Монгол Улсын Тэргүүн Шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяр эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл байдал, Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө, Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдлийн талаар өнөөдөр (2026.05.07) сэтгүүлчдэд мэдээлэл өглөө.
Эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл байдлйн талаарх мэдээлэлд дурдагдсан онцлох тоонуудыг хүргэж байна.
- Мэдээллийн эхэнд, 2025 онд эдийн засгийн өсөлт 6.8 хувьтай гарсан бөгөөд хөдөө аж ахуй болон уул уурхайн салбар голчлон нөлөөлсөн. 2027 оны нэгдүгээр улирлын байдлаар инфляц 7.4 хувьтай байгаа хэдий ч, хүнсний инфляц гуравдугаар сарын эцэст 14.1 хувь буюу 10 гаруй хувиар нэмэгдсэн нь анхаарал татсан асуудал гэдгийг онцлоод мах, хүнсний ногоо, гурил, гурилан бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт голлон нөлөөлсөн. Ойрх Дорнод буюу гадаад орчны нөлөөлөлттэй холбоотойгоор шатахууны үнийн өсөлт одоо мэдрэгдэж эхэлж байна гэв.
- Хэрэглээний зээл багасаж, бизнесийн зээл нэмэгдэж байгаа үзүүлэлтийг танилцуулав. Хэрэглээний зээл 9 хувь, бизнесийн зээл 20.1 хувийн өсөлттэй байна.
- 2026 дөрөвдүгээр сарын 30-ны өдрийн байдлаар экспортын бүтээгдэхүүний эрэлт өндөр, валютын орох урсгал сайн байна. Монгол Улсын экспорт 6.6 тэрбум ам.долларт хүрснээр өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 2.6 тэрбум ам.доллароор экспорт нэмэгдсэн үзүүлэлт юм. Энэ нь үндсэндээ 65 хувийн өсөлтийг үзүүлж байна. Нүүрсний экспортын биет хэмжээ 37.8 сая тоннд хүрсэн бол зэсийн экспортын хэмжээ 870 мянган тоннд хүрч, 40 хувиар өссөн. Харин импорт өмнөх оны мөн үеэс гурван хувиар бага гарсан.
- Гадаад валютын албан нөөц нэмэгдэж, валютын зах зээл тогтвортой байнга нэмэгдэж байгааг танилцуулав. Тодруулбал, 7 тэрбум 327 сая ам.доллар боллоо. Энэ сүүлийн таван жилийн хамгийн өндөр үзүүлэлт юм.
- Төсвийн орлого энэ оны эхний гурван сарын байдлаар 6.3 их наяд төгрөгт хүрсэн. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 153 тэрбум төгрөгөөр буюу 2.5 хувиар нэмэгдсэн. Төсвийн тэнцэл 2026 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар 1.4 их наяд төгрөгийн алдагдалтай гарсан нь ДНБ-ий 1.3 хувьтай тэнцүү байна. Алдагдлыг дунд хугацаандаа нөхнө гэж тооцжээ.
- Монгол Улсад 236 мянган ААН бүртгэлтэйгээс 10 мянга нь гадаадын хөрөнгө оруулалтай аж ахуйн нэгж байна. Тэдгээр 10 мянган аж ахуйн нэгжээс дөрвөн мянга нь идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Дөрвөн мянган аж ахуйн нэгж нь ААНОАТ-ын 24 хувийг дангаараа бүрдүүлж байгаа бөгөөд нийт цалингийн сангийн 16 хувь юм.
Тэгвэл дунд хугацааны төсөөлөл ямар байх талаарх мэдээллийг дараах байдлаар танилцуулав.
- Эдийн засгийн өсөлтийг 2026 онд 5.7 хувь, 2027 онд 5.8 хувь, 2028 онд 6.0 хувь, 2029 онд 6.3 хувь байхаар тооцжээ.
- Инфляцыг ирэх жилүүдэд 7.0-5.0 хувьд байлгах төлөв харагдаж байна.
- Улсын нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого 34 их наяд 780 тэрбум төгрөг байхаар тооцоолж байна. Энэ манай ДНБ-д эзлэх хувь хэмжээ 30.4 хувь байна.
- Улсын нэгдсэн төсвийн зарлагын нийт хэмжээ 36 их наяд 493.4 тэрбум төгрөг.
- Эдийн засгийн өсөлтийг 2027 онд 5.8 хувь, 2028 онд 6.0 хувь, 2029 онд 6.3 хувь байхаар төсөөлжээ.
Түүнчлэн Ойрх Дорнодын нөхцөл байдлаас үүдээд шатахууны үнэ уул уурхайн салбарын ашигт ажиллагаанд бодитойгоор нөлөөлж эхлэхийг Тэргүүн Шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяр анхааруулав. Иймд уул уурхайн салбарт онцгой анхаарал хандуулна. 2026 он 96 сая тонн, 2027 онд 100 сая тонн нүүрс экспортлох төсөөлөлттэй байна. 2028 болон 2029 ондуудад 2.1 сая тонн зэсийн баяжмал 2027, 2028 онуудад 9.8-9.6 сая төмрийн хүдэр экспортлохоор төлөвлөж байгаа талаар мэдээлэл өгсөн юм.
