2026 онд дэлхийн олон сая сүсэгтэн Ортодокс Христийн шашны хамгийн том баяр болох "Ортодокс Улаан өндөгний баяр"-ыг дөрөвдүгээр сарын 12-ны өдөр тэмдэглэн өнгөрүүлнэ. Энэхүү баяр нь Есүс Христийн амилалтыг дурсах, Христийн шашны итгэлийн гол утгыг илэрхийлдэг ариун өдөр юм.
Ойролцоогоор 260 сая орчим Ортодокс шашинтан энэ баярыг тэмдэглэдэг бөгөөд Орос, Грек, Украин, Серби зэрэг орнуудад хамгийн өргөн хүрээтэй тэмдэглэдэг. 2026 онд уг баяр олон улсын нөхцөл байдалд хүртэл нөлөөлж, зарим улс орнууд зэвсэгт мөргөлдөөнийг түр зогсоох санал гаргасан нь анхаарал татаж байна.
Огнооны ялгаа ба тооцоолол
Ортодокс болон барууны Христийн шашны Улаан өндөгний баярын огноо ихэвчлэн зөрдөг нь түүхэн болон тооллын ялгаатай байдлаас үүдэлтэй. Тухайлбал, Ортодокс сүмүүд Юлианы хуанли-ийг дагаж мөрддөг бол Католик болон Протестант урсгал Григорианы хуанли-ийг ашигладаг.
Мөн баярын өдрийг хаврын тэнцэл болон тэр үеийн анхны бүтэн сартай уялдуулан тодорхойлдог уламжлалтай нь огнооны зөрүүг бий болгодог байна.
Итгэлийн гүн утга
Ортодокс Улаан өндөгний баяр нь зөвхөн шашны ёслол төдий бус, амьдралын гүн ухааныг илэрхийлдэг. Христ цовдлогдсоны дараа гурав дахь өдөр амилсан нь “үхэл амьдралд ялагдсан” гэсэн итгэлийг бататгаж, хүн төрөлхтөнд найдвар, уучлал, шинэ эхлэлийн бэлгэдэл болдог.
Энэ утгаараа баяр нь сүсэгтнүүдийг дотоод сэтгэлээ ариусгах, алдаа нүглээ ухаарах, шинэ эхлэл рүү тэмүүлэхэд уриалдаг.
Ариун долоо хоногийн утга учир
Баярын өмнөх долоо хоногийг “Ариун долоо хоног” хэмээн нэрлэдэг бөгөөд энэ хугацаанд сүсэгтнүүд мацаг барьж, мөргөл үйлдэн Христийн зовлон, цовдлолт, амилалтыг дэс дараатайгаар дурсдаг.
Ялангуяа баярын өмнөх шөнө сүмүүдэд болдог “Амилалтын мөргөл” нь хамгийн чухал ёслолд тооцогддог. Сүсэгтнүүд лаа асаан, харанхуйг гэрлээр бэлгэдэн гэгээрэл, амьдралын ялалтыг илэрхийлдэг.
Уламжлал ба соёл
Ортодокс Улаан өндөгний баяр нь шашны утгаас гадна соёлын баяр болж хөгжсөн. Олон оронд улаан өнгөөр өндөг будах нь Христийн цус, амьдралын бэлгэдэл гэж үздэг бол гэр бүлээрээ баярын ширээ засаж, тусгай хоол зооглох нь эв нэгдлийг илэрхийлдэг. Мөн өндөг цохих тоглоом нь аз хийморь, ялалтыг бэлгэдсэн сонирхолтой уламжлалын нэг юм.
Дэлхий дахины ач холбогдол
Өнөөдөр Ортодокс Улаан өндөгний баярыг Орос, Грек, Серби зэрэг олон оронд өргөн тэмдэглэдэг бөгөөд энэ нь зөвхөн шашны төдийгүй нийгэм, соёлын томоохон үйл явдал болжээ.
2026 онд ч мөн адил уг баяр дэлхий дахинд эв нэгдэл, энх тайвныг уриалсан бэлгэдэл хэвээр байна.
Ортодокс Улаан өндөгний баяр нь цаг хугацааны урсгалд утга агуулгаа алдалгүй, харин ч улам гүнзгийрсээр буй онцгой баяр юм. Энэ нь зөвхөн өнгөрсөн түүхийг дурсах бус, өнөөгийн хүн төрөлхтөнд итгэл найдвар, уучлал, шинэ эхлэлийн үнэ цэнийг сануулсаар байна.
Л.Баяр
