Иран улсын нөхцөл байдал хурцадмал хэвээр байна. Нийслэл Тегеранд болж буй улсын хэмжээний оршуулгын ёслолын үеэр олон сая хүн цуглаж, талийгч дээд удирдагч Али Хаменеигаа сүүлчийн замд нь үдэж байна. Түүний үхэл нь АНУ болон Израилын хамтарсан агаарын цохилтын үеэр болсон бөгөөд энэ нь бүс нутгийн хурцадмал байдлыг улам гүнзгийрүүлжээ.

Оршуулгын ёслолын үеэр олон мянган хүн “АНУ-ыг хөнөө”, “Израилыг хөнөө” гэх уриа хашхирч, улаан туг мандуулан гашуудал илэрхийлсэн байна. Энэ нь зөвхөн гашуудал бус, улс төрийн эсэргүүцэл, өшөө авах уур амьсгалыг давхар илэрхийлж байгаа гэж ажиглагчид дүгнэжээ.

Хаменеигийн оршуулга нь хэд хоног үргэлжлэх төрийн хэмжээний ёслолын нэг хэсэг бөгөөд түүний шарилыг Тегеранаас шашны чухал хотууд болох Кербала, Нажаф зэрэг газруудаар дамжуулан авч явах төлөвтэй байна. Эцсийн оршуулга нь түүний төрсөн хот болох Мешхэд хотод болох юм.

Энэ үеэр АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трампын мэдэгдэл олны анхаарлыг татлаа. Тэрбээр оршуулгын үеэр Ираны удирдлагуудыг онилж “нэг цохилтоор бүгдийг устгах боломжтой” хэмээн хэлсэн ч, дипломат хэлэлцээг үргэлжлүүлэхийн тулд ийм алхам хийхгүй гэж мөн тодруулсан байна. Энэ мэдэгдэл нь Вашингтон-Тегераны харилцааны хурц байдлыг улам тодотгов. Мөн оршуулгын үеэр энхийн хэлэлцээ түр хугацаанд зогссон бөгөөд АНУ болон Ираны хоорондын яриа хэлэлцээ Хаменеигийн оршуулга дууссаны дараа дахин эхлэхээр хойшлогджээ.

Нөгөө талаас Ираны дотоод улс төрийн нөхцөл байдал ч тодорхой бус хэвээр байна. Талийгаач удирдагчийн залгамжлагчийн эргэн тойрон дахь мэдээлэл, түүний эрүүл мэндийн байдал болон олон нийтийн өмнө гарахгүй байгаа нь улс орны тогтвортой байдалд эргэлзээ төрүүлж байна.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэ оршуулгын ёслол нь зөвхөн гашуудлын арга хэмжээ биш бөгөөд Ираны улс төр, цэрэг, бүс нутгийн бодлогын ирээдүйг тодорхойлох чухал мөч болж байна. Харин барууны орнуудын хувьд энэ нөхцөл байдал нь Ойрхи Дорнодын аюулгүй байдлын тэнцвэрийг дахин тодорхойлох эрсдэлтэй гэж үзэж байна.

Л.Баяр