Непалын талаас Лхагва гарагт нийт 274 уулчин дэлхийн хамгийн өндөр уул Эверестийн оргилд амжилттай гарсан нь энэ хаврын авиралтын улирлын шинэ дээд амжилт боллоо. Тус улсын Аялал жуулчлалын газрын албан тушаалтан Химлал Гаутамын мэдээлснээр, авиралт орон нутгийн цагаар өглөөний 03:00 цагт эхэлж, 11 цагийн турш үргэлжилжээ. Уулчид цаг агаарын таатай нөхцөлийг ашиглан оргилд хүрсэн байна.

Өмнөх дээд амжилт 2019 оны тавдугаар сарын 22-нд тогтоогдож байсан бөгөөд тухайн өдөр Непалын өмнөд талаас 223 уулчин оргилд гарч байжээ. Мөн тэр өдөр Төвдийн хойд замаар 113 уулчин гарсан ч энэ улиралд Хятад улс уг маршрутыг гадаадын уулчдад хаасан байна.

Энэ жил Эверестэд авирах зөвшөөрөл авсан гадаад уулчдын тоо бараг 500 хүрсэн нь түүхэн дээд үзүүлэлт бөгөөд мэргэжилтнүүд хэт их бөөгнөрөл аюулгүй байдалд эрсдэл учруулж болзошгүйг анхааруулж байна.

Ихэнх уулчид Непалын хөтөчтэй хамт авирдаг бөгөөд эдгээр хөтөч нар тусгай зөвшөөрөл авах шаардлагагүй байдаг. Сошиал сүлжээнд нийтлэгдсэн зураг, бичлэгүүдэд 8000 метрээс дээш өндөрт байрлах “үхлийн бүс”-д уулчдын урт дараалал үүссэн нь харагджээ. Энэ бүсэд ихэнх уулчин нэмэлт хүчилтөрөгч ашигладаг бөгөөд мэргэжилтнүүд 20 цагаас илүү байхыг аюултай гэж үздэг.

Эверестийн аялал жуулчлал нэмэгдэж байгаа ч зөвшөөрлийн үнэ өссөн. Өнгөрсөн оны есдүгээр сараас эхлэн авиралтын төлбөр 11000 ам.доллараас 15,000 ам.доллар болж нэмэгдсэн нь бараг 10 жилийн дараах анхны өсөлт юм. Экспедиц зохион байгуулагчид бөөгнөрлийн эрсдэлийг удирдах боломжтой гэж үзэж байгаа ч зарим нь хангалттай хүчилтөрөгчтэй бол асуудал багатай гэж тайлбарлажээ.

Энэ улиралд мөн хэд хэдэн уулчин шинэ амжилтууд тогтоосон байна. Тухайлбал, Непалын алдарт хөтөч Ками Рита Шерпа Эверестэд 32 дахь удаагаа гарч, дэлхийн дээд амжилтаа ахиулжээ. Мөн “Уулын хатан хаан” гэгддэг Лхакпа Шерпа 11 дэх удаагаа оргилд гарч, эмэгтэй уулчдын дээд үзүүлэлтээ шинэчилсэн байна. Харин хоёр хөлгүй Оросын уулчин Рустам Набиев хиймэл хөл ашиглалгүйгээр оргилд хүрчээ.

Гэвч энэ улиралд хүний амь эрсэдсэн тохиолдлууд гарсан байна. Тухайлбал, Далит нийгмийн бүлгээс гаралтай уулчин Бижай Гимире өндрийн өвчний улмаас нас баржээ. Мөн 21 настай шерпа хөтөч Фура Гялжен цасанд халтирч ангал руу унаж, 51 настай Лакпа Денди Шерпа бааз руу буух замдаа амь үрэгджээ.

Л.Баяр