
Украины фронтын шугамд өөрсдийн талд байгаа аймшигт, харгис нөхцөл байдлыг Оросын дөрвөн цэрэг илчилсэн бөгөөд тэдний хоёр нь тушаал биелүүлээгүй цэргүүдийг газар дээр нь цаазалж байгааг харснаа BBC-д ярьжээ. Нэгэн эр баримтат киноны багт ярихдаа, 2024 онд "Оросын баатар" цол хүртсэн командлагч нь тушаал өгч цааз хийхийг харжээ. Уг үйл явдал түүнээс хоёр, гурван метрийн зайд болсон гэнэ.
Өөр нэг цэрэг командлагчаа өөрийн гараар дөрвөн цэрэг буудаж байхыг харсан гэжээ. "Би тэднийг мэддэг байсан. "Тэдний нэг нь 'Буудаад хэрэггүй, би юу ч байсан хийнэ!' гэж хашхирч байсныг би санаж байна" гэж тэр цаазлагдсан цэргүүдийн тухай хэлэв.
Тэдний нэг нь "тэг" болсны дараа нүхэнд хэвтэж байсан 20 цэргийн цогцсыг харсан гэжээ. "Тэг" гэдэг нэр томъёо нь өөрийнхнийгөө алах гэсэн утгатай Оросын цэргийн хэллэг аж. Цаазлуулж байгаа цэргүүдийн ихэнх нь дайны шугамд амь эрсэдсэн даалгавар гүйцэтгэхээс татгалзсанаас болж үхдэг байна.
Амиа алдсан цэргүүдийг таньж, тоолох үүрэгтэй байсан хүмүүсийн нэг нь хамт дайчлагдсан 79 цэрэгтэй бүлгээс цорын ганц амьд үлдсэн хүн гэдгээ ярьжээ. Тэрбээр фронтын шугам руу явахаас татгалзсаны улмаас тамлуулсан гэнэ. Түүний ангиас фронтын шугам руу явахаас татгалзсан бусад хүмүүсийг цахилгаанд цохиулж, өлсгөж, дараа нь зэвсэггүйгээр дайны талбар руу албадан оруулдаг байсан гэж тэр хэлэв.
Дээрх дөрвөн цэрэг эх орон, дайны үүргээсээ оргосонд тооцогдож байгаа. Тэдний ярьснаар, Владимир Путины Украин руу довтлохыг эсэргүүцсэн олон нийтийн бараг бүх эсэргүүцлийг Орос улсад дарж байна. Москвагийн албан ёсны хохирогчдын тоог гаргаагүй байгаа ч Их Британийн Батлан хамгаалах яам 2022 оны хоёрдугаар сарын 24-нд болсон бүрэн хэмжээний довтолгооноос хойш 1.2 сая гаруй Орос цэрэг амь үрэгдэж, шархадсан гэх мэдээ бий.
Дөрвөн эрийн дэлгэрэнгүй мэдүүлэг нь Оросуудын фронтын шугамд хууль дүрэм зөрчсөн тухай мэдээллийг баталгаажуулж байна. Нас барагсдыг таньж, тоолсон гэх цэрэг Илья бол цаазыг харсан хамгийн ойрын гэрч юм.

35 настай тэрбээр дайнаас өмнө Уралын нурууны Кунгурт тусгай хэрэгцээтэй болон аутизмтай хүүхдүүдэд хичээл заадаг байжээ. Дараа нь 2024 оны тавдугаар сард цагдаа нар түүнийг цэрэгт дуудаж байгаа гэж мэдэгджээ. Тэрбээр Перм хотын элсүүлэх төвд бусад 78 хүний хамт дайчлагдсан. "Бараг бүгд согтуу байсан" гэж тэр хэлээд "Тулалдаанд урагшаа! Бид Зеленскийг барьж аваад тугаа мандуулна!" гэж тэр тэдний хашгирч байсныг дурсав. Тэр бусдыгаа яаж тэнд ирснийг гайхсан, ихэнх нь согтуу байсныг ярьжээ.
Украинд ирээд Илья ихэнх эрчүүдийг шууд фронтын шугам руу илгээсэн гэж хэлэв. Тэр хэнийг ч буудах эсвэл алахыг хүсээгүй байна. Нөхцөл байдал маш харгис байсан бөгөөд тэрээр дөрвөн хүнийг командлагчийн гарт ойрын зайнаас буудуулж байхыг харсан гэж хэлсэн. Пантелеймоновкад, гурван нь Новоазовск хотод, тэд бүгд Оросын эзэлсэн Донецкийн зүүн хэсэгт - фронтын шугамаас зугтаж, буцаж очихоос татгалзсаны улмаас алуулжээ.

"Мэдээж тэд өөрсдийн хүмүүсийг хөнөөдөг, энэ бол хэвийн зүйл" гэж Дима хэлэв. 34 настай тэрбээр дайны өмнө эхнэр, охины хамт амьдарч, Москвад аяга таваг угаагч, засварчин хийдэг байжээ. 2022 оны 10 дугаар сард тэр ажил руугаа алхаж яваад цагдаа нарынг дуудахад очжээ.
"Тэд миний паспортыг хараад зөөврийн компьютер дээрээ ямар нэгэн зүйл хийгээд л 'хэрэв чи армид явахгүй бол шоронд орно' гэж хэлсэн" гэж тэр англиар ярив. Дима хэнийг ч алахыг хүсээгүй тул эмнэлгийн туршлагагүй байсан ч түргэн тусламжийн тасагт элссэн гэжээ. Хожим нь түүнийг бригад руу шилжүүлсэн бөгөөд тэнд шархадсан цэргүүдийг фронтын шугамаас нүүлгэн шилжүүлэх ажлыг хийсэн гэнэ. Дима 25-р бригадад командлагчийнхаа тушаалаар хамт байсан цэргүүдээ цаазлуулахыг харсан. Димагийн командлагч Алексей Ксенофонтов төрийн дээд одон болох Алтан одоор шагнуулж, 2024 онд "Оросын баатар" цол хүртжээ.
Дима мөн өмнөх шөнө нь түүний баазад ирсэн 20 хүний цогцос шуудуунд буудуулсан хэвтэж байхыг харснаа дүрсэлсэн. Эмчийн хувьд нас барагсдын талаар Димад тогтмол мэдээлэл ирдэг байсан бөгөөд тэрбээр эдгээр хүмүүсийг командлагч нь буудаж хөнөөгөөд банкны картыг нь хураан авсан гэдгийг баталжээ.
"Хорин залууг бидэн дээр авчирсан. Тэд зүгээр л банкны картыг нь аваад алчихсан" гэж тэр дурсав. Дима банкны картуудыг командлагчид авсан гэж түүнд хэлсэн гэж хэлэв.

BBC-ийн баримтат кинонд мөн өөр нэгэн хуучин цэрэг - ахлах штабын офицер Оросын армид 17 жил алба хаасан гэж өөрийгөө танилцуулсан эр оржээ. Тэрбээр өөрийгөө өндөр албан тушаалтнуудын бүлэглэлийг алахад тусалсан гэдгийг ярьсан байна.
Тэр өөрийгөө дайны талбарт амьд үлдсэн хүмүүсийг устгаж байхыг харснаа ярьжээ. Тэрбээр "Би олон жилийн турш алба хааж байхдаа ийм зүйл харж байгаагүй" гэв.

Нэгэн цагт цэргүүдэд нууцаар хоол хүнс, ус зөөдөг байсан гэх хДенис баримтат киноны багт цэргүүд дээр шээж байгаа бичлэгийг үзүүлжээ.
"Энэ бол хүний нэр төр, алдар хүндийг доромжилж байгаа хэрэг. Оросын армид энэ нь хэвийн үзэгдэл болсон. Энэ бол хууль бус гэхдээ хэн ч үүний төлөө шийтгэл хүлээдэггүй. Харин ч эсрэгээрээ залуусыг үүнийг хийхийг уриалдаг" гэжээ.
27 настай Денис мөн алга болсон дроныг хайхыг хүсэхгүй байгаагаа хэлснийхээ төлөө даргадаа үүдэн хоёр шүдээ унатал цохиулсан байна. Тэр үүнийгээ зургаар баталгаажуулжээ.
Дээрх эрчүүд Бодоо Оросоос гадуур байгаа ч Украинд тулалдаж байсан тулалдааны үеэр сэтгэцийн шархтай үлдсэн.
Л.Баяр




















































Сэтгэгдэл (1)