Цагтаа гаалийн байгууллагыг толгойлж, ёстой л мандан бадарч явах үедээ авлига хээл хахуулийн хэрэгт унасан “Гааль”-ийн Х.Баатарын толгойлсон байгууллага тэрбумын хэрэгт холбогджээ гэсэн нийтлэл бичсэний хариуд манай байгууллагад хамаагүй асуудал. Харин ч бараг дампуурах шахсан байгууллагыг ашигтай ажиллуулж байна. Биднийг гүтгэж байна гэх маягийн зүйлийг Хөдөө аж ахуйн биржийн гүйцэтгэх захирал Х.Баатар ярьж, манай сайтыг хуулийн байгууллагаар шалгуулахаа мэдэгдэж байсан нь хэдхэн хоногийн өмнөх явдал. Хууль хяналтын байгууллагаар бамбай хийж, шударга үнэнийг хайна гэж тунхагласан Х.Баатар нь хуулийн дээр сандайлж суучихаад шүүхийн шийдвэрийг биелүүлдэггүй хүн юм байна. Асуудал өнөө л хууль бус сонгон шалгаруулалттай холбоотой асуудал. Гэхдээ хэд гуравхан сая төгрөг бус харин ч ХОЁР ТЭРБУМ төгрөгөөр үнэлэгдэх сонгон шалгаруулалтыг хууль бусаар зарлаж, түүгээр ч зогсохгүй ITOOLS гэх компанийг зүтгүүлсээр байгаад шалгаруулчихсан байх юм.

Хэргийг сөхвөөс, Хөдөө аж ахуйн биржээс “Блокчэйн технологид суурилсан арилжаа, төлбөр тооцооны иж бүрэн систем” нэвтрүүлэх тендерийг энэ оны эхээр зарласан байна. Тендер зарласан байдал энэ тэр гээд бүх зүйл хуулийн дагуу болж. Гэтэл тендер нээх үеэс эхлээд булхай орж эхэлсэн байгаа юм. Тодруулбал, уг сонгон шалгаруулалтад ITOOLS, “Екап” ХХК болон “Аствишн” ХХК-ийн түншлэл оролцжээ. За ингээд тендер нээх өдөр ирж. Гэтэл Хөдөө аж ахуйн биржээс “Екап” ХХК болон “Аствишн” ХХК-ийн түншлэлд “Танай байгууллагаас ирүүлсэн материал үнэхээр сайн юм. Гэхдээ бусад байгууллагаас ирүүлсэн үнийн дүнгээс арай өндөр юм. Тиймээс танай компанийг сонгосонгүй ээ. Сорри” гэх утгасан бичиг ирүүлжээ. Уг албан бичгийг хараад “За яах вэ. Дараагийн сонгон шалгаруулалтад азаа үзнэ дээ” гэсэн юм бодоод өнгөрч. Гэтэл ХААБ /Хөдөө аж ахуйн бирж/-ээс ирүүлсэн бичигт үл ойлгогдох хэд хэдэн асуудал бийг анзаарчээ. Тендер шалгаруулалтад НО орсон гэдгийг эндээс л мэдсэн байгаа юм. Ингээд холбогдох байгууллагад нь гомдол гаргахад тэдний хардалт ор хоосонгүйг баталж өгсөн учир шүүхэд хандсан байна. Шүүхэд хандсан тэр үеэс сонгон шалгаруулалт зарласан нь зүгээр л нэр төдий зүйл. Анхнаасаа ITOOLS компанийг сонгочихсон байсан дүр зураг тод харагджээ.

Нэг үгээр хэлбэл, ХОЁР ТЭРБУМ төгрөг хүртэлх ажлын үнэлгээтэй тендерийг ХААБ-ээс өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын 2-нд зарласан бөгөөд уг шалгаруулалтад оролцсон ITOOLS компанийн материалийг ямар ч сайн хараатай хүн гаргаж уншиж чадахааргүй гаргацгүй, бүдэг байжээ. Гэтэл ХААБ-ээс энэ материалаа дөрөвдүгээр сарын 29-нөөс өмнө дахиад явуулна уу, бид уншиж чадахгүй байна гэсэн утгатай бичгийг ITOOLS компанид явуулсан байх юм. Ингээд тендер зарласнаас 27 хоногийн дараа тендерээ нээж, ITOOLS компанийг шалгаруулсан нь энэ. Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхээс энэ процессийг хууль бус гэж үзэн хэрэг эцэслэн шийдвэрлэх хүртэлх хугацаагаар тендерийн үйл ажиллагааг түдгэлзүүлэх шийдвэрийг гаргасан байна. Гэтэл тендерийн үнэлгээний хороо нь шүүхийн шийдвэрийг үл ойшоож, дахин тендер зарласан байгаа юм.

Угтаа бол шүүхээс хэрэг эцэслэн шийдэгдэх хүртэл тендер зарлахгүй байх шийдвэр гаргачихсан. Ийм атал тендер дахин зарласан нь хууль бус үйлдэл учир “Екап” ХХК болон “Аствишн” ХХК-ийн түншлэлээс шүүхэд гомдол гаргасан байна. Уг гомдлыг шүүх хянан хэлэлцээд өнгөрсөн долдугаар сарын 8-ны өдөр ХААБ-ийг энэ хууль бус үйлдлээ зогсоо гэсэн шийдвэр гаргажээ. Гэтэл Х.Баатарын тэргүүлсэн байгууллагын үнэлгээний хорооныхонд шүүхийн шийдвэр түй ч хамаагүй бололтой юм. Учир нь шүүх шийдвэрээ гаргасан яг тэр өдөр нь буюу өнгөрсөн долдугаар сарын 8-нд өмнө нь зарласан тендерээ нээж, өнөөх ITOOLS компанийг сонгон шалгаруулжээ. Үүний дараахан буюу улсын баяр наадам дуусаж, ажлын өдөр дөнгөж эхлэхтэй зэрэгцэн уг компанитай гэрээ байгуулж, тэр өдөртөө багтаан 150 сая төгрөг шилжүүлсэн байна. Энэ үйл явдлаас хэдхэн хоногийн дараа дахиад 100 сая төгрөг шилжүүлснээр нийт 250 сая төгрөгийг хууль бусаар шилжүүлжээ.

“Гааль”-ийн гэх тодотголтой цагтаа  улсад 4 тэрбум 376 сая төгрөгийн хохирол учруулсан, авлига авч, өгсөн хэргээр шүүхээс найман жилийн ял сонсож байсан Х.Баатарын толгойлсон компани шүүхийн шийдвэрийг ийнхүү уландаа гишгэлж байна. Угтаа бол Хөдөө аж ахуйн биржийн 49 хувь нь төрийн мэдлийнх. Төрийнх ч бай, хувийнх ч бай хамаагүй. Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж байгаа л бол Монгол Улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж буй хуульд захирагдаж, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэх үүрэгтэй.

Гэтэл авлигийн хэргээр "гаршиж", төрийн мөнгөөр халаасаа дүүргэсэн хэргээр ял эдэлж байсан Х.Баатарын толгойлж буй Хөдөө аж ахуйн биржид энэ бүхэн огтхон ч хамаагүй аж. Уг нь бол уг сонгон шалгаруулалт нь хууль бус болж байна гэж Үнэлгээний хороонд орж ажилласан хараат бус гишүүд нь хүртэл гомдол гаргаж, үг хэлж байсан юм билээ. Үүнийг нь ч тоогоогүй байдаг. Ийм л том толгойтой хүн төрийн өмчит компанийг толгойлж, хуулийг гууль болгох нь шударга зүйл гэж үү.

Үргэлжлэл бий...

Г.Нацаг-Эрдэнэ