Сүүлийн өдрүүдэд дэлхийн томоохон хэвлэлүүдийн анхаарлын төвд орсон нэг сэдэв бол ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины БНХАУ дахь айлчлал байлаа. Үүнээс хэдхэн хоногийн өмнө АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп мөн Бээжинд төрийн айлчлал хийсэн тул “Ши Жиньпин хэнийг нь илүү ойр дотно хүлээн авсан бэ?” гэх дипломат харьцуулалт өрнөв.

Барууны хэвлэлүүд юу онцлов?

Америкийн TIME сэтгүүл Бээжингийн уур амьсгалыг “дэлхийн төв тайз” хэмээн тодорхойлж, Ши Жиньпин дэлхийн хоёр том гүрний удирдагчийг ар араас нь хүлээн авч буй нь Хятадын өсөн нэмэгдэж буй геополитикийн нөлөөг харууллаа гэж дүгнэжээ. Тус нийтлэлд Хятадын тал Доналд Трампыг илүү сүр жавхлантай, олон нийтийн анхаарал татсан байдлаар угтсан ч Владимир Путинтай харилцах харилцаа нь илүү стратегийн, илүү итгэлцэлтэй өнгө аястай байсан гэж онцолсон байна.

The Guardian сонин бүр “ижил мөртлөө өөр” гэсэн гарчигтай анализ нийтэлжээ. Тэдний үзэж буйгаар хоёр удирдагч хоёулаа цэргийн хүндэт харуул, улаан хивс, төрийн ёслолтой угтуулсан ч Бээжин Москвад илүү “дотоод итгэлцлийн дохио” өгсөн байна. Тухайлбал, Владимир Путиныг Хятадын өндөр түвшний улс төрийн товчооны гишүүн тосож авсан бол Доналд Трампыг дэд албаны хүн угтсан нь дипломат дохио гэж тайлбарлажээ.

Гэхдээ яагаад Трамп илүү “том шоу” тавьсан бэ?

Зарим хэвлэлүүдийн үзэж буйгаар Бээжин Вашингтонтой харилцаагаа бүрэн таслахыг хүсэхгүй байгаа тул Доналд Трампын айлчлалыг илүү олны анхаарал татахуйц, медиа төвтэй зохион байгуулсан байна. АНУ-тай худалдаа, тариф, технологийн өрсөлдөөн зэрэг асар том асуудлууд хэлэлцэгдэж байгаа учраас Бээжин “супер гүрэнтэй харилцаж буй дүр зураг”-ийг зориуд тодруулсан гэж Washington Post бичжээ.

Мөн New York Post-ын нийтлэлд биеийн хэлэмжийн шинжээчид Ши Жиньпин болон Доналд Трамп хоёрын хооронд илүү “найрсаг, ил тод дулаан уур амьсгал” ажиглагдсан гэж дүгнэсэн байна.

Путинтэй харьцах харилцаа нь илүү “стратегийн” шинжтэй

Нөгөө талд Владимир Путины айлчлалын гол агуулга нь эрчим хүч, геополитик, барууны эсрэг тэнцвэрийн асуудал байв. Хоёр тал “олон туйлт дэлхий”-н тухай хамтарсан тунхаг гаргаж, АНУ төвтэй дэлхийн дэг журмыг шүүмжилсэн өнгө аястай мэдэгдэл хийжээ.

Reuters агентлагийн анализад Бээжин Москватай ойр хэвээр байгаа ч харилцаа нь улам тэнцвэргүй болж байгааг онцолсон байна. Орос улс эдийн засаг, эрчим хүчний хувьд Хятадаас улам их хамааралтай болсон бол Хятад энэ нөхцөлийг өөрт ашигтайгаар ашиглаж байгаа гэжээ.

Тэгвэл Ши Жиньпин үнэндээ хэнийг илүү дотно угтав?

Дэлхийн хэвлэлүүдийн нийтлэл болон сошиал орчин дахь дүрс бичлэгүүдээс дүгнэвэл, ёслол, шоу, медиа анхаарлын хувьд Доналд Трампын айлчлал илүү сүртэй харагдсан. Харин стратегийн итгэлцэл, улс төрийн ойр харилцааны хувьд  Владимир Путин илүү “өөрийн хүн” мэт угтагдсан.

Өөрөөр хэлбэл, Бээжин Вашингтонтой дэлхийд харуулах дипломат шоу хийсэн бол Москватай урт хугацааны геополитикийн түншлэлээ баталгаажуулахыг зорьсон гэх дүгнэлт давамгайлж байна.

Л.Баяр