Ирантай хийж буй АНУ-Израилын дайн ширүүсч байгаа нь Хормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх газрын тосны тээвэрлэлт удаан хугацаанд "тасалдах вий" гэсэн болгоомжлолыг төрүүлснээр дэлхийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 110 ам.доллар ээс давж, хөрөнгийн зах зээл уналтад орлоо. 

Иран улс ням гарагт эцэг Али Хаменеигийнхаа залгамжлагчаар Можтаба Хаменеиг Дээд удирдагчаар томилсон нь АНУ-ын хатуу үзэлтнүүдийг нухчин дарах бодлого бүтэлгүйтсэний жишээ юм.

АНУ болон Израил өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Иран даяар шинээр агаарын цохилт өгч, газрын тосны агуулах зэрэг олон байг оновчилсон. Тус бүс нутгийн эрчим хүчний хангамжид томоохон тасалдал гарч байгаа нь дэлхий даяарх хэрэглэгчид болон бизнесийн үнэд заналхийлэх болно. 

    Даваа гаргийн өглөө Азид Брент маркийн газрын тосны үнэ бараг 24 хувиар өсөж, 114.74 ам.доллар болсон бол "Nymex"-ийн хөнгөн чихэр 26 хувиас дээш өсөж, 114.78 ам.доллар болжээ.

Ази, Номхон далайн бүс нутгийн хөрөнгийн зах зээл өглөөний арилжаагаар огцом унаж, Японы Nikkei 225 индекс 7 хувиас дээш хувиар, Хонконгийн Hang Seng 3 хувиас дээш, Австралийн ASX 200 4 хувиас дээш хувиар унасан байна. Мөргөлдөөн эхэлснээс хойш онцгой хүнд цохилтод өртсөн Өмнөд Солонгосын Коспи индекс 8 хувиас дээш хувиар унаснаар арилжаа 20 минутын турш зогсов.

Хэлхээ таслагч гэгддэг механизм нь сандралын борлуулалтыг хязгаарлах зорилготой юм. Энэ нь мөн Лхагва гарагт Kospi 12 хувиар унаснаар хэрэгжиж эхэлсэн. Дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн тавны нэг орчим нь ихэвчлэн Ормузын хоолойгоор дамждаг. Гэвч долоо хоногийн өмнө дайн эхэлснээс хойш энэ нарийн гарцаар дамжин өнгөрөх тээврийн хөдөлгөөн бараг зогссон.

 Л.Баяр