Бээжин өвлийн улиралд үргэлж хамгийн тав тухтай газар байдаггүй. Хойд Монголын нутгаас хүйтэн агаар үлээж, хотын нуур, гол мөрнүүдийг хөлдөж, гадаа буй хэн ч "ямар хүйтэн байна аа" гэж уулга алдах цаг... Гэсэн хэдий ч сүүлийн хоёр сарын хугацаанд дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн удирдагчид Хятадын нийслэлд ирэх урилгыг хүлээн авсан. Франц, Өмнөд Солонгос, Ирланд, Канад, Финлянд улсуудаас айлчлалууд ихээр ирсэн. Германы канцлер ирэх сард айлчлах ёстой.

Одоо Бээжин рүү чиглэж буй барууны удирдагчдын дунд найман жилийн хугацаанд Хятадад айлчилсан анхны Их Британийн ерөнхий сайд Сэр Кейр Стармер багтаж байна. Түүнийг халуун дотноор угтан авсан нь гарцаагүй. Учир нь Их Британи саяхан Лондонд Хятадын томоохон элчин сайдын яамыг нээх төлөвлөгөөг баталсан юм. Хятадын албаныхан энэ асуудлыг шийдтэл Ерөнхий сайдын айлчлалын талаар зарлахгүй байх яриа ч гарсан гэнэ. 

Гэхдээ хоёр тал одоо хэлэлцээрийн ширээнд суухад хэдийн бэлэн болсон бөгөөд Их Британийн хувьд тус улсын эдийн засгийг дэмжих хэдэн арван шинэ хэлэлцээрүүд хийхээр төлөвлөж буй. Нэг гол асуулт бол Хятад улс Стармер зэрэг хүмүүсийн айлчлалыг геополитикийн томоохон өөрчлөлтийн нэг хэсэг гэж хэр зэрэг харж байгаа вэ? Мөн Их Британитай хэр ойр дотно харилцаатай байж чадна гэж бодож байна вэ?

Карнигаас эхэлсэн зам

Хятадын хувьд Европын удирпагчдын айлчлал нь Бээжинг АНУ-аас илүүд үзэж тогтвортой, урьдчилан таамаглах боломжтой түнш гэж харах болно гэсэн найдварын нэг хэсэг юм. Энэ сарын эхээр тус улсад айлчилсан Канадын ерөнхий сайд Марк Карни энэ бүхний эхлэл гэлтэй. Тэрбээр Бээжинд айлчилж, "Хятадтай шинэ стратегийн түншлэл" байгуулснаа зарласнаар дэлхийн бусад удирдагчдад зам нээсэн гэж хэлж болно. 

Энэ нь арван жилийн турш царцанги байсан хоёр улсын харилцаанд гарсан гайхалтай эргэлт байсан бөгөөд Ши Жиньпиний чихэнд хөгжим эгшиглэж байсан нь гарцаагүй. Гэсэн хэдий ч АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп хэрэв Карни Хятадтай худалдааны хэлэлцээр хийвэл Канадад 100 хувийн тариф ногдуулна гэж сүрдүүлсэн юм. Вашингтоноос ирсэн уг мессеж нь нэг супер гүрэнтэй хэлэлцээр хийвэл нөгөөгийнхөө уур хилэнг хүлээх эрсдэлтэй гэсэн үг.

Стармер энэхүү "геополитикийн мина"-г тойрч гарахыг аль хэдийн оролдсон бөгөөд онгоцонд суухаасаа өмнө АНУ, Хятадын хооронд сонголт хийхгүй гэдгээ тодорхой хэлсэн. Зарим шинжээчид Хятадууд эдгээр айлчлал, хэлэлцээрүүд АНУ-ыг тэдэнтэй томоохон хагарал үүсгэхэд нөлөөлнө гэдгийг урьдчилан таамагласан гэж үзэж байна. Өөрөөр хэлбэл Бээжин тэдгээрийг АНУ-аас холдуулж, өөрсөддөө ашигтай байдалд оруулах гэж буй. Үүнийг нь ч айлчилж буй удирдагчид гадарласан байж таарна. 

Алс хол өнгөрсөн сайхан цаг үеүүд

Бээжингийн Тяньаньмэний талбайтай ойрхон орших уламжлалт дүүрэг болох Хутонгс дахь нэгэн уушийн газарт Бовэй Ван шар айраг аялгална. Тэрбээр сүүлийн хорин жилд Их Британид суралцсан сая хятад хүний ​​нэг бөгөөд энэ нь хоёр улсын хоорондох "алтан үе" гэгддэг үеэс эхлэлтэй юм.

"Шар айраг бол миний хувьд бүх зүйл" гэж Ван балгах зуураа хэлэв. Энэ бол түүний Глазго дахь Overtone шар айрагны үйлдвэртээ хийсэн анхны шар айрагны нэг байв. 

Тэр "Арван таван жилийн өмнө би Шотландад сурч байхдаа 'Хөөх, Британийн шар айраг үнэхээр сайхан юм аа, би үүнийг ирээдүйд Хятадад авчрахыг хүсч байна' гэж хэлж байсан" гэв. 

Тэр хүслээ гүйцээсэ. Энэ шар айраг одоо олон соёлын гэрч болжээ. Үүнийг Глазго хотын Йокерт исгэж, Хятад руу тээвэрлэж, Бээжингийн эл пабад зардаг бөгөөд тэнд "Braveheart" киноны хэсгүүд нэг том телевизээр гарч байхад I Элизабет өөр телевизээр гардаг.

Их Британи эдийн засгийн ойр дотно харилцааг дэмжиж байсан "алтан эрин"-г тодотгогч зураг бол тухайн үеийн Ерөнхий сайд Дэвид Камерон, хятадын удирдагч Ши нар 2015 онд "Plough Pub"-д нэг пинт, нэг сагс загас, шарсан төмс хуваалцаж байгаа зураг юм. 

Их Британийн хувьд бизнес эрхлэх хэрэгцээ болон аюулгүй байдлын талаарх санаа зовнилтой байгаа учир энэ сайхан цагийг эргүүлэн авчрах нь одоо төсөөлөхийн аргагүй юм. Тагнуулын байгууллагууд тагнуул, оюуны өмчийн хулгайн талаар санаа зовнилоо илэрхийлсээр байгаа тул Хятад улс Их Британийн үндэсний аюулгүй байдалд асар том аюул заналхийлэл хэвээр байна. Түүнчлэн тус улсаас зугтаж, Их Британийг диваажин, гэр орон болгохыг оролдсон Хятадын иргэдэд заналхийлэл үргэлжилсээр байгаа. Хятадын талаас авч үзвэл, уг уулзалтаас хойших 11 жилийн хугацаанд тус улс эдийн засгийн асар их хүч чадлаа олж авсан.

            Бээжин, Лондонгийн хоорондох эдийн засгийн тэнцвэрт байдал 'алтан эрин' гэж нэрлэгддэг үеэс хойш эрс өөрчлөгдсөн. Хэрэв хоёр тал боломжийн худалдааны харилцаагаа үргэлжлүүлж чадвал энэ нь томоохон ололт байх болно. 

Ши Стармерын өмнөх удирдагчид болох Тереза ​​Мэй, Камерон нартай уулзаж байснаасаа илүү өөртөө итгэлтэй удирдагч болсон. Хятад улс өнгөрсөн жил АНУ-тай хийсэн худалдааны дайны дараа эдийн засгаа сэргээж байгаа. Тэд илүү бардам болсон. 

Өнгөрсөн оны аравдугаар сард хоёр удирдагч Өмнөд Солонгост уулзсанаар энэ нь эвлэрэлээр дууссан. Гэвч Ши Жиньпин Америк болон дэлхий нийтэд Хятадын бараа бүтээгдэхүүнээс хэр хамааралтай болохыг харуулсандаа итгэлтэй байгаа. Энэ улс одоо дэлхийн бүх бараа бүтээгдэхүүний гуравны нэгийг үйлдвэрлэдэг бөгөөд дэлхийн ховор элементийн 90 гаруй хувийг боловсруулдаг, нарны хавтан, салхин турбин, цахилгаан тээврийн хэрэгслийн 60-80 хувийг үйлдвэрлэдэг. Тэд яах аргагүй хүчирхэг. 

Л.Баяр