Монголын циркийн урлагийн гайхамшгийг гадаадын олон орон сурталчилж, өдгөө АНУ-д амьдраад жил гаруйн хугацаа болж байгаа Монголын үндэсний циркийн жүжигчин Б.Аззаяатай онлайнаар ярилцлаа.

-Эхлээд манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулахгүй юу?
-Сайн байцгаана уу, намайг Б.Аззаяа гэдэг. Монголын үндэсний циркийн жүжигчнээр ажилладаг. Агаарын гимнастик, тэнцвэрчин мэргэжилтэй.

-Циркийн урлагаар хичээллээд хэдэн жил болж байна вэ?
-Олон жил болж байна. Бараг 13 жил циркийн урлагаар хичээллэж байна гэхээр 10 настайгаасаа циркийн урлагт хөл тавьсан гэх үү дээ.

-Арван настайгаасаа гэхээр хүүхэд ахуйн дурсамж тань тэр чигээрээ цирктэй холбогджээ?
-Тийм ээ. Багаасаа л энэ урлагтай амьдралаа холбосон болохоор хүүхэд нас минь циркэд өнгөрсөн. Анх 10 настайдаа аав, ээжийгаа дагаад багшдаа шалгуулж байлаа. Тэр үеэс л циркийн жүжигчин болох гараагаа эхэлсэн. Одоо хэр нь суралцаад л явж байна даа.

-Монголын үндэсний циркийн жүжигчнээр ажиллаад хэр удаж байна вэ?
-Яг одоогоор бол “Mongolia circus entertainment”-д харьяалагддаг. Үйл ажиллагаагаа 20 гаруй жүжигчинтэй явуулж байна. Гэхдээ одоог хүртэл Монголын үндэсний циркийнхээ хамт олонтойгоо хамтарч ажиллаж байгаа.

- 20 гаруй жүжигчинтэй гэхээр үнэхээр нүсэр том бүрэлдэхүүн байх нь ээ?
-Тэгэлгүй яах вэ, бид жил бүр Монгол Улсаа сурталчилж, гадаадын орнуудаар аялан тоглолт хийдэг. Одоо ч гэсэн эх орноо сурталчлаад АНУ-д байна. Энд ирээд жил гаруй боллоо.

-Удаж байгаа юм байна шүү дээ. Өнгөрсөн хугацаанд Монголынхоо циркийн урлагийн гайхамшигт үзүүлбэрийг тус улсын хэчнээн хотод үзүүлээд байна вэ?
-Одоогоор АНУ-ын 60 гаруй хотоор аялаад байна. Гэхдээ энд бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ байхгүй байгаа. Бусад маань гадны өөр улсад аялан тоглолтоор явж байгаа байх. Миний хувьд энд өөрийн хамтрагч охинтой эх орноо сурталчилж явна. Бид “American international circus”-д харьяалагдаж, ажилллаж байна.

-Үнэхээр бахархмаар юм аа. Америк чиний аялан тоглолтоор очиж байгаа хэд дэх орон гэсэн үг вэ?
-Яг хэд гэж тоолох хэцүү.

-Яагаад?
-Олон орноор аялан тоглолт хийсэн болохоор нарийн тоо гаргах хэцүү л дээ. /Инээв/

-Ингэхэд гадаадын орнуудаар тойрон аялал хийхэд Монголын циркийн урлаг, та бүхнийг хэрхэн хүлээж авч байх юм бэ?
-Үнэхээр сайхан хүлээж авдаг. Монголын жүжигчид гэхээр бүр ч их сонирхож, бусдаас илүү хүлээж авдаг шүү.

-Тэр болгонд эх орноороо бахархах сэтгэл төрнө л биз дээ?
-Яг үнэн. Би урлагийн хүн болохоор сэтгэл хөдлөл ихтэй. Үзүүлбэрээ үзүүлж дууссаны дараа үзэгчдийн алга ташилт, тэр агшин, тэр мэдрэмж юутай ч зүйрлэшгүй сайхан.

-Гэр орон, эх орноосоо хол байгаа хүнд санхүүгийн асуудал их тулгардаг байх.  Циркээсээ цалинжаад явдаг уу?
-Мэдээж хүний газар байгаа болохоор санхүүгээ маш сайн тооцоолохгүй бол болохгүй. Өөрөөр хэлбэл, бид хоёр энд цалинтай ажилладаг. Циркээс маань цалинжуулдаг юм.

-Эх орондоо хэзээ ирэх вэ?
-Яг одоогоор бол эх орондоо очно гэсэн зүйл бодоогүй байна. Хүссэн зүйлээсээ атгачихаад л нутаг буцна даа.

-Хүссэн зүйл гэдгээ жаахан дэлгэрүүлж болох уу?
-Нэгэнт л циркийн урлагийг сонгосон болохоор оргилд нь гарахыг хүсч байна.

-Циркийн үзүүлбэр үзэж байгаа хүндээ сайхан ч үзүүлж байгаа жүжигчиндээ их эрсдэлтэй мэргэжил шиг санагддаг. Өнгөрсөн хугацаанд шантрах үе байсан л биз дээ?
-Байлгүй яах вэ. Анхандаа маш их уйлдаг, шантардаг байсан. Гэсэн ч энэ урлагтаа хайртай болохоор хэзээ ч орхиж байгаагүй. Зарим үзүүлбэр маань үнэхээр эрсдэлтэй л дээ. Анх бол “Багш маань хажууд байгаа юм чинь” гэж бодоод, багшдаа итгээд үзүүлбэрээ хийдэг байсан. Одоо бол биеэ даагаад явж байгаа болохоор өөрөө өөрийнхөө чадварт л итгэнэ шүү дээ.

-Таны хариултаас байсхийгээд л “Багш, багш”  гэдэг үг гарах юм. Ингэхэд багшийг тань хэн гэдэг юм бэ?
-Мэдээж багшгүйгээр энэ мэргэжлийг төсөөлөхгүй. Миний багшийг Эрдэнэцэцэг гэдэг.

-Монгол Улсын гавьяат жүжигчин үү?
-Тийм ээ. Багаас маань зааж, сургасан хүн байгаа юм. Уран чадвар, хатуужил гээд л... бүх зүйлийг зааж өгсөн. Багштайгаа нэлээн хэдэн орноор аялан тоглолтоор явж байсан. Хоол хийхийг хүртэл зааж өгсөн шүү. /Инээв/

-Харь оронд циркийн үзүүлбэр үзүүлж явахдаа багшийгаа санана л биз дээ?
-Тэгэлгүй яах вэ, маш их санаж байна. Заримдаа багштайгаа явж байгаа хүүхдүүдийг харахаар атаархдаг. Багш маань яг л миний ээж гэсэн үг. Бүхий л зүйлийг зааж өгдөг байлаа. Тэр хүнээс их олон сайхан зүйлийг сурсан. Үнэхээр их талархаж, баярлаж явдаг. Бас миний төрсөн ах Б.Ариунболд гэж циркийн жүжигчин, жонглёрчин хүн бий. Ах маань миний хоёр дахь багш л гэсэн үг. Ахдаа ч гэсэн баярлаж явдаг.

-Ингэхэд манай улсын циркийн жүжигчдийн уран чадвар дэлхийн хаах нь явна гэж боддог вэ?
-Маш өндөрт явдаг шүү дээ. Оролцсон тэмцээн бүрээсээ ямар нэгэн байдлаар шагнал хүртдэг.

-Сүүлийн үед манай улсын циркийн урлаг зогсонги байдалд орчихлоо. Үзэгч битгий хэл циркийн жүжигчин хүртэл ховор байна. Үүнтэй санал нийлэх үү?
-Тийм ээ, санал нийлнэ. Монголд циркийн жүжигчин ховор, тэр хэрээр уран бүтээл гаргахгүй байгаа нь үнэн. Намайг жаахан байхад циркийн их гоё, гоё тоглолт болдог байсан. Үзэгчид хүртэл танхим дүүрэн байдаг байлаа. Тэр үеийг хааяа үгүйлдэг шүү.

-Гадаадын олон орноос үзүүлбэрээ үзүүлж явахад хөгжилтэй үе тохиолдоно л биз дээ?
-Тэгэлгүй яах вэ, олон жүжигчинтэй хамт явдаг болохоор байнга л хөгжилтэй зүйл тохиолдоно. Нэг удаа биднийг тоглолтоо үзүүлж байхад бүх гэрэл унтраад галын дохио дуугарсан юм. Танхимд байсан бүх үзэгч гараад явчихсан. Ийм үед яг яах ёстойгоо мэдээгүй. /Инээв/

-Хөгжилтэй юм аа. Гэхдээ галын дохио дуугарч байхад үзэгчидтэйгээ уралдаад л гарна биз дээ, өөр яах юм бэ?
-Эхлээд гэрэл унтрахаар нь үзүүлбэрээ үзүүлээд л байсан. Тэгсэн бүр галын дохио дуугардаг юм даа. Тайзнаас яаж бууснаа ч санадаггүй шүү дээ. Үнэхээр хөгжилтэй.

-Циркийн жүжигчин гэх мэргэжлийн сайхан, муухай нь хаанаа байдаг юм бэ?
-Хэр баргийн хүн чадахааргүй сайхан мэргэжилтэй болно. Гадаадын олон орныг үзнэ. Сайхан найз нөхөд, хамт олонтой болно гээд сайхан зүйл олон бий. Бэрхшээл гээд байх зүйл байхгүй ээ. Тэвчээр, хатуужил шаардсан урлаг болохоор тэр бүхнийг даваад гарчих юм бол сайхан мэргэжил шүү дээ.

Ийн Б.Аззаяа "Манайхан циркийн урлагт хайртай, үздэггүй хүн гэж үгүй. Тэр ч өнгөөрөө циркийнхээ урлагт хайртай байгаарай. Бас уран бүтээлч бидэнд алга ташилтаа харамгүй өгч байхыг хүсч байна" хэмээснээр бидний ярилцлага өндөрлөв.

Д.Ундрах /24tsag.mn/