МАХН-ын дарга, экс ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр Сүхбаатар дүүргийн шүүхээс дөрвөн жилийн хорих ял сонссон. Гэвч тэрээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль бус гарсан хэмээн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргасан юм. Энэ талаар түүний өмгөөлөгч С.Нарангэрэлтэй ярилцлаа. -Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль бус гарсан хэмээн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргасан. Энэ талаар?
-МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр хоригдоод 15 хонож байна. Хоёр хоногийн өмнө Сүхбаатар дүүргийн шүүхээс Н.Энхбаяр дарга болон надад ялын тогтоолыг гардуулсан. Тогтоолоо гардаж аваад шууд давж заалдах шатны шүүхэд гомдлоо гаргасан. Анхан шатны шүүх Монгол Улсын Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн /ЭБШХ/ 17 дугаар заалтыг зөрчсөн.
-Тодруулбал?
-ЭБШХ-ийн 17 дугаар зүйлд заасан өмгөөлөх талуудын мэтгэлзэх зарчмыг явуулаагүй. Мөн өмгөөлөгчид цагаатгах талаас 16 гэрчийг шүүх хуралд биечлэн оролцуулах хүсэлтийг шүүх бүрэлдэхүүнд тавьсан. Гэвч шүүх бүрэлдэхүүн хүсэлтийг хүлээж аваагүй. Улсын яллагчийн хавтаст хэргээс авагдсан яллах талыг л баримталж шийдвэр гаргасан. Сүхбаатар дүүргийн шүүх зөвхөн нэг талыг баримталж шийдвэр гаргасан. Бүх зүйл тодорхой байсан.
-Урьдаас бэлдсэн байсан гэж үү?
-Тийм. Сүхбаатар дүүргийн шүүх анхнаасаа бүх зүйлийг урьдчилан бэлдсэн байсан. Тэгээд л шүүх хурал хийсэн нэртэй Н.Энхбаяр гэдэг хүнийг ялтан болгож, ял оноох зорилготой байсан. Тиймээс ч хуралд мэтгэлзээний зарчим гээчийг явуулаагүй. Гэрч оруулаагүй. Жишээлбэл, шүүгч М.Алдар гурван хоногийн турш үргэлжилсэн шүүх хуралд шүүгдэгчдээс нэг ч асуулт асуугаагүй. Тэгээд л компьютер дээр юм бичээд л Ерөнхий шүүгч С.Соёмбо-Эрдэнэд харуулаад. Тэгэнгүүт С.Соёмбо-Эрдэнэ шүүгч энийг зас тэрийг зас гээд л. Иймэрхүү маягаар шүүх хурал явсан. Энэ талаар ч би Н.Энхбаяр даргад хэлсэн.
-Юу гэж?
-Шүүх хурлын хоёр дахь өдрийн орой би Н.Энхбаяр даргад “Шүүх хуралд шүүгчид яаж оролцож байгааг та харав уу? Энэ хэрэг анхнаасаа бэлдчихсэн юм байна. Таныг гэм буруутай гээд ял сонсгох нь тодорхой юм байна” гэж хэлсэн. Тэр ч 100 хувь үнэн байсан.
-Ялын тогтоолоо гардаад Н.Энхбаяр гуай юу гэж байна?
-Сүхбаатар дүүргийн шүүхээс гардуулсан 326 тоот шийтгэх тогтоол бол угаасаа хууль бус. Тиймээс давж заалдах шатны шүүхээс хэрэгсэхгүй болгох ёстой.
-Юу нь хууль бус гэж?
-Хуулийн бүх шаардлагыг хангаагүй учраас хууль бус. ЭБШХ-ийн маш олон заалтыг хэрэгжүүлээгүй.
1рт: Шүүхийн хэлэлцүүлгийг хэт нэг талыг барьж шийдвэр гаргасан.
2рт: ЭБШХ-ийг ноцтой зөрчсөн.
3рт: Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн.
-Давж заалдах гомдолдоо энэ бүхнийг дурьдсан байх?
-Тийм. Н.Энхбаяр даргад үүсгэсэн дөрвөн хэргийг зохиомол байсан гэдгийг нотлох 10 хуудас баримтыг Сүхбаатар дүүргийн шүүхэд хүргүүлсэн. Сүхбаатар дүүргийн шүүх Нийслэлийн шүүхэд өгснөөр хурлын зар товлогдоно.
-Хуулиндаа 30 хоногийн дотор товлоно. Харин таны хувьд яаралтай товлох ёстой гэсэн байр суурьтай байгаа?
-Хуулиндаа 30 хоногийн дотор хурлын зарыг товлох ёстой. Гэхдээ тэрийг ажлын 30 хоногт гэдэг. Зөвхөн ажлын хоногийг тооцно гэхээр бараг 45 хононо. Шаардлагатай бол сунгадаг. Тэгэхээр нэртэй улс төрчийг нэг ч хоног шоронд байлгамааргүй байна. Тиймээс шүүх хурлын товыг заавал 30 хоног гэлтгүй хурдан гаргах ёстой.
-Биеийн байдал нь их муу байгаа гэсэн?
-Тийм. Өчигдөр намайг очиход бие нь маш муу. Цагдан хорих төвийн удирдлагууд сандралдаад, мэргэжлийн эмч нар ирчихсэн байсан.
Б.Чимэг
