Хуульч мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахдаа дараах нийтлэг алдаа, зөрчлийг гаргаж болно. Үүнд: Хуульчийн тухай хууль, хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагааны дүрмийг зөрчсөн, мэргэжлийн бус үйл ажиллагаа явуулсан; үйлчлүүлэгчийн эрх, ашиг сонирхлыг үл тоосон, үл хүндэтгэсэн; үйлчлүүлэгчийн эсрэг ажилласан; ажлын зохион байгуулалтгүйн улмаас хугацаат ажил, үүргийг цагт нь гүйцэтгэхгүй өнгөрөөх гэх мэт. Эдгээрийг нийтэд нь Хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагааны ЗӨРЧИЛ гэдэг.

Хэрэв таны хөлсөлсөн хуульч, өмгөөлөгч дээрх зөрчлийг гаргасан тохиолдолд хэрхэх талаарх иргэдийн түгээмэл асуудаг асуултыг хариултын хамт хүргэж байгааг хүлээн авна уу.

-Миний хуульч/өмгөөлөгч мэргэжлийн үйл ажиллагааны зөрчил гаргасан бол маргаан хэрхэн үүсгэх вэ?

Маргаан үүсгэхээс өмнө дараах хэд хэдэн хүчин зүйл та болон таны хуульч хоорондын харилцаанд үүсч бий болсон эсэхийг урьдчилан тогтоох хэрэгтэй.

▪Хуульч үйлчилгээ үзүүлэхдээ мэргэжлийн мэдлэг, ур чадвараа дайчилж, үйлчлүүлэгчийн өмнө зохион байгуулалттай байх, хариуцлагатай ажиллах үүрэг хүлээсэн байсан;
▪Хуульч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ өөрийн хайхрамжгүй байдал, мэргэжлийн дутмаг ур чадварын улмаас зөрчсөн эсхүл санаатайгаар зөрчсөн, алдаа гаргасан;
▪Хуульчийн гаргасан зөрчлийн улмаас үйлчлүүлэгч буюу танд хохирол учирсан байх;

Цаашлаад, хуульчийн гаргасан зөрчилд дүйцэх хариуцлагын арга хэмжээг ногдуулахын тулд учирсан хохирлын хэмжээг тань тодорхойлох үндэслэл, түүнийг дэмжих нотлох баримт байх хэрэгтэй гэдгийг санаарай.

-Хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагааны зөрчлийг хаана мэдэгдэх вэ?

Бүх хуульч, өмгөөлөгч нар Монголын Хуульчдын холбооны гишүүн байдаг тул тэрхүү удирдах байгууллагад нь хандана. Тодруулбал, Хуульчдын холбоо үйл ажиллагаагаа хороодоор дамжуулан хэрэгжүүлдэг тул “Мэргэжлийн хариуцлагын хороо”-нд гомдол, хүсэлт гаргахаас гадна хэрэв хуульчийн үйлдэл эрүүгийн гэмт хэргийн шинжтэй бол цагдаагийн байгууллагад, эд хөрөнгийн хохирол учруулсан бол иргэний хэргийн шүүхэд хандаж, хохирол, холбогдох нөхөн төлбөрийг нэхэмжлэх боломжтой.

-Хуульч-үйлчлүүлэгчийн нууцыг хадгалах үүрэг хуульчид байдаг уу?

Тийм. Хуульч нь үйлчлүүлэгчээс “мэдээлэлтэй зөвшөөрөл” өгснөөс бусад ихэнх тохиолдолд хуульч-үйлчлүүлэгч хоорондын нууцыг хугацаагүй хадгалах үүрэгтэй. Мэдээлэлтэй зөвшөөрөл гэж үйлчлүүлэгчийн зүгээс хуульч-үйлчлүүлэгчийн нууцад хамаарах зарим мэдээллийг гуравдагч этгээдэд задруулахыг амаар болон бичгээр зөвшөөрсөн илэрхийллийг ойлгоно. Энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг бидний бэлтгэсэн “Хуульч-Үйлчлүүлэгчийн нууц гэж юу вэ?” мэдээллээс авна уу.

-Миний хуульч эсрэг талын хуульчтай найз нөхдийн холбоотой нь ашиг сонирхлын зөрчилд тооцогдох уу?

Хуульч нэгэнт таны эрх, ашиг сонирхлыг хамгаална гэдгээ илэрхийлсэн, түүндээ итгэлтэй байгаа бол танд үйлчилгээ үзүүлэх нь тухайн хуульчийн бусад үйлчлүүлэгчийн эсрэг чиглэсэн, энэ шалтгааны улмаас одоогийн үйлчилгээний чанарт нөлөөлөхөөр биш л бол дээрх тохиолдол нь ашиг сонирхлын зөрчилд тооцогдохгүй.

-Хуульч миний зөвшөөрөлгүйгээр, дангаараа шийдвэр гаргаж болох уу?

Хэдий танд ашигтай шийдвэр байсан ч гэсэн түүнээс урьтаж хуульч танд тухайн шийдвэрийг гаргаснаас бий болох хууль зүйн ашигтай, ашиггүй үр дагавар, бусад мэдээллийг тайлбарлаж, танаас “мэдээлэлтэй зөвшөөрөл” заавал авах үүрэгтэй. Хэрэв хуульч энэхүү үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд энэ нь мэргэжлийн үйл ажиллагааны зөрчилд тооцогдох боломжтой.

-Хуульчаас ирүүлсэн төлбөрийн нэхэмжлэх миний тооцоолсноос өндөр байх тохиолдолд яах вэ?

Хууль зүйн үйлчилгээний хөлс, зардлыг талууд харилцан тохиролцсоны үндсэн дээр гэрээгээр тогтоодог. Хэрвээ тохиролцсон үнийн дүн эсхүл төлбөр тооцох арга, хэлбэр нь гэрээгээр тогтоосноос өөр байх тохиолдолд таны хамгийн түрүүнд хийх ёстой зүйл бол энэ тухай тухайн хуульчаас өөрөөс нь тодруулах явдал юм. Мөн доор дурдсан аргаар шийдвэрлэх боломжтой.

▪Хуульчтайгаа ярилцаж, зөвшилцөх
▪Хуульчдын холбооны Мэргэжлийн хариуцлагын хороонд гомдол гаргах
▪Маргааныг шүүхийн байгууллагаар шийдвэрлүүлэх

-Хуульч, өмгөөлөгч маань надад тогтмол мэдээлэл өгөх үүрэгтэй юу?

Хуульч үйлчлүүлэгчтэйгээ харилцаа холбоотой байж, хэргийн явц, нөхцөл байдлын талаар мэдээлэх; авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар зөвлөлдөх; үйлчлүүлэгчийн хүсэлтийг шуурхай хангах үүрэгтэй. Хуульч танд тогтмол мэдээлэл өгөхгүй байх нь мэргэжлийн зөрчилд шууд утгаараа тооцогдохгүй ч энэ нь мэргэжлийн бус байдлын илэрхийлэл юм. Тиймээс түүнд анхааруулах эсхүл өөр хуульч хөлслөх талаар бодсон нь дээр.

-Надад тулгарсан хууль зүйн асуудлыг хуульч ашигтай шийдвэрлэх тухай урьдчилсан амлалт өгөх нь мэргэжлийн үйл ажиллагааны зөрчилд тооцогдох уу?

Тантай уулзаж буй хуульч өөрийн мэдлэг, ур чадварт итгэлтэй байгаа нь хэдий сайн хэрэг ч өмгөөллийн үйл ажиллагаанд үр дүнгийн талаар ямар нэгэн амлалт урьдчилан өгөх нь зарчмын хувьд буруу бөгөөд энэ нь үйлчлүүлэгчдээ худал хэлж байгаатай адилхан юм. Хуульч үйл ажиллагаандаа зарчимч бөгөөд ёс зүйтэй байх, аливаад бодитой бөгөөд ухаалаг хандах, ашиг сонирхлын аливаа зөрчлөөс зайлсхийх зарчмуудыг баримтлах үүрэгтэй байдаг.

-Би хуульчаасаа хүссэн үедээ татгалзаж болох уу?

Та хүссэн үедээ татгалзаж болно. Энэ үед хуучин хуульч тань үйлчилгээ дуусгавар болсон тухай мэдэгдэл, баримт бичиг, эд хөрөнгө, зөрүү хөлс зэргийг танд эсхүл шинэ хуульчид тань буцаан өгөх, бусад шаардлагатай арга хэмжээг авах үүрэгтэй.

Эх сурвалж: ilaw.mn