Дэлхийн алдарт Time сэтгүүл АНУ-ын ерөнхийлөгч Б.Обаматай ярилцсан байна. Б.Обама нь тус сэтгүүлээс шалгаруулдаг Дэлхийн нөлөө бүхий 100 хүн тоонд багтсан. Энэ ч утгаараа Time сэтгүүлийн сурвалжлагч Фэриид Закариа түүнтэй АНУ-ын гадаад бодлогын талаар ярилцсан байна.

Дэлхийн алдарт Time сэтгүүл АНУ-ын ерөнхийлөгч Б.Обаматай ярилцсан байна. Б.Обама нь тус сэтгүүлээс шалгаруулдаг Дэлхийн нөлөө бүхий 100 хүн тоонд багтсан. Энэ ч утгаараа Time сэтгүүлийн сурвалжлагч Фэриид Закариа түүнтэй АНУ-ын гадаад бодлогын талаар ярилцсан байна.

Ф.Закариа: Бид ерөнхийлөгчийн компанит ажил эхэлсэн энэ цаг мөчид ярилцаж байна. Би таны хэрэгжүүлж буй гадаад бодлогыг биширдэг. Та Ж.Бушийн дипломат ажиллагааг үргэлжлүүлнэ. Аливаад бодитой хандсан сайн хамтын ажиллагааг хэрэгжүүлнэ гэж хэлсэн. Тэгвэл яг яаж хэрэгжүүлж байна вэ?  

Б.Обама: Ж.Бушийн үеийн гадаад бодлого сайн байсан нь үнэхээр үнэн. Би тасалдуулахгүй, үргэлжүүлж байгаа. Гэхдээ энэ их хэцүү үе шат, хэрэгжүүлж чадвал үр дүнд хүрнэ. Би ерөнхийлөгч болоод бараг 4 жил болох гэж байна. Би аливааг хийхдээ хооронд сайтар харьцуулж, эргэцүүлэн боддог. Ялангуяа хуучныг эргэн санадаг. Би АНУ-ын гадаад бодлогын энэ шилжилтийн үеийг өөрчилсөн гэж боддог. Иракт дайн төгсгөл боллоо. Ал-Кайда бүлэглэлийнхэн бууж өглөө. Олон талт холбоо эргэн сэргэж, АНУ-ын давамгайлал дэлхийд эргэн бий боллоо. Энэ бол бидний гол амжилт.

НАТО-гийн гишүүн орнууд, Япон, БНСУ-ын цэргийн үйл ажиллагаа нь Израйлд хэзээ ч байгаагүйгээр хүрэгээ тэлж байна. Бидний олон талт хамтын ажиллагаа маш үр дүнтэй байна. Ази Номхон далайн бүс нутгийн зах зээл дэлхий даяар хүчирхэгжиж эхэлсэн. АНУ-ын тэргүүллийг Хятад, Энэтхэг, Бразил зэрэг улсууд хүлээн зөвшөөрдөг.

Ф.Закариа: М.Ромни таныг хулчгар, сул дорой гэж хэлсэн. Та үүнд яаж хандаж байна?

Б.Обама: Ноён М.Ромни бүгд найрамдахчуудын байр суурьнаас тоглолт хийж байна гэж боддог. Түүний энэ байдал энэ улиралд дуусгавар болно. Нэг л зүйлийг хэлэхэд бид гадаад бодлогодоо их нухацтай ханддаг. Үүнийг АНУ-чууд ч ойлгож байгааг би мэдэрдэг.  Америкчууд аврагч, хүчирхэг гэдгээ мэдэрч ирээдүйд ялагчийн байр суурьтай байна. Энэ нь миний ерөнхийлөгч болсон үеэс эхэлсэн.

Ф.Закариа: М.Ромни хэлэхдээ Б.Обама эргээд сонгогдвол Иран цөмийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлнэ. Хэрвээ би сонгогдвол тийм зүйл болохгүй гэсэн. Хэрвээ та сонгогдвол Ираны цөмийн хөтөлбөр хэрэгжихгүй байх боломжтой юу?

Б.Обама: Би хувьдаа эсрэг байр суурьтай байна. Би ерөнхийлөгч болсон цагаасаа эхлэн одоог хүртэл Ираны цөмийн хөтөлбөр хэрэгжихээс сэргийлсэн байр суурьтай. Намайг энэ албанд сонгогдох үед дэлхий хоёр хуваагдсан байсан. Иран бол тусгаарлагдсан улс. Бүс нутгийн байр суурь нь алдагдсаар. Бидний гол байр суурь бол дипломат ажиллагааны хүрээнд цөмийн зэвсгээс татгалзаж, олон улсын эрх зүйд заасны дагуу энх тайван байж, цөмийн зэвсгийн хязгаарлалтыг хийх ёстой.

Ф.Закариа: Хятад улстай улс төр, эдийн засаг, цэргийн хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж байна. АНУ-ын бодлого нь Хятадын эсрэг хязгаарласан бодлого байх уу?

Б.Обама: Үгүй. Хятадын эсрэг хязгаарласан бодлогыг зөв гэж бодохгүй байна.АНУ-Хятадын хамтын ажиллагаа их онцгойгоор томъёолох нь зүйтэй. АНУ-ын хурдацтай өсөлт нь дэлхий нийтийн анхаарлыг төвд байж, гол тэнхлэг нь болдог. Бид энх тайван, аюулгүй байдлын хүрээнд Ирак болон Афганистанд гол анхаарлаа хандуулдаг. Хэрвээ анзаарсан бол бид Япон, Өмнөд Солонгостой олон талт хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж байна. АНУ нь АСЕАН болон АПЕК-ийн гишүүн орнуудын интегарицчлалд оролцдог. Бидэнд Номхон далайн хүчирхэгжилт дохио өгч байна. Хятад эрчимтэй өсөж байна гэдгийг хүн болгон хүлээн зөвшөөрдөг. Бид Хятадын засгийн газрыг хүндэтгэж, Ази Номхон далайн бүс нутагт удаан хугацаанд  гол тоглогч байхыг нь хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй гэж боддог. Бид тэдний хүчирхэгжиж байгаад нь биеэ барьж, зөвшөөрөх хэрэгтэй.

Ф.Закариа: Гэвч тэд тэгж боддог болов уу?

Б.Обама: Бидний харилцаанд бага зэргийн сөргөлдөөн бий. Хятадын хүчирхэгжил хүрээгээ тэлж, дэлхийн дараагийн хүчирхэг эдийн засаг болох нь гарцаагүй. Тиймээс бид Ази Номхон далайн бусад улстай хэвийн харилцаж, Хятадтай сайн харилцаатай байж Хятадын том зах зээл рүү нэвтрэх нь зүйтэй.

Ф.Закариа: Хятад дэлхийн хамгийн том эдийн засаг болох нь гарцаагүй гэж үү? Одоо хоёрдахь том эдийн засаг мөн үү?

Б.Обама: Тиймээ, гарцаагүй. Хэрвээ тэд энэ эрчээрээ аажмаар урагшилсаар нэг мэдэхэд том эдийн засагтай болсон байна. Гэхдээ ирээдүйд яг ямар байх нь эргэлзээтэй. АНУ болон бусад хөгжингүй орнууд ойрын ирээдүйд нэг хүнд ногдох орлогоороо тэргүүлсээр байх болно. Хятадууд бусад улс орнуудтай ижил цаг хугацаанд ядуурлаас ард иргэдээ гаргаж байна.

 Г.Мөнхтуяа