Дэлхийн аваргын финалын эрхийн төлөөх хамгийн том тулаан өнөө шөнө Атланта хотын "Mercedes-Benz Stadium"-д болно. Нэг талд дэлхийн аваргаа хамгаалж буй Аргентин, нөгөө талд 60 жилийн дараа дэлхийн аваргын финалд хүрэхийг мөрөөдөж буй Английн шигшээ байгаа. Испани хэдийн финалд шалгарсан тул энэ тоглолтын ялагч тэдэнтэй алтан цомын төлөө хүч үзнэ. Энэ бол зүгээр нэг хагас шигшээ биш. Хөлбөмбөгийн түүхэн дэх хамгийн ширүүн өрсөлдөөнүүдийн нэг дахин сэргэж буй мөч юм. 1966 оны ДАШТ, 1986 оны Диего Марадонагийн алдарт "Бурханы гар" болон "Зууны гоол", 1998 оны Дэвид Бекхэмийн улаан хуудас гээд Аргентин, Английн тоглолт бүр дуулиан, домог, маргаанаар дүүрэн байсаар ирсэн. Өнөөдөр харин энэ түүхийг Лионел Месси, Харри Кейн, Жүд Беллингем нар үргэлжлүүлэх гэж байна.

Аргентин, Англи (Нэгдсэн Вант Улс) хоёр ойрхон дайн хийж байв. 1982 онд хоёр улс Фолклендийн дайн (Аргентинд Мальвинасын дайн гэж нэрлэдэг) хийсэн. Дайн 1982 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд Аргентины арми Өмнөд Атлантын далай дахь Фолклендийн арлуудыг эзлэн авснаар эхэлжээ. Үүний хариуд Их Британи тэнгисийн цэргийн хүчээ илгээж, арлуудыг буцаан эзлэх ажиллагаа явуулсан. Дайн нийт 74 хоног үргэлжилж, 1982 оны зургаадугаар сарын 14-нд Аргентины цэргүүд бууж өгснөөр өндөрлөсөн. Их Британи арлуудын хяналтаа хадгалсан бөгөөд өнөөдөр ч Фолклендийн арлууд Их Британийн хилийн чанад дахь нутаг дэвсгэр хэвээр байна. Харин Аргентин өнөөг хүртэл арлуудыг өөрийн нутаг гэж үзсээр байдаг.

Дайнд ойролцоогоор Аргентины 649 цэрэг, Их Британийн 255 цэрэг амь үрэгджээ. Энэ түүх хөлбөмбөгийн талбайд ч хүчтэй нөлөөлсөн. Дайнаас ердөө дөрвөн жилийн дараа, 1986 оны ДАШТ-ий шөвгийн наймд Аргентин Английг 2:1-ээр хожсон. Тэр тоглолтод Марадонагийн алдарт "Бурханы гар" гоол болон "Зууны гоол" төрсөн бөгөөд олон аргентинчууд үүнийг дайны дараах бэлгэдлийн ялалт гэж үздэг байв. Тиймээс өнөөдөр ч Аргентин–Английн тоглолт зүгээр нэг спортын өрсөлдөөн биш, харин түүх, улс төр, үндэсний бахархалтай холбогдсон онцгой тулаан хэвээр байна.

Аргентины шигшээ энэ удаагийн тэмцээнд аваргын зангаргаа харуулсаар ирэв. Шөвгийн 32-т Кабо Вердег 3:2, шөвгийн 16-д Египетийг 3:2, шөвгийн наймд Швейцарыг нэмэлт цагт 3:1-ээр буулган авч, хагас шигшээд шалгарсан. Тэдний довтолгооны гол хүч нь мэдээж Лионель Месси. Найман гоолтой тэрбээр Алтан шаахайн төлөөх өрсөлдөөнийг тэргүүлж байгаа бөгөөд энэ нь түүний сүүлийн дэлхийн аварга байх магадлалтай гэсэн яриаг улам хүчтэй болгож байна.

Мессигээс гадна Лаутаро Мартинес, Хулиан Альварес, Алексис Мак Аллистер, Энцо Фернандес, Родриго Де Паул зэрэг тоглогчид Аргентины тоглолтыг зангидаж байна. Хаалганд Эмилиано Мартинес урьдын адил найдвартай байгаа бол хамгаалалтыг Кристиан Ромеро удирдана. Урьдчилсан бүрэлдэхүүнд Эми Мартинес, Молина, Ромеро, Лисандро Мартинес, Тальяфико, Де Паул, Мак Аллистер, Энцо Фернандес, Месси, Лаутаро Мартинес, Хулиан Альварес нар гарахаар таамаглагдаж байна.

Харин Англи энэ удаагийн тэмцээнд эргэн ирэлтийн эзэн байлаа. Тэд БНАСАУ-ын Конго, Мексик, Норвегийг дараалан буулган авч, хагас шигшээд хүрсэн. Томас Тухелийн удирдсан баг тактикийн хувьд илүү уян хатан болж, хамгаалалт болон довтолгооны тэнцвэрээ сайн хадгалж байгаа нь онцлог. Тухел тоглолтын өмнө "Бид өнгөрснийг биш, өнөөдрийн тоглолтоо бодож байна" хэмээн онцолсон нь энэ тулаанд сэтгэлзүйн бэлтгэл ямар чухал болохыг илтгэв.

Английн найдвар Харри Кейн хэвээр. Тэр энэ ДАШТ-д есөн гоолтойгоор Английн бүх цагийн шилдэг довтлогч гэдгээ дахин баталж, Мессигийн араас Алтан шаахайн өрсөлдөөнд бичигдэж байна. Жүд Беллингем зургаан гоолтойгоор довтолгооны гол хөдөлгөгч хүч болж, Букайо Сака, Энтони Гордон нар жигүүрээс байнга аюул учруулж байна. Урьдчилсан бүрэлдэхүүнд Жордан Пикфорд, Эзри Конса, Жон Стоунс, Марк Гуэхи, Нико О'Райли, Деклан Райс, Эллиот Андерсон, Букайо Сака, Жүд Беллингем, Энтони Гордон, Харри Кейн нар багтаж байна.

Статистик ч энэ тоглолтыг улам сонирхолтой болгож байна. Месси найман гоолтой, Кейн есөн гоолтой, Беллингем зургаан гоолтой. Өөрөөр хэлбэл дэлхийн аваргын хамгийн шилдэг гурван мэргэн бууч нэг талбайд зэрэг тоглох гэж байна. Аль нэг нь өнөө шөнө гоолдвол Алтан шаахайн хувь заяа ч өөрчлөгдөж мэднэ.

Түүх сөхвөл Аргентин гурван удаа (1978, 1986, 2022) дэлхийн аварга болж байсан бол Англи цорын ганц түрүүгээ 1966 онд хүртсэн. Англичууд 60 жилийн турш дахин дэлхийн аваргын финалд хүрэхийг хүлээж байгаа бол Аргентин дараалсан хоёр дахь удаагаа финалд шалгарахыг зорьж байна. Мессигийн сүүлчийн бүжиг үү, эсвэл Беллингем, Кейн нарын шинэ түүхийн эхлэл үү? Дэлхийн аваргын финалын нэг тасалбарын үнэ цэнэ хэзээ ч ийм өндөр байгаагүй. Өнөө шөнө зөвхөн нэг баг Испанитай аваргын төлөө тоглох эрхээ өвөртөлнө.

Л.Баяр