаж байна. Өдрийг юу хийж өнгөрүүлж байна вэ?

-Нэг талаасаа энэ мөчийг гэртээ зүгээр суухгүйгээр ашигтай байдлаар өнгөрүүлэх алдаж болохгүй мөч юм шиг. Тархиа цэнэглэж болно, дасгал хөдөлгөөн хийж болно. Ажил ихтэй хүмүүс дасгал хөдөлгөөн хийх боломж хомс байдаг шүү дээ. Тэгвэл энэ цаг үеийг ашиглах хэрэгтэй болов уу. Манай залуучууд мундаг ухаантай болохоор надаар хэлүүлэлтгүй мэдэж байгаа байх. Миний хувь нэг томоохон нэвтрүүлэг төсөл, кино зохиол бичээд ид завгүй тусгаарлагдаж байна даа.

-БНСУ-аас ирсэн зорчигчдын шинжилгээний хариу сөрөг гарсныг дуулах ямар байв?

-Сайхан байна. Өөртөө итгэлтэй байсан болоод тэр үү, их тайван хүлээж авсан. Гэхдээ сэтгэлийн мухарт догдлол байх шиг байна лээ.

-Тусгаарлах өрөөндөө хэдүүлээ бэ?

-Өрөөндөө гурвуулаа. Бид бүгдээрээ солонгосоос ирсэн.

-Тэгвэл ганцаардахгүй л юм байна?

-Ганцаардахгүй ээ. Ажлаа хийнэ. Дээр нь охидын яриа өрнүүлнэ гээд завгүй шүү дээ?

-Чиний яг үндсэн мэргэжил юу юм бэ. Би анх дуучин гэж боддог байсан. Гэтэл загвар өмсөгч Одгэрэлийг элэглээд гараад ирсэн. Жүжигчин юм байна даа гэж бодтол кино зохиол бичиж байна гэх юм?

-Үндсэн мэргэжил жүжигчин. Гэхдээ дөрөвдүгээр ангид байхаасаа хамтлаг байгуулж, дуулсан. Олон тэмцээнд орж байлаа. Тэгээд л хүмүүс дуучин юм байна гэж бодсон байх. Дуулах гэж хичээдэг, харин жүжигчин байхыг хүсэж мөрөөддөг. Ер нь 99 хувийн хөдөлмөр, нэг хувийн авъяас гэдэг шүү дээ. Үүнээс гадна мэдрэмж маш чухал юм шиг санагддаг.

Г.Нацаг-Эрдэнэ