Японы мэргэжлийн сүмод 20 жил барилдсаныхаа үр шимийг хүртэж анх удаа эзэн хааны цом хүртсэн Кекүтэнхо Н.Цэвэгням эх орондоо ирээд байгаа билээ. Тэрээр өчигдөр “Их Монголын алтан одод" шоунд оролцсон юм. Уг арга хэмжээний өмнөх өдөр түүнтэй ярилцсанаа хүргэе.
Японы мэргэжлийн сүмод 20 жил барилдсаныхаа үр шимийг хүртэж анх удаа эзэн хааны цом хүртсэн Кекүтэнхо Н.Цэвэгням эх орондоо ирээд байгаа билээ. Тэрээр өчигдөр “Их Монголын алтан одод" шоунд оролцсон юм. Уг арга хэмжээний өмнөх өдөр түүнтэй ярилцсанаа хүргэе.

-Дээд зиндаанд түрүүлсэнд баяр хүргэө. Таны түрүүлэх мөчийг бүгд бахархалтай харж байлаа?
-Намайг дэмжиж байсан бүх хүнд хамгийн түрүүнд баярласнаа илэрхийльө. Мөн намайг  эх орондоо ирэхэд тоссон та бүхэндээ баярлалаа.Сэтгэл үнэхээр их хөдөлж байна. Сүмод өдийг хүртэл барилдахдаа нэ гудаа ч болтугай түрүүлж үзэх юмсан. Эзэн хааны цомыг өргөж үзэх юмсан гэж боддог байлаа. Гэтэл 2012 оны нацү башёд миний мөрөөдөл биеллээ. Сүмод уйгагүй зүтгэсний үр шим гарлаа гэж бодож байна. Үнэхээр сайхан байна. Сая онгоцноос буугаад уртаар амьсгаа авч байж нэг байна юм тайвширлаа.

-Нэмэлт барилдааныг Точиозантай хийсэн. Барилдааны өмнөх сэтгэлзүй, догдлол хэр байсан бэ?
-Сэтгэл их хөдөлсөн. Гэхдээ барилдааны өмнө аль болох тайван байхыг хичээсэн. Миний эргэн тойронд байгаа бүх хүн сэтгэл хөдлөлөө барьж, тайван байхыг зөвлөж байлаа. Дохё дээр гараад шууд л шийдсэн мэх хийсэн. Тэгээд нэг мэдэхэд л барилдаан дуусч, би эзэн хааны цомоо гардах гээд зогсч байсан. Одоо эргээд бодоход бүх зүйл их хурдан өнгөрсөн юм байна шүү.

-Анх сүмод очиж байхдаа өдийг хүртэл барилдана гэж бодож байв уу?
-1992 онд Энхбат, Батбаяр бид гурав сүмод барилдахаар Японыг зорьж байлаа. Гэтэл нэг л мэдэхэд 20 жил өнгөрсөн байх юм. Энэ хугацаанд Батбаяр маань УЙХ-ын гишүүн болоод Монголынхоо хөгжил цэцэглэлтэд хувь нэмрээ оруулж байна. Би ч гэсэн хамт явсан нөхдийнхөө итгэлийг алдаагүй юмсан гэж хичээгээд сүмодоо үргэлжлүүлэн барилдсаар л явна. Ер нь бол зодогтайлах шахсан шүү дээ. Гэтэл нэг шалтгааны улмаас сүмодоо үргэлжлүүлэн барилдахаар болсон.

-Ямар шалтгаан юм бол. Хэлж болно биз дээ?
-“Ошима" дэвжээ татан буугдсаныг та бүхэн мэдэж байгаа байх. Өмнө ньби зодог тайлаад дэвжээгэө өвлөх бодолтой байсан. Гэвч санхүү хүрээгүй. Тиймээс шийдвэрээ өөрчилж барилдаанаа үргэлжлүүлэх болсон. Одоо бодоход зодог тайлаагүй нь болж. Хэрвээ тайлсан байсан бол түрүү авч чадахгүй шүү дээ. Зодог тайлаагүйдээ баярлаж байна. “Ошима” дэвжээнийхээ нэр хүндийг аварсандаа баяртай байна. Ер нь бол баярлах маш олон шалтгаан бий. Төрөлх нутагтаа ирэлгүй удсан болохоор йх сайхан байна.


- Башё эхлэхийн өмнө ямар зорилго тавьсан бэ. Ер эхлэлээ тааруу тавьсан шүү дээ.
- Ямар ч байсан түрүүлнэ гэж огт бодоогүй. Гайгүй барилдаад тавин хувийнхаа амжилтыг үзүүлэхийг зорьсон, Таканохана аварга сүмод барилдаж байх хугацаандаа 794 даваа авсан байдаг. Би үүнийг нь эвдэхийг бодсон. Эхний хэдэн өдөр унаж, даваад хэцүүхэн эхэлсэн. Гэтэл тав дахь өдрөөс эхлээд барилдаан маань жигдэрч, бие ч сэргэсэн. Тэгээд сүмод барилдсанаас хойш 800 дахь даваагаа авлаа. Миний хувьд энэ нь том баяр байсан юм. 13 дахь өдрийн барилдаан хүртэл өөрийгөө түрүүлнэ гэж огт бодоогүй явлаа. Гэтэл ганцхан унаатай башёг тэргүүлж байсан Кисэносато дараалан унаад эхэлсэн. Намайг түрүүлэхэд Хакүхо аваргын тус дэм ч их бий. Хэрвээ аварга Кисэносатог даваагүй бол би түрүүлэхгүй ч байсан юм бил үү. Тиймээс аварга дүүдээ бас баярлалаа гэдгээ хэлэх нь зүйтэй. Хамгийн их бахархалтай нь Монголын сүмочид Японы мэргэжлийн сүмогоос 50 түрүү авчээ. 50 дахь нь минийх. Энэ бол маш том бахархал юм. Бас их сонин тохиолдол.

-Ялалтын туг, эзэн хааны цомыг бариад сууж байхдаа юу бодсон бэ?
-Зүүд биш байгаасай  л гэж бодож байсан. Яагаад гэвэл би ерөөсөө итгээгүй. Ямар сайндаа Хакүхо аваргад “Бид зүүдлээгүй биз дээ. Намайг нэг чимхээд өгөөч” гэж дахин дахин хэлсэн гэсэн. Өөрийн эрхгүй баярын нулимс  унагасан. Ер бол их сонин л юм билээ. Хакүхо аваргыг түрүүлэхэд Аминишики, эсвэл би ялалтын тугийг нь барьдаг. Гэтэл аварга өөрөө саналаараа миний тугийг барьсан. Энэ бол надад үзүүлсэн маш том хүндлэл юм. Аваргаар тугаа бариулах надад маш хэцүү байсан. Санаа зовсондоо “Аварга аа гайгүй юу” гэж асуусан. Аварга болохоор “Зүгээр ээ” гэж хариулсан. Өөрийгөө их хувьтай хүн байна даа л гэж бодсон.

-Эзэн хааны цомоо гардаж байхад юу бодож байв. Цом хэр хүнд вэ?
-Юу ч бодож амжаагүй байх аа. Эргээд бичлэгээ харсан чинь уйлаад л байсан байна лээ. Эзэн хааны цом бол хүнд шүү дээ. Миний түрүү их бэлгэдэлтэй юм билээ. Монгол-Японы хооронд дипломат харилцаа тогтсоны 40, монгол хүн мэргэжлийн сүмод барилдсаны 20 жил, Монголын сүмоч дын 50 дахь түрүү гээд тэгш бэлгэдэлтэй тоонууд давхацсан.


-Эвгүй асуулт байж магадгүй, уучлаарай. Дахиад хэр удаан барилдах бодолтой байна вэ?
-Ямар ч байсан нэг түрүүлсэн юм чинь цаашаа барилдана. Хир удаан барилдахыг одоо хэлж мэдэхгүй байна. Хэзээ зодог тайлахыг цаг хугацаа л харуулах байх.

-Та "Их Монголын алтан одод" шоунд оролцохоор ирлээ. Энэ саналыг анх хэрхэн хүлээж авав?
-Тийм ээ. Анх энэ саналыг аварга гаргахад би дуртайяа хүлээж авсан. Яагаад гэвэл ямар нэгэн ашиг орлого олохын тулд энэ арга хэмжээг зохион байгуулаагүй. Монголын ирээдүй болсон бяцхан хүүхдүүдийг баярлуулах хүмүүнлэгийн арга хэмжээ байсан учраас би дуртай хүлээж авсан.
    Монголдоо очих юм чинь гайгүй амжилт гаргана гэсэн бодолтой. Гэтэл одоо түрүүлээд, тэгээд дээрээс нь эх орондоо Хакүхо аваргын санаачилсан шоунд арга хэмжээнд оролцох гэж байгаадаа баяртай байна. Өмнө нь
зохион байгуулахад би оролцож амжаагүй. Нацү башёд авсан миний    I түрүү “Их Монголын алтан одод” шоунд бага ч гэсэн чимэг болсон болов уу гэж бодож байна.

-Сагсан бөмбөгөөр өрсөлдөнө шүү дээ. Сагс хэр тоглодог вэ?    
-Хүүхэд байхдаа гайгүй сайн тоглодог байлаа. Одоо тоглоогүй ер нь удсан байна.

-Таныг багийнхан тань гарааны бүрэлдэхүүнд багтааж, төвийн тоглогчоо болгоно гэж ярьсан?
-Тийм үү. Тэгвэл хожихын төлөө чадлаараа л зүтгэнэ дээ. Аварга сая хэлж байна. Өмнө нь дөрвөн онооны зөрүүтэй хожиж байсан. Одоо найман оноотой зөрүүтэй хожно гэлээ. Тэгэхээр үндэсний бөхчүүдийг ХОЖООД Л буцнадаа.