АНУ-ын цэргийн хүчин Ирантай хийж буй дайны хүрээнд Ормузын хоолойд нэг өдрийн дотор цэргийн 60 орчим байг цохилтод оруулж, 18 сая баррель газрын тос тээвэрлэсэн 40 худалдааны хөлөг онгоцыг хамгаалан нэвтрүүлжээ. АНУ-ын албаныхны мэдээлснээр энэ нь дайн эхэлснээс хойших тус хоолойгоор нэг удаад тээвэрлэсэн газрын тосны хамгийн өндөр хэмжээ болсон байна.

АНУ-ын арми хөлөг онгоцуудыг хамгаалах ажиллагааны үеэр Ираны нисгэгчгүй онгоцны хэд хэдэн давалгааны довтолгоог няцааж, мөн усан онгоц эсэргүүцэх далавчит пуужингуудыг саармагжуулсан байна. Үүний зэрэгцээ АНУ-ын цэргийн хүчин Ормузын хоолойн ойролцоох Ираны агаарын довтолгооноос хамгаалах систем, радар, далайн цэргийн байгууламж, далайн мина байрлуулах хүчин чадал болон холбооны объектуудыг онилон цохилт өгчээ.

АНУ-ын талын мэдээлснээр энэ ажиллагаа нь Вашингтоны Ираны эсрэг цэргийн стратегид гарсан өөрчлөлтийг харуулж байна. Тодруулбал, АНУ сүүлийн үед Ормузын хоолойд төвлөрч, худалдааны хөлөг онгоцуудыг хамгаалан нэвтрүүлэхийн зэрэгцээ Ираны боомтуудын эсрэг тэнгисийн цэргийн бүслэлтээ үргэлжлүүлж байна. Дайнаас өмнө Ормузын хоолойгоор өдөрт ойролцоогоор 20 сая баррель газрын тос дамжин өнгөрдөг байсан юм.

АНУ-ын эрх баригчид Ираны хоолой дахь цэргийн чадавхыг удаа дараа цохилтоор сулруулах шаардлагатай гэж үзэж байна. Учир нь Иран өмнө нь устгагдсан зарим цэргийн чадавхаа дахин сэргээх боломжтой гэдгээ харуулсан аж.

Мөн АНУ-ын мэдээлснээр Иран долдугаар сараас хойш газрын тосоо экспортлох боломжгүй болсон байна. Харин АНУ-ын Ормузын хоолойгоор хөлөг онгоцуудыг хамгаалан нэвтрүүлэх ажиллагаа тогтмол үргэлжилж, ирэх сар гэхэд аюулгүй болгосон усан замын хэсгийг өргөжүүлэхээр төлөвлөж байгаа аж.

Гэсэн хэдий ч газрын тосны компаниуд болон далайн тээврийн салбарынхан АНУ-ын “хоолойг бүрэн хянаж байна” гэсэн мэдэгдэлд эргэлзсэн хэвээр байна. Хөлөг онгоцны даатгал болон түрээсийн зардал өндөр хэвээр байгаа нь Ормузын хоолойгоор тээвэр хийхэд томоохон эрсдэл дагуулж байгаа юм. АНУ-ын цэргийн ажиллагаа эрчимжсэн ч Иран буулт хийх эсэх, мөргөлдөөн хэзээ дуусах нь одоогоор тодорхойгүй байна.

Л.Баяр